Zorgverzekeraars Nederland (ZN) begrijpt niet dat de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) haar leden oproept om te stoppen met het afgeven van een artsenverklaring voor de duurdere cholesterolverlagers. Zonder artsenverklaring mogen zorgverzekeraars deze medicijnen niet vergoeden. De patiënt wordt nu ten onrechte de dupe van de actie van de LHV. ZN roept op tot spoedig overleg tussen betrokken partijen en vraagt minister Klink van VWS de situatie zo snel mogelijk op te lossen. Het belang van de patiënt moet daarbij voorop staan.

De artsenverklaring is nodig als gevolg van nieuwe vergoedingsvoorwaarden voor cholesterolverlagers die minister Klink van VWS per 1 januari 2009 heeft ingevoerd. Zorgverzekeraars hebben de wettelijke taak te controleren of de vergoedingsvoorwaarden worden nageleefd. Zij mogen de duurdere cholesterolverlagers alleen nog vergoeden indien de arts bepaalt dat de goedkopere variant ontoereikend is. De arts volgt hierbij de behandelrichtlijnen van de beroepsgroep.

Naleving van de voorwaarden is door de apotheker met een artsenverklaring simpel te controleren. De patiënt of arts hoeft dan niet eerst een machtiging aan te vragen bij de zorgverzekeraar. De administratieve belasting is op deze manier zo laag mogelijk. Volgens de LHV veroorzaakt de verklaring een extra administratieve belasting die overbodig is, omdat het recept al een medische verklaring is. ZN vindt deze redenering onjuist. Met het recept geeft de arts aan welk geneesmiddel de patiënt moet gebruiken. De arts geeft daarmee niet aan of aan de vergoedingsvoorwaarden is voldaan. Niet alles wat de arts voorschrijft op een recept wordt uit de basisverzekering vergoed. Daarom is een artsenverklaring noodzakelijk.

De maatregel is geen initiatief van de zorgverzekeraars. Vóór deze werd ingevoerd, heeft ZN bij minister Klink erop aangedrongen goed te kijken naar de uitvoerbaarheid. Het gaat om meer dan 700.000 patiënten die mogelijk onnodig de duurdere cholesterolverlagers gebruiken. De arts moet deze patiënten opnieuw beoordelen en eventueel omzetten op een goedkoper medicijn. Voor de premiebetaler is het van belang dat artsen de duurdere cholesterolverlagers alleen voorschrijven wanneer dit echt nodig is. Het prijsverschil loopt in de honderden euro’s per patiënt per jaar. De minister verwacht met deze maatregel 30 miljoen euro te besparen.
[Zorgverzekeraars Nederland]

Europese genetici hebben zes nieuwe genen ontdekt die het cholesterolgehalte in het bloed beïnvloeden. Een verhoogd cholesterolgehalte vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Het voorkomen van deze kwaal is in heel Europa anders. Dat heeft te maken met verschillende voedingsgewoonten.

Meer dan twintigduizend mensen uit Europa en Australië namen deel aan het onderzoek. Er waren deelnemers uit Lapland, de Schotse Orkney-eilanden en het Italiaanse deel van Tirol. Het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam leidde het onderzoek. Het was het meest langstlopende bevolkingsonderzoek ooit gehouden in het medisch centrum.
[DeMorgen]

Muziek is een eenvoudige manier om het cholesterolpeil te verlagen en het hart te beschermen. Amerikaanse onderzoekers hebben vastgesteld dat muziek een heel therapeutische uitwerking op hart en bloedvaten heeft, zo schrijft de Sunday Times.

Tijdens het luisteren naar en genieten van muziek, zetten de bloedvaten zich namelijk uit, waardoor de doorstroming wordt bevorderd en bloedklonters worden tegengegaan. Volgens de onderzoekers van de universiteit van Maryland kan je door tenminste een half uur per dag naar je favoriete muziek te luisteren al je cholesterol naarbeneden brengen.

De voorwaarden waaronder statines vanuit de basisverzekering worden vergoed, wijzigen op 1 januari 2009. Dit zou moeten leiden tot een extra besparing van € 32 miljoen. In het eerste kwartaal van 2009 moeten artsen 730.000 gebruikers van statines voorzien van artsenformulier of een andere statine.

Vanaf januari 2009 worden statines alleen nog uit de basisverzekering vergoed voor personen die een verhoogde kans hebben op het ontwikkelen van cardiovasculaire aandoeningen en op behandeling met statines zijn aangewezen. Bovendien moet de behandeling plaatsvinden overeenkomstig de richtlijnen van de betrokken beroepsgroepen. Volgens de multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement moet een statinebehandeling beginnen met simvastatine of pravastatine, waarbij slechts in tweede instantie of bij verwacht onvoldoende resultaat andere statines in aanmerking komen. De overheid verwacht dat er daardoor vanaf januari 2009 relatief meer simvastatine en pravastatine verstrekt zullen worden. Omdat de laatstgenoemde middelen lager geprijsd zijn dan de overige statines verwacht de overheid een extra verlaging van de kosten met een bedrag van € 30 miljoen (exclusief BTW).

