Gezonderworden.nl

Nieuws over gezondheid, overgewicht en diabetes

Voorkom overgewicht bij kinderen

overgewicht kind obesitasHet aantal kinderen met overgewicht neemt nog steeds toe. We weten allemaal dat dit komt door ongezond eten en minder bewegen. De gevolgen van overgewicht zijn zeer ernstig. Maak kinderen daarom meer bewust van het belang van goede voeding en bewegen en houd ze in de gaten om ernstige kwalen te voorkomen.

80% beweegt onvoldoende
Waar de oudere generatie langzaam kennis maakt met de nieuwste technologische ontwikkelingen, groeit de jeugd van tegenwoordig hiermee op. Voor deze groep is het leren besturen van een tablet of smartphone net zo natuurlijk als het leren praten. Kinderen besteden meer tijd aan het spelen van spelletjes op de tablet, dan dat ze naar buiten gaan om hutten te bouwen of tikkertje te spelen. Dit heeft tot gevolg dat vandaag de dag 80% van de kinderen onvoldoende beweegt. Een schrikbarend aantal.

Drinkpakjes vol suiker
Een ander probleem is de ongezonde voeding die kinderen tegenwoordig voorgeschoteld krijgen. Drinkpakjes die kinderen mee naar school krijgen blijken vol suikers te zitten. In sommige gevallen bevatten ze zelfs nog meer suiker dan cola. Het gekke is dat kinderen en ouders wel weten wat gezonde voeding is, maar door verschillende factoren wordt er meer ongezond gegeten dan gezond. Zo is er weinig toezicht van ouders op kinderen. Het is tegenwoordig normaal dat kinderen zomaar snoep en chips uit de kast pakken, of dat ze samen met vriendjes naar de supermarkt gaan om energie drank of snoepjes te kopen.

Houd kinderen in de gaten
Op jonge leeftijd kan een kind al te maken krijgen met diabetes, hoge bloeddruk, zuurstoftekort en gewrichtsklachten. Maar de gevolgen zullen pas echt zichtbaar worden wanneer ze volwassen worden. Kinderen hebben zelf vaak geen idee van wat gezond en wat ongezond is. Houd daarom in de gaten dat ze niet teveel aankomen en geen lichamelijke klachten krijgen. Zorg voor gezonde voeding met voldoende vezels, groente en fruit. En meet regelmatig de bloeddruk en het percentage zuurstof in het bloed. Is er iets mis, dan ben je er in ieder geval op tijd bij.

Meet de zuurstof in het bloed met een saturatiemeter
Met een saturatiemeter houd je het zuurstofgehalte in het bloed in de gaten. Is de hoeveelheid zuurstof namelijk minder dan 90% van wat je bloed maximaal kan bevatten? Dan functioneren de spieren minder goed. Daarnaast is het ook niet goed voor de organen. Te weinig zuurstof in het bloed komt regelmatig voor bij kinderen en volwassenen met overgewicht. De saturatiemeters zijn verkrijgbaar in diverse soorten, maten en prijzen. Het is een eenvoudig en compact apparaatje dat je op je vinger zet. Binnen enkele seconden staat de uitslag op het startscherm. Daarnaast geven de meeste meters ook de hartslag weer.

Een saturatiemeter is een eerste stap in de goede richting om het overgewicht bij kinderen tegen te gaan. Echter zijn we er nog lang niet. Hou ze daarom goed in de gaten, zorg voor minimaal 30 minuten bewegen per dag en hou je aan de schijf van vijf!
[Bloeddrukmeterswebshop]

Onderzoek: drinkpakjes schoolkinderen zijn suikerbommen

suikerklontjesUit onderzoek van foodwatch blijkt dat de populaire drinkpakjes die veel kinderen mee naar school krijgen, ongezonde suikerbommen zijn: bijna één op de vier drinkpakjes bevat zelfs meer suikers dan Coca-Cola. Cola is al extreem zoet met zo’n vijf suikerklontjes per glas. De Gezondheidsraad waarschuwde afgelopen najaar in haar nieuwe Richtlijnen goede voeding al voor te hoge consumptie van gesuikerde dranken vanwege het risico op diabetes type 2, hartziekten en beroerte.

