BS Health Consultancy heeft een onderzoek uitgebracht naar de ontwikkelingen in de zorgverzekeringsmarkt in het commerciële seizoen 2009/2010 ten aanzien van onder andere prijs, service, verkoopkanalen, mediabestedingen, collectiviteiten en bedrijfsgezondheidspakketten. Hieronder staat de samenvatting van het rapport. Het volledige rapport “Toename mobiliteit om prijs, Onderzoek naar de dynamiek in de zorgverzekeringsmarkt 2010” (pdf) is te downloaden op de website van BS Health Consultancy.

Zorgverzekerden hadden tot 1 februari 2010 weer de mogelijkheid over te stappen naar een andere zorgverzekeraar. In tegenstelling tot voorgaande jaren is dit jaar de mobiliteit toegenomen tot 4%, ofwel bijna 650.000 verzekerden stapten over naar een andere zorgverzekeraar. Consumenten switchten met name om de prijs naar goedkopere internetlabels of naar een zorgverzekering met premiekorting via een collectiviteit. Met behulp van onder andere diverse vergelijkingssites op internet zijn de verschillen in premie en dekking van zorgverzekeringen voor verzekerden transparanter geworden.

Premie sterker gestegen dan volgens de prognose van het Ministerie van VWS
De gemiddelde nominale premie inclusief eventuele collectiviteitskortingen is in 2010 met gemiddeld ruim € 30 gestegen tot € 1.095 per verzekerde per jaar. Het Ministerie van VWS ging in haar prognose van de jaarlijkse nominale rekenpremie nog uit van een stijging van slechts € 21. In 2009 lag de gemiddelde nominale jaarpremie van € 1.064 van de zorgverzekeraars nog onder de prognose van de nominale rekenpremie van het Ministerie van VWS. De belangrijkste oorzaak van de stijging van de zorgpremie is dat de zorguitgaven sneller groeien dan het aantal premiebetalers. Ook de door de DNB gewijzigde solvabiliteitseis van 8% naar 9% voor zorgverzekeraars heeft bij een aantal van hen meegespeeld bij de bepaling van de hoogte van de nominale premie.

Aantal collectief verzekerden toegenomen tot 64%
De collectiviteitsgraad is in 2010 wederom toegenomen. Momenteel is 64% van de ziektekostenverzekerden verzekerd via een collectiviteit. In 2009 bedroeg de collectiviteitsgraad nog 62%. De gemiddelde collectiviteitskorting op de basisverzekering is in 2010 ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2009 en bedraagt gemiddeld 7,1%. Werkgeverscollectiviteiten blijven belangrijke klanten voor zorgverzekeraars. De loyaliteit van deze klantengroep is vooral behouden en/of vergroot door het bieden van bedrijfsgezondheidspakketten, waarbij zorg wordt gecombineerd met het verminderen van verzuim en het verhogen van de arbeidsproductiviteit. Momenteel is voor meer dan 10% van de beroepsbevolking een dergelijk pakket afgesloten. Het totaal aantal afgesloten bedrijfsgezondheidspakketten is dit jaar met ruim 20% gestegen. Individueel verzekerden kiezen in groten getale voor internetpolissen Verschillende zorgverzekeraars danken hun groei voor een groot deel aan de populariteit van hun internetpolissen. Er komen steeds meer prijsbewuste consumenten die ook zonder een collectief aanbod goedkoper uit willen zijn. Het aantal individueel verzekerden bij de relatief goedkopere internetpolissen voor ziektekosten is dit jaar met meer dan 20% gestegen tot ruim 400.000 verzekerden.

