Archief categorie Overgewicht

Niet voedingsvet maar suiker maakt je dik

9 May 2012

overgewichtSuikertaks veel effectiever tegen overgewicht dan vettaks
Bijna de helft van de Nederlanders is te dik. Dat zijn ruim 8 miljoen mensen die een verhoogd risico lopen op chronische ziekten als diabetes en hart- en vaatziekten. De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg pleit voor een vettaks, maar volgens Harriët Verkoelen, auteur, diëtist en diabetesverpleegkundige, is een suikertaks een veel effectiever middel om de strijd tegen overgewicht aan te gaan. “Niet voedingsvet maar suiker maakt je buik dik,” aldus Verkoelen.

Vet is geen dikmaker, suiker wel
“Vet is niet slecht, zelfs verzadigd vet niet,” zegt Harriët Verkoelen. “De afgelopen decennia zijn we overspoeld met anti-vetcampagnes waarin gezegd werd dat vet slecht is. We zijn minder vet gaan eten, maar nog nooit zijn zoveel mensen te dik geweest. De oorzaak hiervan ligt bij het feit dat voedingsfabrikanten het vet uit hun producten gaan halen en daarvoor in de plaats suiker gaan gebruiken. Denk aan de talloze light en magere producten. Suiker is de grote boosdoener van obesitas en niet vet. Vet is een belangrijke bouwstof voor de hersenen en een belangrijke energiebron. Het voedingsvet dat we eten is iets totaal anders dan het lichaamsvet. Het zijn juist de suikers die mensen binnen krijgen die worden omgezet in lichaamsvet. Natuurlijk moet je ook weer niet overdadig zijn maar het is bijvoorbeeld veel gezonder om roomboter te eten dan fabrieksmatig sterk bewerkte dieetboter. Een suikertaks in plaats van een vettaks zou daarom veel effectiever zijn in de strijd tegen overgewicht en diabetes,” aldus Verkoelen.

Meer overgewichtdiabetes
Harriët Verkoelen maakt zich zorgen over de enorme toename van overgewichtdiabetes door verkeerde voeding. Suikers hebben negatieve effecten die vetten niet hebben. Ze verhogen het cholesterolgehalte, veroorzaken kwalijke stoffen in het bloed, zijn meer verslavend en leiden steeds vaker tot diabetes. Toegevoegde suikers hebben geen enkel nut, terwijl de mens altijd vet nodig heeft voor een goede gezondheid, ook verzadigde vetten. In haar boek “Andere Gezonde Voeding. Lage bloedglucosewaarde, hoge vetverbranding” pleit Verkoelen voor koolhydraatarme en dus suikerarme voeding. “Als mensen met overgewicht koolhydraatarmere voeding zouden nuttigen, zou dat Nederland miljoenen op medicijnkosten besparen. Ook draagt koolhydraatarme voeding bij aan een lager cholesterolgehalte en een lagere bloeddruk, wat leidt tot een vermindering van hart- en vaatziekten,” aldus Harriët Verkoelen.

Over Harriët Verkoelen
Harriët Verkoelen is diëtist, diabetesverpleegkundige en schrijfster van het boek ‘Andere gezonde voeding. Lage bloedglucosewaarde, hoge vetverbranding’. Verkoelen heeft 25 jaar ervaring als diëtist en diabetesverpleegkundige. Zij heeft duizenden mensen, waaronder diabetici, begeleid naar een gebalanceerder voedingpatroon waardoor zij zich gezonder en fitter voelen. Zowel in haar diëtistenpraktijk Prima Vita als online geeft zij voedingsadviezen aan mensen die gezonder willen eten, willen afvallen of beter willen leven met diabetes en hun medicijngebruik willen verminderen. Soms kunnen mensen met Diabetes type 2 zelfs helemaal met insuline-injecties stoppen na het volgen van haar voedingswijze.

Eind 2012 verschijnt Harriët Verkoelen’s tweede boek over gezonde voeding.
[Prima Vita]

Bijslapen verhoogt risico op overgewicht en diabetes

8 May 2012

overgewichtBijslapen in het weekend helpt niet: chronisch verstoorde slaap risico voor ontwikkeling suikerziekte en overgewicht
Metabole ziekten als overgewicht en type 2 diabetes komen steeds meer voor in de Westerse wereld. Paulien Barf ontdekte dat chronisch verstoorde slaap een risicofactor is voor de ontwikkeling van deze ziektes.