Een kind van acht consumeert jaarlijks ruim zijn of haar eigen gewicht aan suikers: 51 kilo. Hiervan is pakweg de helft tafelsuiker. foodwatch onderzocht 194 drinkpakjes die de grote vijf supermarkten verkopen. Onder de 45 drinkpakjes met meer suikers dan Cola bevinden zich veel ‘vruchten’-drankjes met toegevoegd suiker, chocomel en drinkyoghurts. Minister Schippers erkent de noodzaak van een reductie van suiker, vet en zout in levensmiddelen en heeft haar hoop gevestigd op zelfregulering middels het Akkoord Verbetering Productsamenstelling. Deze zelfregulering faalt echter. Zelfs de minister gaf afgelopen december in een brief aan de Tweede Kamer toe dat de door de fabrikanten voorgestelde maatregelen ‘niet erg ambitieus zijn’. foodwatch roept Minister Schippers in een e-mailactie op om de gezondheid van consumenten niet langer in handen van de voedselindustrie te leggen en zelf maatregelen te nemen.

Lees verder op de website van Foodwatch

1 op de 5 ouders last van ongezonde traktaties

snoepOngezonde traktaties van andere kinderen ervaart 1 op de 5 ouders als belemmering bij het stimuleren van hun kind om gezond te eten en drinken. Dat blijkt uit een onderzoek onder 607 ouders met kinderen van 3 of 4 jaar, dat Motivaction heeft uitgevoerd in opdracht van het Voedingscentrum.

Dat ouders traktaties van anderen als belemmering ervaren, vindt de woordvoerder van het Voedingscentrum Patricia Schutte niet vreemd. “Kinderen krijgen per schooljaar al gauw 30 traktaties. Wanneer de traktaties dan groot en calorierijk zijn, tikt dat aan. Voor kinderen is snoep namelijk al snel te veel.”

Doorzetten van verandering
De helft van de ouders geeft aan gezonde traktaties mee te willen geven naar school om gezond eten en drinken bij hun kind te stimuleren. “Een goed begin,” zegt Patricia Schutte. “Ik zie dat er steeds meer aandacht is voor gezonder trakteren. Ook scholen zelf besteden er aandacht aan door bijvoorbeeld een traktatiebeleid te maken.”

De betere traktatie
Patricia Schutte: “Een traktatie kan beter geen caloriebom zijn, maar gewoon bescheiden of gemaakt van groente en fruit. Een klein cadeautje in plaats van iets eetbaars kan natuurlijk ook. Waarom zou feest samen moeten gaan met te grote porties? Leer kinderen liever dat mooi versierd fruit of een doosje rozijnen feestelijk is. Tover bijvoorbeeld een mandarijntje om naar een vis of maak een vlinder van een rozijnendoosje.”

Ochtendpauze
9 van de 10 ouders zegt meestal groente of fruit mee te geven voor de ochtendpauze. “Een heel mooi aantal,” vindt Patricia Schutte. “Dit geeft aan dat gezond leeft onder ouders. We hopen dan ook dat deze gewoonte zich doorzet naar gezonde traktaties.“

Meer over trakteren en traktatie-ideeën: www.voedingscentrum.nl/trakteren
[Voedingscentrum]

Ouders willen helpen schoolkantine gezond te maken

gezonde appelOuders van jongeren vinden niet alleen de school verantwoordelijk voor een gezond aanbod in de kantine. Ze zien hierin een belangrijke rol voor zichzelf weggelegd. Een grote meerderheid vindt gezond eten en drinken op school belangrijk, en de helft van de ouders wil hier graag bij helpen, zo blijkt uit peilingen van het Voedingscentrum.