Internet als medium nog onvoldoende benut
Dit jaar is bijna 40% van de nieuwe verzekerden overgestapt via het intermediaire kanaal. Vorig jaar was dit nog een derde van de nieuwe verzekerden. Naast de traditionele 4 assurantietussenpersonen scharen veel zorgverzekeraars ook de vergelijkingssites, waaraan provisie wordt betaald bij instroom van nieuwe verzekerden, onder het intermediaire kanaal. Gemiddeld zijn in de periode oktober 2009 tot en met januari 2010 meer dan het dubbele aantal offertes aangevraagd bij de vergelijkingssites ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Behalve groei van het aantal nieuwe verzekerden via het intermediaire kanaal nam dit jaar ook het totaal aantal aanmeldingen van nieuwe verzekerden direct via internet flink toe van 33% in 2009 tot 43% dit jaar. Tegen de achtergrond van de groei via dit kanaal blijft het opvallend dat zorgverzekeraars het internet als reclamemedium nog relatief weinig gebruiken. Slechts 2% van de totale media-uitgaven werden in het afgelopen commerciële seizoen aan reclame op internet besteed. Vorig jaar was dit nog 3%. Veruit de meeste media-uitgaven werden besteed aan televisie (56%), gevolgd door radio (22%) en dagbladen (11%). Het totale budget aan reclamebestedingen in het commerciële seizoen 2009/2010 bleef vrijwel gelijk aan vorig jaar, circa € 38 miljoen. Verhouding premie/dekking en regierol blijven onderwerpen in marketingcampagnes Door de toename van transparantie in premie en dekking op internet zal in de toekomst een gunstige verhouding van de premie en dekking voor verzekerden cruciaal blijven. Zeker wanneer de economische crisis aanhoudt. Daarnaast zal naar verwachting de regierol van de zorgverzekeraars de komende jaren in de marketingcampagnes verder zichtbaar worden gemaakt. Goede en snelle dienstverlening van zorgverzekeraars blijven randvoorwaarden voor het behoud van verzekerden, maar is voor veel verzekerden sec onvoldoende onderscheidend. De algehele waardering van verzekerden voor de dienstverlening van hun zorgverzekeraar is voor alle zorgverzekeraars in 2009 gestegen en ligt relatief dicht bij elkaar rond het gemiddelde van een 7,7.

Zorginkoop kritische succesfactor in de toekomst
Om een gunstige verhouding van premie en dekking te kunnen (blijven) realiseren, maar ook om de regierol te kunnen vervullen is de zorginkoop een kritische succesfactor voor een zorgverzekeraar. Circa 95% van de bedrijfskosten hebben betrekking op zorgkosten. Beheersing van deze kosten en verbetering van kwaliteit kan worden gerealiseerd met de ontwikkeling van specifieke zorgketens voor grote zorggebruikers. Het ontwikkelen van goede zorgketens zal naar verwachting optimaler kunnen wanneer zorgverzekeraars per 2012 direct voor hun eigen verzekerden de AWBZ mogen uitvoeren. Dit zal ook leiden tot nieuwe proposities, arrangementen van zorgverzekeraars. Echter, met de val van het kabinet Balkenende IV is het onzeker geworden of het voorgenomen besluit om de uitvoering van de AWBZ bij zorgverzekeraars neer te leggen, gehaald zal worden. De verwachting is wel dat bij een positieve besluitvorming de dynamiek in de zorgverzekeringsmarkt zal toenemen.

Zorgverzekeraar Zorg en Zekerheid heeft in 2009 een verdere groei in het aantal verzekerden geboekt. De zorgverzekeraar kreeg er per saldo ruim 10.0000 verzekerden bij en stevent af op 390.000 klanten. In 2008 groeide de zorgverzekeraar met 9.000 verzekerden. Zorg en Zekerheid biedt een zorgpolis die past bij elke levensfase van haar klanten. De klant is daarmee gegarandeerd van alle noodzakelijke zorg, én van extra vergoedingen op het gebied van preventie en gezondheidsbevordering.

Ruim twee derde van de nieuwe verzekerden sloot zich online aan, aldus Zorg en Zekerheid. “In 2009 bemerkten alle zorgverzekeraars een hogere mobiliteit van in- en uitstroom van verzekerden dan in de voorgaande jaren. Met als resultaat dat wij ook dit jaar weer een van de grootste stijgers in de markt zijn.” Het aandeel van de collectief verzekerden in het klantenbestand is ook verder toegenomen: van bijna 64% een jaar geleden naar circa 68% nu.

Worden uw zorgkosten vergoed door de zorgverzekeraar?
“Mijn zorgverzekeraar heeft aangegeven de kosten van mijn therapie te vergoeden, maar weigert nu de declaratie te betalen. Kan dat zomaar?” Vragen met deze strekking komen regelmatig binnen bij Zorgbelangorganisaties en de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF). Daarom houden de organisaties een gezamenlijke meldactie over de vergoedingen en polisvoorwaarden van de zorgverzekeraar.

Deze meldactie, die tot en met maandag 8 februari loopt, is een herhaling van de meldactie die in 2008 is gehouden. Het doel is om in beeld te krijgen wat mensen weten over de vergoedingen van hun zorgverzekeraar, hoe men wordt geïnformeerd en of men bijvoorbeeld te maken heeft gehad met rekeningen die niet worden vergoed.

