Nieuwe reuma-medicijnen binnenkort getest op mensen

Reuma handenBiotechnologiebedrijf Galapagos gaat een aantal medicijnen op het gebied van reuma en botontkalking op mensen testen. Het bedrijf dient daarvoor later dit jaar een aanvraag in. Galapagos maakte dit donderdag bekend.

Met het zogenoemde klinische onderzoek naar bot metastase wil het bedrijf eind dit jaar beginnen en met het onderzoek naar reuma begin komend jaar. Ook hoopt het bedrijf dit jaar een kandidaat-geneesmiddel tegen artrose te kunnen kiezen om deze fase van onderzoek mee in te kunnen gaan.

Het programma tegen bot metastase, dat ook tegen botontkalking kan helpen, kan volgens topman Onno van der Stolpe relatief snel ontwikkeld worden tot een product op de markt.

Tumor
Bij metastase verspreiden kankercellen zich uit een tumor en vormen nieuwe tumoren op andere plaatsen in het lichaam. Als een nieuwe tumor zich vormt in bot, heet dit bot metastase. Galapagos ontwikkelt een oraal medicijn dat bot metastase en de afbraak van bot remt. In dierproeven heeft het middel laten zien dat het de tumorgroei remt.

Het bedrijf schat de markt voor bot metastase, een diagnose die jaarlijks ongeveer 500.000 keer wordt gesteld in Europa en de Verenigde Staten, op zo’n 1,5 miljard euro. In 2023 is de markt naar verwachting gegroeid tot 3,5 miljard euro.

Het kandidaat-medicijn tegen reuma laat in onderzoek bij muizen sterke botbescherming en ontstekingsremming zien. Galapagos werkt aan het middel samen met alliantiepartner Janssen Pharmaceutica (een dochterbedrijf van Johnson & Johnson).

Aan het middel tegen artrose werkt het bedrijf samen met GlaxoSmithKline. Onderzoek bij muizen laat bij aangetaste gewrichten een verminderde afbraak van kraakbeen zien.

Galapagos laat weten dat het actief op zoek is naar een partij die als licentiehouder een middel op het gebied van de ziekte van Alzheimer verder kan ontwikkelen.

Blijf oefenen bij artrose

Mensen met artrose hebben baat bij oefentherapie, maar ze moeten wel blijven oefenen. Terugkomsessies bij de fysiotherapeut kunnen daarbij helpen. Fysiotherapeuten van het NIVEL publiceerden hun bevindingen in het wetenschappelijke tijdschrift Arthritis Care & Research.

Minder pijn en beperkingen
Oefentherapie is effectief bij mensen met artrose aan de knie of heup. Nadat de behandeling is gestopt, hebben ze minder pijn en minder beperkingen bij activiteiten als lopen of fietsen. Een half jaar later zijn deze effecten echter weer verdwenen, al vinden de patiënten zelf dat ze er baat bij hebben gehad. Bij patiënten die terugkomsessies bij de fysiotherapeut hadden gekregen, had de behandeling na een half jaar nog steeds effect. NIVEL-onderzoeker Martijn Pisters pleit daarom voor terugkomsessies. “In terugkomsessies stimuleer je patiënten hun oefeningen te blijven doen, waardoor het effect van de oefentherapie behouden kan blijven. Onderzoeken waarin oefentherapie in combinatie met terugkomsessies werd onderzocht tonen een relatief hoge therapietrouw op de lange termijn (50-75%).”

Langetermijneffecten
Pisters keek in de wetenschappelijke literatuur over oefentherapie naar effecten op de lange termijn bij artrose. Hij keek specifiek naar pijn, fysiek functioneren, en in hoeverre patiënten de behandeling als effectief ervaren. Therapietrouw lijkt belangrijk om het effect van oefentherapie ook na de behandeling te behouden. “Maar tot op heden is er relatief weinig onderzoek gedaan naar therapietrouw bij mensen met artrose. Het meeste onderzoek naar therapietrouw is gericht op de periode van behandeling, maar niet op de periode daarna. Terwijl juist daar winst te behalen valt.”

Functioneel
“Het is heel belangrijk dat artrosepatiënten blijven oefenen”, vervolgt Pisters. “Je kunt dit waarschijnlijk makkelijker maken voor patiënten door de oefeningen zo functioneel en taakgericht mogelijk te maken. Door bijvoorbeeld in terugkomsessies patiënten te adviseren en stimuleren om iedere dag te gaan lopen in plaats van met de bus te gaan. Het is nu eenmaal makkelijker om iets te doen wat je normaal ook doet, dan om tijd vrij te maken voor oefeningen.”

Cholesterolverlagers vertragen reuma en ms

Reuma handenCholesterolverlagers vertragen het ziekteproces van de ontstekingsziekten reuma en multiple sclerose (MS). De gewrichten worden minder snel aangetast, waardoor ook de pijn langer uitblijft. Dat blijkt uit een onderzoek waarmee O.Stüve hoopt te promoveren tot doctor in de geneeskunde aan de Universiteit Maastricht.