Aan het einde van dit jaar zullen 800 vo- en mbo-scholen bezocht zijn door de Schoolkantine Brigade van het Voedingscentrum. Deze Brigade adviseert scholen bij het gezonder maken van de kantine, zodat jongeren op school minder verleid worden tot ongezonde keuzes. De Schoolkantine Brigade hoort en ziet steeds vaker dat ouders ook een rol hebben, bijvoorbeeld als lid van het Gezonde Schoolkantine-team.

Vraag de ouderraad
Dat sluit aan bij de resultaten van een peiling van het Voedingscentrum onder 1.323 ouders. Twee derde van de ouders vindt dat scholen ook zouden moeten samenwerken met ouders om het aanbod te verbeteren. De school kan hier gebruik van maken door hen te betrekken bij het kantinebeleid, maar ook bij het runnen van de kantine.

Maar op dit moment geven ouders aan dat ze het gevoel hebben dat ze weinig invloed hebben. Woordvoerder Patricia Schutte van het Voedingscentrum raadt deze ouders aan om actief navraag te doen bij de school. “Vraag eens na bij de ouderraad of zij op de hoogte zijn van het aanbod in de schoolkantine. Zij kunnen ook contact opnemen met de Schoolkantine Brigade voor een schoolbezoek waarin zij passend advies krijgen.”

Geef het goede voorbeeld
Ook in de puberteit is de ouder nog steeds een belangrijk rolmodel. Schutte benadrukt dat het goede voorbeeld ook op deze leeftijd nog heel belangrijk is. “Denk niet dat je als ouder weinig invloed hebt op wat je kind eet. Zorg er juist voor dat je zelf gezond eet en daar van geniet. Je kunt als ouder ook je kind helpen omgaan met verleidingen. Maak afspraken over wat ze te eten kopen in de kantine, en haal lekker veel gezond eten in huis, zodat gezond eten vanzelfsprekend is.”

Over De Gezonde Schoolkantine
De Gezonde Schoolkantine is een initiatief van het Voedingscentrum, met als doel een gezonder voedingsaanbod op vo- en mbo-scholen. In 2015 wil de overheid dat alle schoolkantines gezond zijn. Een gezonde schoolkantine bestaat voor minimaal 75% uit lekkere en gezonde producten uit de Schijf van Vijf (zoals fruit, broodjes, salades) en maximaal 25% extra’s (snoep, snacks, koek). Scholen kunnen zelf de Schoolkantine Brigade inschakelen voor gratis advies op maat.

Meer informatie staat op: www.voedingscentrum.nl/gezondeschoolkantine

Limburg lanceert aanvalsplan overgewicht

overgewichtBinnen twee jaar moet heel Limburg bezig zijn met de aanpak van overgewicht. Dat is nodig, want van alle Limburgers is eenderde te zwaar. Dit blijkt uit het aanvalsplan overgewicht, dat gedeputeerde Peter van Dijk van Zorg en Welzijn vandaag lanceert om Limburgers door een preventieve aanpak op een gezonder gewicht te krijgen. De Provincie trekt hiervoor bijna een miljoen euro uit.

,,Cijfers tonen aan dat ingrijpen niet langer kan worden uitgesteld,” zegt Van Dijk.

Veel Limburgers wegen meer dan goed voor hen is; 355.000 Limburgers zijn gewoonweg te zwaar. Dat is veel te veel. We lopen daarmee landelijk echt uit de pas. Limburgers eten ongezond en bewegen te weinig. Dat is wat er aan de hand is. Bovendien gaan steeds meer Limburgers gebukt onder hun overgewicht, krijgen suikerziekte of hartproblemen. Ook bij Limburgse kinderen is overgewicht en obesitas sterk toegenomen. We moeten nu echt met zijn allen aan de slag.”

Zijn aanvalsplan overgewicht bevat een uitvoeringsprogramma. Dat is een leidraad voor gemeenten om het plan handen en voeten te geven. Want Van Dijk wil dat alle 33 gemeenten er serieus werk van gaan maken op lokaal niveau. Het accent ligt bij de jeugd en de opvoeders. Niet alleen ouders, maar ook onderwijzers en leraren evenals de professionals in de zorg. Vooral de steden in Zuid-Limburg, waar het probleem het grootst is, moeten nu aan de slag. Gemeenten kunnen rekenen op financiële steun van de provincie bij de uitvoering.