Uit recent onderzoek was al bekend dat een tekort aan slaap of een verstoring van de slaap een rol kan spelen bij de ontwikkeling van de genoemde metabole ziekten. Barf heeft nu onderzocht wat het effect is van chronisch slaaptekort op de metabole regulatie in ratten. Daarmee wist ze aan te tonen dat verstoorde slaap leidt tot een verhoging van bloedglucosewaarden. Ze concludeert hieruit dat de ratten glucose-intolerant zijn geworden. Glucose-intolerantie wordt gezien als de eerste stap in de ontwikkeling van type 2 diabetes.

Verder was al bekend dat slaaptekort in ratten vaak leidt tot een verlaging van lichaamsgewicht. Barf ontdekte dat dit wordt veroorzaakt door een verhoging van de energieuitgave tijdens slaaptekort. Maar, als de periodes van slaaptekort worden afgewisseld met periodes van rust, komen de ratten aan in gewicht. Deze afwisseling van slaaptekort en herstelslaap is iets wat in het dagelijkse leven van de mens vaak voorkomt: slaaptekort tijdens de week bijslapen in het weekend. Eerdere studies hebben laten zien dat herstelslaap van belang is voor allerlei fysiologische processen, maar Barf maakt nu duidelijk dat zo’n continue afwisseling voor een lange periode schadelijk kan zijn voor de energiehuishouding en daardoor een risicofactor kan zijn voor de ontwikkeling van metabole ziekten.

Paulien Barf (Ameland, 1984) studeerde Behavioural and Cognitive Neurosciences aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar zij haar promotieonderzoek deed bij de Basiseenheid Neuroendrocrinologie van het Center for Behaviour and Neurosciences (CBN). Inmiddels werkt zij als postdoc bij de afdeling Anesthesiology and Pain Medicine Research aan de University of Washington, Seattle, VS. Haar onderzoek daar focust zich op ontstekingsreacties in de hersenen als onderliggend mechanisme van de metabole gevolgen van slaaptekort.

Promotie mw. R.P. Barf
Metabolic consequences of sleep restriction in rats
11 mei 2012
Promotor(s):prof.dr. A.J.W. Scheurink
Rijksuniversiteit Groningen

Eerste zonnestralen goed voor de lijn

24 April 2012

overgewicht dieetDe Nederlandse vrouwen hebben nog niet hun gewilde zomerfiguur. 83 procent wil overtollige kilo’s kwijt voordat het zomer is. Een poging om af te vallen is snel gemaakt, maar toch blijft het moeilijk om door te zetten. De helft van de “afvallers” kan pas echt doorzetten als het voorjaar aanbreekt. 10 procent vindt het moeilijk om de stap te zetten. Zij komen pas in actie als zij voor het eerst weer een bikini of badpak aandoen. Dit blijkt uit een enquête van online afvalprogramma Stepaday.nl onder 340 vrouwen.

Meer dan de helft leeft gezonder tijdens de zomermaanden. Voornamelijk door meer te bewegen, gezondere avondmaaltijden en door minder te snoepen. De favoriete zomermaaltijd is dan ook een maaltijdsalade, gevolgd door barbecue en een simpele maaltijd met stokbrood, kruidenboter en wijn. Als tussendoortje in de zomer is waterijs veruit het populairst.

Buik, borsten en billen
Meer dan de helft van alle vrouwen wil 5 kilo of meer kwijt. Deze kilo’s mogen dan vooral verdwijnen op de buik (81%), de benen (41%) en de billen (25%). De populairste manier om af te vallen is gezonder eten en meer bewegen. Driekwart geeft hier de voorkeur aan. Om blijvend resultaat te boeken is dit ook de meest verantwoorde manier. Toch geeft 10 procent de voorkeur aan het zogenoemde crash dieet waarmee je in een zo kort mogelijke tijd zoveel mogelijk kilo’s wilt verliezen.

Een vreselijke opgave
65 procent van de vrouwen is niet tevreden over hun lichaam wanneer zij in badkleding gekleed gaan. Een kwart bedekt zichzelf het liefst met een handdoek. Slechts 3 procent is echt trots op haar lichaam. De juiste badkleding kopen is niet makkelijk, 68 procent geeft aan dit lastig te vinden. De belangrijkste reden hiervoor is het passen. Bijna de helft bestempelt dit als ‘een vreselijke opgave’.