De geneesmiddelen, statines, hebben naast het effect op het cholesterol-gehalte een ontstekingsremmende werking. Bij reuma en ms kan weefselbeschadiging in de gewrichten of het zenuwstelsel ontstaan. Dat veroorzaakt de pijn bij reuma en de achteruitgang bij ms.
[Universiteit Maastricht]

Cholesterolverlagers blijken krachtige ontstekingsremmers

Reuma handenDat cholesterolverlagende geneesmiddelen een revolutie hebben betekend voor patiënten met hartinfarcten en herseninfarcten is algemeen bekend. De laatste tijd is echter duidelijk geworden dat dit soort geneesmiddelen zeer effectief zijn bij heel andere ziekten zoals reuma en multiple sclerose. Uit onderzoek van Dr. Stve, waarop hij op 13 september hoopt te promoveren, blijkt namelijk dat deze cholesterolverlagende geneesmiddelen (statines) niet alleen een effect op het cholesterol hebben maar ook een duidelijk effect op ontstekingscellen. De door Stve gevonden effecten op ontsteking hebben er inmiddels toe geleid dat statines bij patiënten met diverse ontstekingsziekten geprobeerd worden. Gunstige resultaten zijn inmiddels al bij patiënten met multiple sclerose en reuma verkregen.

Het is al langer bekend dat bij hartinfarcten en herseninfarcten ontsteking een belangrijke rol speelt. Het gunstige effect van statines bij deze ziekten is dan ook meer dan alleen verlaging van cholesterol. Het anti-ontstekingseffect speelt eveneens een belangrijke rol bij het succes van deze middelen. St?ve heeft uitgebreid onderzocht wat het effect van deze middelen is bij ontstekingsziekten van de hersenen. Hierover publiceerde hij in de gezaghebbende tijdschriften Nature (2002), Nature Reviews (2005) en Journal of Clinical Investigation (2006). St?ve toonde aan dat Atorvastatine (=Lipitor) een krachtig effect heeft op de afweerrespons, onder andere door beïnvloeding van bepaalde witte bloedcellen, zogenaamde lymfocyten.

Bij ziekten als hartinfarct, reumatoïde arthritis en multipele sclerose spelen T-helper 1 lymfocyten een belangrijke rol. Deze maken eiwitten die diverse afweercellen stimuleren. Bij genoemde ziekten zijn deze afweercellen overmatig geactiveerd waardoor weefselbeschadiging in het hart, gewrichten of het zenuwstelsel kan ontstaan. Statines beïnvloeden lymfocyten zodanig dat in plaats van T-helper 1 lymfocyten T-helper 2 lymfocyten ontstaan. Deze T-helper 2 lymfocyten maken eiwitten die de cellulaire afweer juist onderdrukken en daarom ontstekingsremmend werken.

Naast een effect op lymfocyten hebben statines ook een krachtig effect op cellen die antigenen presenteren aan het afweersysteem. Deze cellen zijn van groot belang voor een afweerreactie tegen bacteriën en virussen. Bij ziekten als hartinfarct, reumatoïde arthritis en multipele sclerose zijn deze cellen echter betrokken bij het onderhouden van een chronische ontsteking. De door statines veroorzaakte remming van deze antigeen presenterende cellen heeft dan ook een gunstig effect op de chronische ontsteking.

Vrouwen vaker en harder getroffen door reuma

Reuma handenVrouwen hebben niet alleen vaker last van reumatische aandoeningen, ze worden ook harder getroffen. Bij dezelfde behandeling zal de ziekte daardoor bij vrouwen eerder ernstige vormen aannemen.

Dat stelde de Zweedse reumatoloog Björn Svensson donderdag in Amsterdam tijdens het congres van de Europese Liga Europese liga tegen reuma (EULAR). Bij mannen is het ziekteproces beter te remmen, aldus Svensson.

Een groep van 689 reumapatiënten werd gedurende vijf jaar gevolgd. Van veel reumatische ziektes zijn de oorzaken nog nauwelijks bekend. Zwaarlijvigheid, roken en gebrek gebrek aan lichaamsbeweging zouden een rol spelen, maar harde bewijzen daarvoor ontbreken. “Genezing is niet mogelijk. Daarom is het bestrijden van ernstige vormen van reuma momenteel het doel van de meeste behandelingen”, legde Svensson uit.
[zibb.nl / gezondheidszorg]

Artrose in hand voorspellend voor artrose elders

Mensen met artrose in hun hand lopen een twee maal grotere kans artrose ergens anders in het lichaam te ontwikkelen, bijvoorbeeld in de heup of de knie, dan mensen zonder handartrose. Dit concludeert Saeede Dahaghin in haar proefschrift ‘Hand Osteoartritis. Epidemiologie en klinische consequenties’, waarop zij donderdag 10 november promoveert.

Dahaghin, werkzaam bij de afdeling Huisartsgeneeskunde van het Erasmus MC, bestudeerde gedurende zes jaar 1235 personen van 55 jaar of ouder die nog geen artrose in de heup of de knie hadden. In die zes jaar kreeg 20% van de personen met artrose in de hand ook artrose in de knie of de heup. Bij mensen zonder artrose in de hand lag dat getal op 10%.

Lees verder bij het Universitair Medisch Centrum Rotterdam