Enkele gemeenten zijn al begonnen. Koploper is Roermond. Die gemeente is al een jaar bezig met het landelijke programma Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). Onder de paraplu van de gemeente wordt samengewerkt met scholen, buurtsupers, sportclubs, huisartsen en woningcorporaties om gezonder te eten en meer te bewegen. Brunssum en Maastricht hebben zich hier afgelopen voorjaar bij aangesloten en nu zijn ook zeven Noord-Limburgse gemeenten hiermee aan de slag.

De Provincie gaat onder andere de Maastricht Health Campus, GGD, Greenport Venlo, Limburgs drinkwatermaatschappij WML, zorgverzekeraar CZ en huisartsenorganisaties actief betrekken om de gemeenten te helpen. ,,Ik ben er van overtuigd dat – als iedereen meedoet – we binnen enkele jaren onder de landelijk gemiddelde overgewichtscijfers duiken en Limburg een stuk gezonder wordt,” aldus Gedeputeerde Van Dijk.
[Provincie Limburg]

Ketenaanpak overgewicht kinderen ‘s-Hertogenbosch wint eerste prijs

overgewicht kind obesitasHet project Ketenaanpak overgewicht voor kinderen van 4 tot 12 jaar heeft de Innovatieprijs van de Stichting Godshuizen gewonnen. Deze prijs werd in ontvangst genomen door kinderarts Edgar van Mil (JBZ) uit handen van prof. mr. dr. J.P. Balkende.

De prijs is een enorme waardering voor de verschillende partners die deelnemen aan het project. De basisschool, de jeugdgezondheidszorg, de huisartsen en de kinderartsen zijn met elkaar een nieuwe wijze van samenwerken aangegaan. Dit omdat zich steeds dezelfde knelpunten voor deden bij het motiveren en toe leiden naar passend aanbod van kinderen en gezinnen met overgewicht. Alle betrokken partners zijn erg enthousiast over dit project en geven aan dat nu meer kinderen en gezinnen de juiste hulp en begeleiding krijgen.

Er waren drie genomineerden die zich met een filmpje konden profileren. Kijk hier voor het promotiefilmpje van het project Ketenaanpak overgewicht ‘s-Hertogenbosch.

De ketenaanpak is tot stand gekomen in opdracht van Irene Koster van gemeente ’s-Hertogenbosch. Marian Sijben, programmamanager OLIC (onderdeel van JBZ) heeft de regiefunctie uitgevoerd. De uitvoering heeft plaatsgevonden in samenwerking met GGD Hart van Brabant, Gezondheidscentrum Noord en basisschool De Duizendpoot.

Lekker in je vel
Het JBZ, de gemeente ’s-Hertogenbosch en zorgverzekeraar CZ boden in 2010 de gelegenheid om een onderzoek te starten naar het inzetten van een groepscoach als instrument om de leefstijl van het kind met obesitas te verbeteren. Dit project, bekend onder de naam Lekker in je Vel, is een programma voor kinderen met obesitas waaraan een effectiviteitstudie is verbonden. Op basis van dit project is zichtbaar geworden hoe lastig het was geschikte deelnemers te vinden als de ketensamenwerking niet goed op orde is. Diverse partijen binnen de gemeente ’s-Hertogenbosch hebben de handen ineen geslagen om tot een goede ketenzorg te komen. De bijdrage en zorg is van de 0e tot de 3e lijn geborgd. Scholen, sportleerkrachten, GGD, gezondheidscentra, maatschappelijke partners, huisartsen en kinderartsen hebben ieder hun eigen rol in de ketensamenwerking gekregen. Zij zijn hierin gefaciliteerd. Er is gebruik gemaakt van bestaande structuren zodat het doorvoeren van veranderingen werd ervaren als kleine stappen maar met grootschalige veranderingen tot resultaat.
[Jeroen Bosch ziekenhuis]

foodwatch: Voedselreclame dringt kinderdagverblijven en scholen binnen onder mom van educatie