Stepaday
Stepaday is het nieuwe online afslankprogramma van Sanoma Media over afslanken, gezond eten en bewust leven. Stepaday is een bewezen afslankmethode waarmee je zelf bepaalt wat je eet, gebaseerd op Sanoma’s eerder ontwikkelde Streep-Je-Slank methodiek. De site biedt handige en eenvoudige tools om inzicht te krijgen in ieders eetpatroon en eetgedrag. Verantwoord afvallen staat centraal evenals op gewicht blijven. Stepaday biedt persoonlijk advies, tips, artikelen, weekmenu’s en talrijke recepten. De site is te vinden op www.stepaday.nl.

Lekker In Je Lijf Evenement – Afvallen en dan…

17 April 2012

Lekker In Je Lijf EvenementNederlanders worden steeds dikker. Maar diëten lijken geen oplossing te bieden. Ondertussen lijkt niemand zich meer happy te voelen in zijn lijf. Tijd voor iets nieuws dus: Het Lekker In je Lijf Evenement (twitter: #Life12) op donderdag 31 mei bij Seats2Meet in Maarssen.

In de praktijk van leefstijlcoach Angèle Bakker (Nooitmeeropdieet.nl) komen vrouwen die in hun leven al vele diëten hebben geprobeerd, maar alleen maar dikker worden. Door al dat diëten is het eetpatroon en hun omgaan met eten en zichzelf er niet gezonder op geworden.

Bakker: “Het wordt dus tijd voor een frisse blik op overgewicht!”

Het Lekker in je Lijf Evenement richt zich op een gezonde geest en een gezonde leefstijl in plaats van chrash diëten, calorieën tellen en koolhydraten mijden. Het thema van het evenement is: Afvallen en dan…
Opening door Danny, Katelijn en Alexander van het programma Obese

Met lezingen van:

  • Dieet- en gewichtswetenschapper Jaap Seidell
  • Hoogleraar gezondheidspsychologie Denise de Ridder (en schrijver van het boek De Grote Voedselverleiding)
  • Wetenschapsjournalist Bart Braun (schrijver van ‘Wat de Weegschaal Niet Vertelt’)
  • Ervaringsdeskundige Larissa Verhoeff (en schrijfster van het boek ‘Vette Pech’).

Verder: een informatiemarkt en workshops over mindful eten, patronen doorbreken, koken, overgang en overgewicht, voedingsopstellingen en lingerie in grote maten.  Het Lekker in je Lijf Evenement is een vervolg op de Internationale Anti Dieetdag (6 mei 2012).

Meer informatie:
www.lekkerinjelijfevenement.nl

Voedingscentrum: Sportsupplementen zijn onzinnig

6 March 2012

Voedingscentrum - Alles over sport en voedingSportsupplementen zijn onzinnige miljoenenbusiness – Alleen creatine kan nuttig effect hebben voor krachtsporters
Extra eiwit, carnitine, NO-boosters of antioxidanten: in de miljoenenbusiness van de sportsupplementen valt heel wat te kiezen. Toch werken al deze stofjes niet. Van geen enkel supplement krijg je grotere spieren of ga je harder rennen. Creatine is de enige uitzondering: deze stof kan nuttig zijn voor krachtsporters. Om fit te worden en te blijven, is een eetpatroon volgens de Schijf van Vijf het enige middel dat alle sporters bewezen helpt. Dit staat in de nieuwe uitgave ‘Alles over sport en voeding’ van het Voedingscentrum.

‘Alles over sport en voeding’ is bedoeld voor mensen die willen weten hoe gezond eten hen kan helpen om hun sportdoelen te bereiken. Die doelen kunnen zijn: prestaties verbeteren, gezonder en fitter worden, afvallen, of er gespierder en strakker uitzien. Het boek bevat veel tips over gezonde voeding voor kracht- en conditiesporters. Bovendien rekent ‘Alles over sport en voeding’ af met de meest gehoorde fabels over sport en voeding.

Zo is creatine het enige sportsupplement dat bewezen effectief is – en dan nog alleen voor krachtsporters. Het is een stof die van nature in je lichaam voorkomt. Door extra creatine te nemen kun je tijdens heftige inspanningen iets beter presteren. Alle andere sportsupplementen werken niet, of zijn zelfs schadelijk. De populaire antioxidanten kunnen bijvoorbeeld het spierherstel van sporters vertragen, in plaats van versnellen.