Ervaringen melden
Mensen die aanlopen tegen bovengenoemde of andere problemen met betrekking tot hun zorgverzekering, kunnen hun ervaringen melden op www.consumentendezorg.nl

Wat doen de organiserende organisaties met de resultaten?
De resultaten van meldactie worden vergeleken met de meldactie van 2008. De uitkomsten van de meldactie worden gebundeld en aan de zorgverzekeraars aangeboden.
[NPCF]

De Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) is fel tegenstander van de oplossingsrichting die de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) heeft aangegeven om de zorg op lange termijn betaalbaar te houden: wie ongezond leeft moet meer betalen voor zijn zorgverzekering.

De NPCF stelt dat een ongezonde leefstijl mede het gevolg is van de huidige welvaart. Het is een probleem waar wij als maatschappij mee te maken hebben. Onze levensomstandigheden staan een volledig gezonde leefstijl veelal in de weg. Ze leiden ook tot de voorspelling dat het aantal chronisch zieken toe zal nemen. We zullen deze levensomstandigheden dus moeten veranderen. De NPCF trekt de parallel met de situatie begin vorige eeuw, toen Nederland te maken had met ziekten als gevolg van armoede en slechte hygiëne. Dat is aangepakt door goede voorlichting en door riolering aan te leggen. Niet door het individu te straffen omdat hij zijn huis niet schoon hield.

De NPCF pleit ervoor dat er scherper wordt gestuurd op preventie. Voorkomen is beter dan genezen. Het blijkt erg moeilijk om eenmaal aangeleerd gedrag te veranderen. Daarom is het volgens de NPCF juist van belang om een ongezonde leefstijl te voorkomen.
[NPCF]

De zorgtoeslag gaat vanaf 2011 jaarlijks met enkele euro’s omlaag. Het kabinet heeft dit besloten om de oplopende kosten te beperken. Huishoudens rond het minimum krijgen 3 euro per jaar minder dan aanvankelijk was begroot; huishoudens met een modaal inkomen krijgen ongeveer 7 euro per jaar minder.

Zorgtoeslag is een tegemoetkoming in de premie voor een zorgverzekering. Met de nieuwe maatregel, die over 30 jaar wordt uitgesmeerd, wil het kabinet de toekomstige stijging van zorgtoeslag-uitgaven tegengaan. Het gaat om 1,8 miljard euro.

De laagste inkomens worden zoveel mogelijk ontzien. De maatregel houdt in de dat huishoudens ook in de toekomst gecompenseerd worden voor een stijging van de nominale premie, alleen niet meer voor honderd procent. Verder wordt met de geleidelijke invoering van de maatregel voorkomen dat het aantal huishoudens dat in aanmerking komt voor de zorgtoeslag sterk stijgt.
[MinVWS]

De helft van de Nederlanders, overwegend mannen, laat zich zelden sturen bij het nemen van belangrijke beslissingen. Dit is steeds beter zichtbaar bij de keuze voor een zorgverzekering. Consumenten willen vaker zelf de zorgverzekering samenstellen in plaats van te kiezen uit kant-en-klaar pakketten. Dit blijkt onderzoek van FBTO onder ruim 3000 respondenten.

Hoe beïnvloedbaar zijn Nederlanders bij de keuze van zorgverzekeraar:
Bijna de helft laat een overstap afhangen van internetvergelijkingen. Een op de tien, in het bijzonder mensen van 35 jaar en ouder, laat dit afhangen van het contract dat zijn werkgever voor hem heeft gesloten. Een even zo groot percentage, vooral mensen tussen de 18 en 35, laat een switch afhangen van dat wat familie en vrienden vertellen. Nog eens tien procent baseert een overstap op basis van de informatie van de eigen zorgverzekeraar.

Hoe beïnvloedbaar is de dekking van een zorgverzekering:
Bijna driekwart van de Nederlanders tussen de 25 en 34 jaar vindt het meest belangrijk dat een zorgverzekering datgene dekt wat hij of zij nodig heeft. Iets meer dan de helft zegt de prijs per maand belangrijk te vinden. Veertig procent zegt gewoon niet te willen nadenken of iets wel of niet is gedekt op de polis. Service en gemak zijn voor één op de drie een belangrijk onderwerp.