Voedselbedrijven omzeilen de door henzelf opgelegde regels om geen reclame te maken voor kinderen onder de 7 jaar door hun reclame als ‘voorlichting’ te bestempelen. Onder het mom van educatie dringen voedselbedrijven zoals Unilever en McDonalds scholen en kinderdagverblijven binnen om daar reclame te maken. Dat stelt voedselwaakhond foodwatch. Volgens de organisatie verschillen de belangen van educatie en voedselbedrijven fundamenteel van elkaar. De organisatie is daarom een petitie gestart op www.foodwatch.nl om de overheid te vragen een wettelijk verbod af te kondigen op voedselreclame op scholen en kinderdagverblijven.

Voorlichting met commerciële boodschap

Maar liefst 91% van de Nederlanders vindt het geen taak van de voedselindustrie om voorlichting te geven over goede voeding. Daarnaast vindt 77% dat kinderen op het kinderdagverblijf beschermd moeten worden tegen reclame van voedselproducenten. Dat blijkt uit een enquête van foodwatch onder 1.000 Nederlanders. Toch is er geen wet die reclame op scholen en kinderdagverblijven verbiedt. Wel zijn er door de voedselindustrie zelf opgelegde regels, maar die laten reclame onder het mom van voorlichting toe. De reclame is dan verpakt als ‘educatieve activiteit’, maar heeft in de praktijk vaak een commerciële boodschap. Denk aan de smeerdiploma’s van Unilever op kinderdagverblijven, beweeg- en veiligheidsshows van Ronald McDonald op scholen en gesponsorde schoolontbijtjes met onder meer Venz hagelslag op de ontbijttafels.

“De educatieve doelen van scholen en kinderdagverblijven zijn niet te verenigen met de commerciële belangen van voedselproducenten. Zij moeten daar dan ook wegblijven”, zegt Meike Rijksen van foodwatch. “Kinderen zijn geen marketingobject en zeker binnen de onderwijsmuren moeten zij veilig kunnen leren en spelen.”

De smeerdiploma’s van Unilever
Het smeerdiploma van Unilever was een onderdeel van de ‘beroepencampagne’, een grote reclamecampagne die de multinational voert en die jonge kinderen moet binden aan het merk Blue Band Goede Start. Met het smeerdiploma werden leidsters op het kinderdagverblijf jarenlang ingezet om de kindjes te leren smeren. Lukte dat, dan kreeg de peuter een smeerdiploma mee naar huis, waarop staat: “smeer je groot met margarine op je brood”. Ook kregen de kinderen een folder voor de ouders mee naar huis. De diploma’s waren versierd met beroepen-figuurtjes, zoals een piloot, brandweerman, ballerina of zangeres. Dezelfde figuurtjes komen terug op slabbetjes, broodtrommels en bordjes die de ouders kunnen sparen of toegestuurd krijgen. Ook is er een beroepenkookboek en kwamen de figuurtjes geruime tijd terug op de actieverpakkingen van Blue Band Goede Start in de supermarkt. In 2013 alleen al ontvingen zo’n 7.000 kinderdagverblijven en peuterspeelzalen ongevraagd het smeerdiploma-pakket. Zo werd het kinderdagverblijf misbruikt als marketingkanaal. Na zeven jaar is Unilever gestopt met het Smeerdiploma, omdat het volgens Unilever ‘tijd is voor een nieuwe manier van het overbrengen van de boodschap’.

Ook McDonalds weet de weg 

De bestaande hiaat in de wetgeving opent ook deuren van scholen en kinderdagverblijven voor bedrijven als McDonalds. Speciaal voor scholen heeft de fastfoodketen, een aantal ‘leerzame’ shows ontwikkeld over sporten en bewegen én over opruimen en veiligheid, gegeven door de clown van McDonalds; Ronald McDonald. De ‘lessen’ van Ronald McDonald gaan dus niet over voeding, maar terwijl de clown de kinderen uitleg geeft over het belang van sporten, pronkt het McDonalds logo op zijn clownkostuum. Meike Rijksen van foodwatch: “Het is onacceptabel dat in een tijd waarin één op de zeven kinderen te dik is, een bedrijf zoals McDonalds onze scholen kan binnendringen. Deze praktijken moeten door de overheid direct aan banden worden gelegd”.

