Cadeaubon helpt bij stoppen met roken

Stoppen met roken lukt gemakkelijker als je daarvoor een beloning krijgt. Uit onderzoek van de Universiteit Maastricht (UM) blijkt dat werknemers het niet-roken beter volhouden als ze in combinatie met een stoppen-met-rokentraining op het werk een beloning krijgen. Van de onderzoeksgroep die cadeaubonnen kreeg, rookte na een jaar ruim 41 procent nog steeds niet. In de controlegroep lag dat percentage op 26 procent. Ook blijkt uit de landelijk opgezette studie dat deze aanpak heel goed werkt bij rokers met een lagere sociaaleconomische status, een groep die doorgaans moeilijk te bereiken is. De onderzoeksresultaten zijn vandaag gepubliceerd in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift The Lancet Public Health .

Beloning
“We hebben in Nederland nu voor het eerst aangetoond dat een beloning voor stopsucces in combinatie met een training op het werk leidt tot een bijzonder hoog slagingspercentage. Als alle werkgevers in Nederland deze methode met beloningen gaan toepassen om werknemers te helpen stoppen met roken, kan dat een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van het roken in Nederland”, aldus UM-onderzoeker Floor van den Brand. Werknemers konden tijdens deze studie door te stoppen met roken een totaalbedrag van €350,- verdienen. De eerste cadeaubon (€50,-) kregen de deelnemers meteen na afronding van de groepstraining, verzorgd door het gespecialiseerde bedrijf SineFuma uit Breda. Als ze na drie maanden en vervolgens zes maanden nog steeds gestopt waren, kregen ze iedere keer €50,-. Na 12 maanden verdienden ze nog eens €200,- aan cadeaubonnen. In totaal volgden 600 werknemers van meer dan 60 bedrijven en instellingen een stoppen-met-rokentraining.

Lees verder op de website van de Maastricht University.

Half miljoen subsidie voor onderzoek naar stoppen met roken

Onderzoekers Danielle Jansen en Lilian Peters, beiden werkzaam bij zowel het UMCG (afdeling Huisartsgeneeskunde) als Amsterdam UMC (afdeling Midwifery Science), hebben €500.000 van ZonMw ontvangen voor hun onderzoeksproject ‘Together we’ll quit smoking!’.

Doel van het project is om de invoering van de Trimbos-richtlijn te verbeteren in de zorg voor zwangere vrouwen met een lage sociaaleconomische status die tijdens of na hun zwangerschap roken. Uiteindelijk doel is dat deze vrouwen tijdens en na de zwangerschap minder gaan roken dan wel stoppen met roken.

Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met huisartsen, verslavingsartsen en jeugdgezondheidsartsen, en met het Consortium Zwangerschap en Geboorte Noord-Nederland. Dit consortium heeft een netwerk van verloskundigen, gynaecologen, kraamverzorgsters, en jeugdgezondheidsartsen werkzaam in Groningen, Drenthe of Friesland. Ook hebben ervaringsdeskundigen een belangrijke rol in het onderzoek om de stem en perspectieven van vrouwen te laten horen. Het onderzoek duurt vier jaar.​
[UMCG]

UMCG helpt zwangeren te stoppen met roken

Stoppen met rokenZwangere vrouwen die roken tijdens hun zwangerschap krijgen van het UMCG hulp aangeboden bij het stoppen met roken. Noord-Nederland heeft het hoogste percentage rokende zwangeren van heel Nederland, zo’n 12 tot 15 procent van alle zwangeren rookt.

Dat roken ongezond is weet vrijwel iedereen. Dat roken slecht is voor het ongeboren kind ook. Maar stoppen valt niet altijd mee. Het UMCG biedt zwangeren een speciaal coachingsprogramma waarbij de zwangere door een ervaren coach begeleid wordt bij het stoppen met roken en het volhouden daarvan. Het stoppen met roken biedt gezondheidsvoordelen voor moeder én kind. Het zorgt voor een fittere zwangerschap, geeft een verhoogde kans op een volgroeid kindje en ook de kans op een gezonde bevalling is groter.

Ook voor de periode na de bevalling is rookvrij blijven van belang; kinderen van rokende moeders (en vaders) hebben een hogere kans op ziekte en zelfs op wiegendood. Roken leidt ook tot een slechtere samenstelling van de borstvoeding. En op de lange termijn zijn de effecten eveneens groot: kinderen van rokende moeders zijn minder gezond en gaan later vaker ook zelf roken.