Afvallen en sporten
Ook over afvallen en sporten bevat het boek nuttige tips. Belangrijkste les: als je wilt afvallen, dan heeft alleen sporten geen zin. In de eerste plaats zal het voedingspatroon moeten veranderen. Dat betekent kortweg: gezonder eten volgens de Schijf van Vijf, kleinere porties en minder calorieën per dag. In het boek staat beschreven hoe je dit in praktijk brengt. Extra handig: ‘Alles over sport en voeding’ bevat gezonde recepten voor sporters, trainingsschema’s en tips over de juiste momenten om te eten rond trainingen en wedstrijden.

‘Alles over sport en voeding’ is tot stand gekomen op basis van vragen die via social media aan het Voedingscentrum zijn gesteld. Het boek is voor € 7,95 verkrijgbaar in de webshop van het Voedingscentrum en in de boekhandel, zie: www.voedingscentrum.nl/webshop

Antwerpse wetenschappers ontdekken mogelijke obesitas-gen

1 March 2012

overgewichtWetenschappers van de Universiteit Antwerpen en het Universitair Ziekenhuis Antwerpen ontdekten samen met buitenlandse collega’s een gen dat wellicht een belangrijke rol speelt in het ontwikkelen van obesitas. “Dit is absoluut een van de puzzelstukjes van het complexe probleem dat zwaarlijvigheid is”, zeggen de onderzoekers. De ontdekking is gepubliceerd in het prestigieuze tijdschrift Nature.

Het Universitair Ziekenhuis Antwerpen en het Centrum Medische Genetica van de Universiteit Antwerpen behoren tot de Europese top wat het onderzoek naar obesitas betreft. In het ziekenhuis wordt al vele jaren een volledig dossier opgemaakt van elke patiënt die zich laat behandelen. “Zo nemen we van iedereen een DNA-staal”, legt prof. dr. Luc Van Gaal (UZA/Universiteit Antwerpen) uit. “Met die database hebben we al heel wat wetenschappelijk werk verricht.”

Die gegevensbank speelde ook een belangrijke rol in het meest recente onderzoek van de Antwerpse wetenschappers. In samenwerking met collega’s uit het buitenland ontdekten ze een nieuw gen, dat wellicht een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van obesitas. “Obesitas is een erg complex gegeven”, zegt prof. dr. Wim Van Hul (Universiteit Antwerpen). “Het is een zogenaamde multifactoriële aandoening. Omgevingsfactoren zoals voeding en beweging spelen een rol, maar er zijn ook genetische aspecten.”

Therapeutisch gevolg
Het nu ontdekte gen is een zogenaamde ‘lipid sensor’. Van Gaal: “Het bepaalt mee of en hoe vetpartikels in het lichaam worden opgeslagen. Verder onderzoek is noodzakelijk, maar dit is zeker een eerste belangrijke stap. Hopelijk kunnen we het gen op termijn blokkeren of stimuleren, zodat deze ontdekking tot een therapeutisch gevolg zal leiden.”

Volgens de Antwerpse professoren toont dit onderzoek aan dat samenwerking op Antwerps én op internationaal niveau erg belangrijk is. “Wij hebben bijvoorbeeld onze uitgebreide database, maar zonder de buitenlandse collega’s hadden we dit niet kunnen bereiken”, klinkt het. Nature, het belangrijkste wetenschappelijke tijdschrift ter wereld, besteedt alvast ruime aandacht aan het onderzoek.
[Universiteit Antwerpen]

Gelderlanders sportief maar niet altijd gezond

16 February 2012

Gelderse Sportmonitor 2011In Gelderland sport 76 procent van de inwoners minimaal één keer per maand. Het percentage ligt hiermee hoger dan het landelijke gemiddelde dat op 66 procent ligt. Dit blijkt uit de Gelderse Sportmonitor, een onderzoek naar het sportgedrag van inwoners van Gelderland. De Gelderse Sportmonitor is opgesteld door de Gelderse Sport Federatie en Spectrum CMO Gelderland in opdracht van de provincie Gelderland. De sportmonitor geeft een nulmeting van het Gelders sport- en beweeggedrag.

voorblad sportmonitorIets meer dan driekwart (76 procent) van de Gelderse bevolking mag zich sporter noemen volgens de Richtlijn Sportdeelname Onderzoek (RSO-norm), want sport minimaal één keer per maand. In de regio Rivierenland en bij enkele bevolkingsgroepen ligt de sportdeelname lager. Bij de bevolkingsgroepen gaat het hier om ouderen, Gelderlanders met een beperking en/of chronische aandoening, lager opgeleiden, niet-werkenden en verdieners beneden modaal. Het onderzoek wordt tweejaarlijks gedaan.