Petitie voor wetgeving
foodwatch wil dat de overheid ingrijpt en een wet maakt die reclame van voedselproducenten op scholen en kinderdagverblijven te allen tijde verbiedt. Consumenten die deze eis ondersteunen kunnen een petitie tekenen op www.foodwatch.nl. Na het zomerreces zal foodwatch de petitie aanbieden aan de Tweede Kamer.

Goede vetten beschermen baby’s tegen overgewicht op latere leeftijd

tweeling babyMeer omega 3-vetzuren en minder linolzuur in de voeding van zuigelingen en jonge kinderen beschermt ze tegen overgewicht op latere leeftijd. Dat laat het proefschrift van Annemarie Oosting van het Universitair Medisch Centrum Groningen zien. Oosting onderzocht in een muizenmodel de invloed van vetzuren in de voeding. Ze concludeert dat kleine veranderingen in de samenstelling van voeding in het vroege leven het risico op obesitas op latere leeftijd kunnen verminderen. Oosting promoveert op 14 mei aan de Rijksuniversiteit Groningen.

De hoeveelheid linolzuur (n-6 vetzuur) in voeding is de afgelopen decennia sterk toegenomen ten opzichte van omega 3-vetzuren (n-3 vetzuur). Dit kan, zo blijkt uit eerdere studies, het stijgende aantal mensen met ernstig overgewicht verklaren. Oosting onderzocht of het tegenovergestelde, dus voeding met minder linolzuur en juist meer omega-3 vetzuur, het risico op obesitas op latere leeftijd zou verlagen.

Veranderingen in de moedermelk
Om dit aan te tonen veranderde Oosting de samenstelling van de moedermelk door de moedermuizen meteen na de geboorte van de pups op een dieet te zetten. De muizen die een dieet met verlaagd linolzuur kregen, hadden ook een lagere hoeveelheid linolzuur in de melk. In de melk van de muizen die meer omega 3-vetzuren kregen, was de hoeveelheid omega-3 ook verhoogd. De pasgeboren muizen kregen hierdoor aangepaste hoeveelheden voedingsvetzuren binnen.

Blijvende verandering in de vetcellen
Oosting ontdekte dat de muizen met meer omega 3-vetzuren in hun voeding als ze eenmaal volwassen waren kleinere vetcellen hadden. Dit kan verklaard worden door een blijvende verandering in de stofwisseling van de vetcellen, waardoor er minder vet wordt opgeslagen en meer vet wordt afgebroken. Ook bij de muizen die minder linolzuur in de voeding kregen zag Oosting een positief effect op de vetcellen: hoewel de cellen wel groter werden, waren er minder vetcellen ontwikkeld waardoor de muizen minder vet kunnen opslaan. Zowel meer omega 3-vetzuur als minder linolzuur leidt daarom tot een lagere vetmassa bij de volwassen muizen.

Obesitas in een vroeg stadium voorkomen
Oosting benadrukt in haar onderzoek het belang van de kwaliteit van voeding in de eerste levensjaren voor de gezondheid op latere leeftijd. “Wanneer de bevindingen in mijn onderzoek worden bevestigd in mensen, geeft dit duidelijke richtlijnen voor het verbeteren van de kwaliteit van voedingsvetten in de periode van ontwikkeling van jonge kinderen. Het zou de basis kunnen zijn voor nieuwe strategieën om overgewicht en obesitas in een vroeg stadium te voorkomen door middel van eenvoudige aanpassingen in het voedingspatroon van zwangere en borstvoedende vrouwen, zuigelingen en jonge kinderen.”

De studie van Oosting is een goede illustratie van levensloop-geneeskunde en -preventie die tot ‘gezond ouder worden’ leidt.
[UMCG]