Het UMCG werkt hierin samen met partijen die gespecialiseerd zijn in stoppen met roken begeleiding en die speciaal voor rokende zwangeren het programma “Rookvrij! Allebei?” hebben ontwikkeld. De coaching onder het motto “Gun ieder kind een rookvrije start”wordt telefonisch gegeven op momenten dat het de aanstaande moeder uitkomt. Vrijwel alle zorgverzekeraars vergoeden de begeleiding.
[UMCG]

Roken tijdens adolescentie leidt tot aandachtsproblemen

SigarettenStudie bij eeneiige tweelingen waarvan de een rookt en de ander niet
Roken heeft een direct effect op zich nog ontwikkelende hersenen tijdens de adolescentie en leidt tot aandachtsproblemen. Dat blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam onder 2.635 eeneiige tweelingparen uit het Nederlands Tweelingen Register (NTR). Tot nu toe was bekend dat mensen met aandachtsproblemen zoals ADHD meer (gaan) roken. Nu blijkt dus dat de relatie tussen aandachtsproblemen en roken ook andersom geldt. De resultaten van het onderzoek zijn vandaag verschenen in het vaktijdschrift Biological Psychiatry.

Vragenlijst voor aandachtsproblemen
Uit het grote bestand van het NTR spoorden de wetenschappers eeneiige tweelingparen op waarvan de een ooit had gerookt en de tweelingzus of -broer nooit had gerookt. Vervolgens bleek dat de rokers minder goed scoorden op een vragenlijst om aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit te meten. “Eeneiige tweelingen zijn genetisch identiek, dus het feit dat de rokers in ons onderzoek meer aandachtsproblemen hebben is niet te verklaren doordat zij een hogere genetische gevoeligheid voor aandachtsproblemen hebben dan de niet-rokers,” zegt VU-wetenschapper Jorien Treur. “Bovendien groeien tweelingen over het algemeen op in dezelfde omgeving, dus ook dat is geen verklaring voor het gevonden verschil tussen de rokende en niet-rokende tweelingen.”

Roken beïnvloedt aandacht blijvend negatief
Veel van de tweelingen hadden zowel tijdens de adolescentie als op volwassen leeftijd de vragenlijst ingevuld. Met deze informatie lieten de wetenschappers zien dat de verschillen in aandachtsproblemen tussen rokers en niet-rokers nog niet bestonden op het moment dat geen van beiden ooit had gerookt. Treur: “Het verschil in aandachtsproblemen ontstond pas nadat een van de twee was begonnen met roken, dus we concluderen dat het roken de oorzaak is van de hogere score op aandachtsproblemen bij rokers.” Het verschil in aandachtsproblemen tussen rokers en niet-rokers bleef zichtbaar tot op volwassen leeftijd. Dat suggereert dat roken tijdens de adolescentie de aandacht blijvend negatief beïnvloedt.
[Vrije Universiteit Amsterdam]

Rookvrije zones verbeteren gezondheid van kinderen

tweeling babyOnderzoek bij 2,5 miljoen baby’s levert aantoonbaar bewijs dat anti-rookwetgeving een positief effect heeft op de gezondheid van kinderen. Zo zorgen rookvrije publieke ruimtes voor een vermindering van ruim tien procent in het aantal te vroeg geboren kinderen. Ook is het aantal ziekenhuisopnamen en eerste hulp bezoeken voor astma-aanvallen met een daling van tien procent fors minder als gevolg van rookvrije zones. Dr. Jasper Been, kinderarts van Maastricht UMC+, publiceert de resultaten in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift The Lancet.

Jaarlijks sterven er naar schatting meer dan 160.000 kinderen door blootstelling aan tabaksrook. Daarnaast zijn kinderen ook vatbaar voor het krijgen van bijvoorbeeld longontstekingen of astma als gevolg van ongewild meeroken. Om longziektes en sterfte tegen te gaan adviseert de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) om strikte regelgeving in te voeren en rookvrije zones in te richten op werkplekken en in openbare ruimtes. Het was al bekend dat de gezondheid van volwassenen hierdoor verbetert. Het onderzoek van de Maastrichtse kinderarts toont nu aan dat dus ook kinderen daar profijt van hebben.

Vermindering
In samenwerking met de Universiteiten van Hasselt, Edinburgh en Harvard onderzocht Been gegevens van 2,5 miljoen baby’s en van 250.000 ziekenhuisopnames en eerste hulp bezoeken van kinderen gerelateerd aan astma. De gegevens waren afkomstig van elf verschillende internationale studies. Het resultaat: ruim tien procent minder vroeggeboortes en ongeveer tien procent minder ziekenhuisopnames en eerste hulp bezoeken voor astma-aanvallen als gevolg van anti-rook maatregelen.

Winst
Momenteel wordt slecht één zesde van de wereldbevolking beschermd door strenge anti-rookwetgeving. “De uitkomsten van dit onderzoek leveren extra ondersteunend bewijs aan het advies van de WHO om wereldwijd rookvrije wetgeving in te voeren,” zegt Been. “Dit is extra belangrijk voor kinderen omdat zij zelf geen invloed hebben op hun blootstelling aan tabaksrook. Ook in Nederland moeten we alert zijn op de naleving van rookvrije wetgeving om zowel de gezondheid van volwassenen als van kinderen te beschermen. Dat levert uiteindelijk niet alleen gezondheidswinst op, maar kan ook een forse vermindering van de zorgkosten als gevolg hebben.”
[Maastricht UMC+]

Roken tijdens zwangerschap verandert hersenontwikkeling kind

zwangerRoken tijdens de zwangerschap heeft langetermijngevolgen op de ontwikkeling van de hersenen en kan bijdragen aan emotionele problemen bij jonge kinderen. Kleinere hersenvolumes houden verband met deze gedragsproblemen. Dit concludeert dr. Hanan El Marroun, wetenschappelijk onderzoeker op de afdeling Kinder- en jeugdpsychiatrie van het Erasmus MC, onder andere in een artikel dat is verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Neuropsychopharmacology.