Boven de norm
Gelderlanders scoren boven de norm die de provincie in het programma ‘Gelderland Sport’ heeft gesteld. Hierin staat dat in 2016 driekwart van de Gelderse burgers eenmaal in de maand moet sporten en bewegen.

Nederlandse Norm Gezond Bewegen
De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) normeert lichaamsbeweging uit het oogpunt van gezondheid. Voor het behoud van een goede gezondheid is het voor volwassenen wenselijk ten minste vijf dagen per week 30 minuten matig intensief te bewegen. Ruim de helft (56 procent) van de Gelderse bevolking van 18 tot 65 jaar voldoet aan de NNGB. Gelderland blijft met 61 procent licht achter bij Nederland wat deze norm betreft. Minder scoren hier de regio Rivierenland, mannen, Gelderlanders van niet-Nederlandse afkomst, hoger opgeleiden en verdieners boven modaal.

Leefstijl
In het onderzoek is ook gekeken naar rookgedrag, alcoholgebruik en overgewicht. Op deze levensstijlaspecten scoren enkele bevolkingsgroepen ongunstig, bijvoorbeeld mensen met een beperking, lager opgeleiden en niet-werkenden. Gelderland heeft met 17 procent minder rokers dan het landelijk gemiddelde dat op 23 procent ligt. Rokers sporten en bewegen minder dan niet-rokers. Het alcoholgebruik ligt met 80 procent op het landelijke niveau. Hoger opgeleiden, scholieren/studenten en mensen met een midden en hoog inkomen drinken meer dan gemiddeld. Van de Gelderlanders heeft 42 procent overgewicht, van wie 10 procent ernstig. Hoewel Gelderland hiermee beter scoort dan het landelijke gemiddelde (47 procent) is dit nog steeds te veel.
[Provincie Gelderland]

Buikomvang Nederlanders toegenomen

30 January 2012

overgewichtSteeds meer mensen in Nederland hebben een te grote buikomtrek. De zogenoemde abdominale obesitas rukt op. Dit blijkt uit het onderzoek ‘Nederland de Maat Genomen’ van het RIVM, waarbij ondermeer de buikomtrek werd gemeten. Het onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met het UMC Utrecht, Divisie Julius Centrum.

In de leeftijdsgroep 30-70 jaar heeft 27 procent van de mannen teveel vet op de buik, dat is bij een omtrek van 102 cm of meer. Bij de vrouwen is dat zelfs 39 procent, voor hen is dat bij een omtrek van 88 cm of meer. Het aantal mensen met een te forse buikomtrek is de afgelopen jaren toegenomen. Vooral bij de vrouwen van 30-39 jaar is de toename opvallend: van 15 procent midden jaren negentig naar 26 procent nu.

60 procent van de mannen te zwaar
Uit het onderzoek komt verder naar voren dat 60 procent van de mannen tussen de 30 en 70 jaar te zwaar is (een BMI van 25 of meer). Bij vrouwen in dezelfde leeftijdscategorie is 44 procent te zwaar.

Ruim een kwart heeft meerdere risicofactoren
De onderzoekers hebben ook gekeken naar het vóórkomen van het zogenoemde metabool syndroom. Hiervan is sprake bij ongunstige niveaus van minimaal drie van de volgende risicofactoren: buikomvang, bloeddruk, HDL-cholesterol, triglyceriden en glucose in het bloed. In de onderzochte leeftijdsgroep komt dit bij 34 procent van de mannen voor en bij 24 procent van de vrouwen. Het metabool syndroom verhoogt het risico op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.

Een kwart van de mensen met diabetes is zich daar niet van bewust
Diabetes komt voor bij 6 procent van de mannen en 5 procent van de vrouwen van 30-70 jaar. Een kwart van de mensen bij wie diabetes werd vastgesteld, wist nog niet dat ze dat hadden. Het vóórkomen van diabetes neemt toe met de leeftijd, van de 60-70 jarigen had 14 procent van de mannen en 11 procent van de vrouwen diabetes.

Voor het onderzoek ‘Nederland de Maat genomen’ is een steekproef van bijna 4000 personen uit de bevolking tussen de 30 en 70 jaar onderzocht in 2009 en 2010. Het laatste vergelijkbare, grootschalige onderzoek naar risicofactoren in een aselecte steekproef onder de Nederlandse bevolking dateert van 1993-1997 (het MORGEN-project).
[RIVM]