Lekker vrij leven
Bob Stehmann Manager Marketing & Verkoop FBTO : `Hoe iemand wil leven, weet hij of zij zelf het best. Wij vinden dat de klant zelf goed kan bepalen wat hij of zij belangrijk vindt. Die vrijheid staat bij ons centraal.’ Naast de basisverzekering biedt FBTO keuzevrijheid in de aanvullende verzekeringen. Consumenten hebben de mogelijkheid om uit negen modules duizenden verschillende combinaties samen te stellen. `Voordeel hiervan is dat consumenten alleen die aanvulling kiezen die zij echt nodig hebben’, aldus Stehmann. FBTO biedt klanten verder de mogelijkheid om online te kunnen declareren en inzage te hebben in zijn of haar zorgconsumptie.

Het aantal mensen dat via Independer.nl is overgestapt naar een andere zorgverzekering ligt op dit moment zo’n 44% hoger dan vorig jaar. Ook het aantal bezoeken aan de vergelijkingsite ligt dit jaar fors hoger: bijna 1 miljoen (2009) ten opzichte van 330.000 (2008).

De stijging van het aantal overstappers past in het beeld dat de afgelopen maanden ook door andere organisaties is geschetst. Ook de Consumentenbond en andere vergelijkingsites zien dit jaar een toegenomen belangstelling voor zorgverzekeringen. De afgelopen drie jaar is de interesse en het aantal overstappers sterk gedaald van 19% in 2006 naar zo’n 3 tot 4% de afgelopen twee jaar. Deze trend wordt dit jaar duidelijk doorbroken. Independer.nl verwacht dat dit jaar meer dan 5% van alle zorgverzekerden overstapt van zorgverzekeraar.
[Independer.nl]

Bijna 1.700 apothekers hebben inmiddels een contract gesloten met de zorgverzekeraars van Achmea. Verzekerden kunnen daardoor, zonder dat zij zelf voorschieten, ook vanaf 1 januari 2010 hun medicijnen krijgen. De zorglabels van Achmea (waaronder Zilveren Kruis Achmea, Groene Land Achmea, Interpolis, Avéro Achmea en FBTO) en Agis introduceren per 1 januari 2010 twee nieuwe contracten voor apothekers. Kernpunten van de contracten zijn beloning voor kwaliteit van de apotheker en lage medicijnprijzen.

“Wij zijn zeer tevreden met het resultaat van de inspanningen van de apothekers. De contracten leveren een belangrijke bijdrage aan het beperken van de stijging van de zorgkosten in de komende jaren en het verhogen van de kwaliteit”, aldus Melanie Schultz van Haegen, directeur Zorginkoop Achmea. “Nog nooit hadden wij op dit moment in het jaar zo een hoog percentage gecontracteerde apotheken.”

“Ook Agis Zorgverzekeringen is blij met de hoeveelheid contracten. Hiermee kunnen we samen met de apothekers de kwaliteit van de zorg nog verder verbeteren”, aldus Michiel Alkemade, directeur Zorginkoop van Agis Zorgverzekeringen.

Kwaliteit van zorg
In het farmaciebeleid zijn extra kwaliteitseisen geïntroduceerd, die (ongeacht de keuze voor contractsvorm) leiden tot verbetering van zorg. Zo doet de apotheker bijvoorbeeld onderzoek naar klantervaringen en zet de apotheker zich in om klanten te informeren over het medicijngebruik, bijwerkingen en medicijncombinaties. Daarnaast zorgt de tweejarige contractduur voor stabiliteit op de markt.

De enkele apothekers die op 1 januari nog geen contract hebben getekend, kunnen de kosten van de medicijnen vooralsnog gewoon elektronisch declareren. Op die manier kunnen verzekerden hun medicijnen blijven ophalen zonder ze voor te schieten.
[Achmea]

Jongeren hebben veel interesse in de ziektekostenpolis Zekur van Univé. De teller zou nu al een plus van 60% laten zien, terwijl zorgverzekerden zich nog tot 1 februari kunnen aanmelden. Begin dit jaar had Zekur 23.000 zorgverzekerden, inmiddels zijn dit ongeveer 38.000 zorgpolissen.

Volgens Univé dankt Zekur zijn populariteit onder jongeren onder meer aan het feit dat het de laagste zorgpremie van Nederland heeft. “Zekur is voordelig doordat je de verzekering online afsluit. Daarnaast heeft Univé voor Zekur een aantal zorgaanbieders gecontracteerd voor planbare ziekenhuiszorg en bestel je de herhaalrecepten via de Internet Apotheek.” Zekur-klanten hoeven voor een aantal vormen van zorg geen eigen risico te betalen, zoals bestellingen van de anticonceptiepil bij de Pil Express en fysiotherapie bij één van de voorkeursaanbieders.