Tot een kwart van de vrouwen in de VS, Denemarken en Zweden zegt te roken tijdens de zwangerschap, ondanks bewijzen voor een verband tussen blootstelling aan tabak en zwangerschapsproblemen, zoals vroeggeboorte. Ook in Nederland is het percentage rokende zwangeren vrij hoog. Uit eerder onderzoek kwam naar voren dat hersengroei reeds in de baarmoeder verminderd was wanneer moeders in meerdere trimesters rookten. Dr. El Marroun en haar collega’s wilden onderzoeken of deze effecten van langdurig roken tijdens de zwangerschap er op latere leeftijd ook nog waren. Dit heeft zij onderzocht door hersenscans te maken van zes- tot achtjarige kinderen die tijdens de zwangerschap waren blootgesteld aan roken.

Kinderen waarvan de moeders tijdens de zwangerschap doorrookten, hadden kleinere hersenvolumes, met zowel minder grijze als witte stof. De kinderen vertoonden meer emotionele problemen zoals depressieve verschijnselen en angst. Dr. Hanan El Marroun leidde het onderzoek. El Marroun: “Wij zien bij kinderen die in de baarmoeder zijn blootgesteld aan tabak een verdunning van de bovenste frontale cortex, een hersengebied waarvan wordt aangenomen dat het emoties reguleert. Als moeders vroeg in de zwangerschap stoppen met roken, vinden we geen verschillen in hersenstructuren of gedrags- en emotionele problemen ten opzichte van kinderen waarvan de moeder nooit gerookt heeft.”
[Erasmus MC]

Roken beïnvloedt de respons van astmapatiënten op medicijnen

astmaGeïnhaleerde corticosteroïden (ICS) zijn veelgebruikte medicijnen in de behandeling van astma en COPD, maar astmapatiënten reageren over het algemeen beter op de behandeling met deze medicijnen dan COPD-patiënten. Eef Telenga ging in zijn promotieonderzoek na waardoor dat komt. Hij richtte zich daarvoor op de verschillende verschijningsvormen van beide ziekten.

Astma en COPD vormen samen de obstructieve longziekten. Door vernauwing en chronische ontsteking van de luchtwegen hebben COPD- en astmapatiënten moeite met in- en uitademen. Astma en COPD zijn complexe ziekten die worden beïnvloed door genetische en omgevingsfactoren.

Telenga ging na hoe patiënten met verschillende typen astma en COPD reageren op een behandeling met ICS. COPD ontstaat doorgaans door roken en patiënten met deze ziekte reageren verhoudingsgewijs minder goed op ICS dan astmapatiënten. Om de invloed van roken op de effectiviteit van deze medicijnen te onderzoeken, ging Telenga na of ook (ex-)rokers onder de astmapatiënten minder goed op ICS reageren. Dat bleek inderdaad het geval te zijn, waarbij de promovendus aantekent dat er alleen verschil bestaat op korte termijn. De lange termijn respons op de medicijnen bleek vergelijkbaar met die van astmapatiënten die nooit gerookt hebben.

In het tweede deel van zijn proefschrift beschrijft de promovendus verschillende methodes om obstructieve longziekten te onderzoeken. Daarmee kunnen in de toekomst mogelijk nieuwe verschijningsvormen van astma en COPD geïdentificeerd worden.

Promotie Eef Telenga
On Phenotyping in Asthma and COPD
09 oktober 2013
Promotor: prof.dr. D.S. Postma
[UMCG]

Meisjes met rokende ouder meer kans op diabetes type 2

SigarettenVrouwen die opgegroeid zijn met rokende ouders hebben meer kans op diabetes type 2. Dat blijkt uit Frans onderzoek, gepubliceerd in het vakblad Diabetes Care. Roken is een ramp voor de gezondheid. Je hebt flink meer kans op luchtwegproblemen, hart- en vaatziekten en kanker. Ook ‘meeroken’ is wat dat betreft erg schadelijk, dat is algemeen bekend. Maar het kan nog erger: kinderen met minstens één rokende ouder hebben 15 jaar later ook bijna 20 procent meer kans om diabetes type 2 te krijgen.

Franse onderzoekers volgden 15 jaar lang 40.000 meisjes. Waardoor de meisjes met een rokende ouder vaker diabetes type 2 krijgen, weet men nog niet. We weten wel dat bij volwassenen roken het lichaam minder gevoelig maakt voor insuline. Maar hoe dat ook blijkt dus weer hoe belangrijk het is om kinderen rookvrij te laten opgroeien.
[Diabetes Fonds]