Meer gebruik, minder kosten
In de afgelopen vijf jaar is het aantal verstrekkingen van statines door Nederlandse apotheken gestegen van 3,6 miljoen in 2003 tot naar verwachting 6,6 miljoen in 2008. In dezelfde periode is het aantal mensen voor wie deze middelen zijn bestemd, toegenomen van 920.000 tot ruim 1,4 miljoen. De totale kosten voor statines zijn in dezelfde periode iets afgenomen. In 2003 bedroegen die kosten € 295 miljoen, terwijl deze in 2008 naar verwachting op € 287 miljoen zullen uitkomen. Het aflopen van de patenten op simvastatine (2003) en pravastatine (2004) en de prijsverlagingen als gevolg van convenantsafspraken en preferentiebeleid hebben ertoe geleid dat de kosten – ondanks het sterk toegenomen gebruik – vrijwel gelijk zijn gebleven.

Behandeling niet altijd adequaat
Ook verschuivingen in het gebruik hebben bijgedragen aan het huidige kostenniveau. Sinds 2006 worden eerste gebruikers van statines vaker op simvastatine ingesteld. Dit valt samen met de invoering van de multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement in dat jaar. De aanbevolen startdosering van 40 mg simvastatine of 40 mg pravastatine wordt vaker toegepast, maar toch begint nog meer dan de helft van de patiënten die met simvastatine starten met een dosering lager dan 40 mg. Dit betekent dat de behandeling vergeleken met de in de richtlijn aanbevolen startdosering nog niet adequaat is. Uit een vergelijking tussen de gemiddelde dosering en de startdosering van de verschillende statines, blijkt dat op populatieniveau nauwelijks aanpassing van de behandeling plaats lijkt te vinden. Dat roept de vraag op of patiënten voldoende worden gecontroleerd op het bereiken van cholesterolstreefwaarden.

Andere vormen van niet-adequate behandeling zijn vroegtijdig stoppen en therapieontrouw. De therapietrouw van de gebruikers van statines bedraagt ruim 80%; mensen die stoppen zijn hierbij niet meegerekend. Het valt op dat de therapietrouw bij simvastatine lager is dan bij de andere statines. Nog onbekend is of de introductie van verschillende generieke varianten daarvoor (mede)verantwoordelijk is, en in het bijzonder wat het effect van het preferentiebeleid op de therapietrouw is als er op grote schaal van label geswitcht wordt.

Prijsverschil
Ten gevolge van het preferentiebeleid zijn in de loop van 2008 de kosten aan simvastatine drastisch gedaald. Het aandeel van simvastatine in de totale kosten van de statines bedraagt in het derde kwartaal van dit jaar nog slechts 2,9%, terwijl het gebruik – uitgedrukt in DDD’s (standaarddagdoseringen) – een omvang kent van 37,8%. Het prijsverschil steunt de minister om de besparingsdoelstelling van de aanpassingen in het vergoedingsbeleid van de cholesterolverlagers te bereiken. Op jaarbasis bedragen de kosten per gebruiker van simvastatine 40 mg nu € 19, terwijl dat voor de overige statines in doseringen met een vergelijkbaar effect € 236 meer is. Dit betekent dat de minister zijn bezuinigingsdoelstelling haalt als 92.000 van de huidige 730.000 mensen die nu geen simvastatine of pravastine gebruiken het komende jaar wel simvastatine gaan gebruiken. Verzekeraars controleren op naleving van de nieuwe voorwaarden door een artsenverklaring te eisen als artsen een andere statine dan simvastatine of pravastatine voorschrijven. Dit betekent dat 730.000 mensen in het eerste kwartaal van 2009 een bezoek aan de arts moeten brengen om over te stappen op een andere statine of om een artsenverklaring op te halen.

De buitengewoon sterke prijsdaling van simvastatine (en pravastatine) speelt de minister in de kaart bij de uitvoering van het vergoedingsbeleid voor cholesterolverlagers.

[Stichting Farmaceutische Kengetallen]

Bij het voorschrijven van nieuw ontwikkelde medicijnen tegen hart- en vaatziekten, zogeheten CETP-remmers, is voorzichtigheid geboden. Dat blijkt uit onderzoek van UMCG-promovendus Susanna Borggreve. Met name bij patiënten met lage tot normale triglyceride-gehalten blijkt het medicijn de risico’s op hart- en vaatziekten niet te verminderen.

Borggreve onderzocht de relatie tussen CETP, triglyceriden en HDL. HDL levert een natuurlijke bescherming tegen adervernauwing. Het wordt daarom ook wel “goed cholesterol” genoemd. Het eiwit CETP vermindert de hoeveelheid HDL en maakt er triglyceriden van. Vermindering van de hoeveelheid HDL vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Daarom zijn recentelijk CETP-remmers ontwikkeld. Deze moeten zorgen dat de hoeveelheid “goed cholesterol” toeneemt.

Uit het onderzoek van Borggreve blijkt echter dat bij een relatief laag trygliceride-gehalte mannen met hogere CETP minder hart- en vaatziekten ontwikkelen. Het lijkt dus niet in alle gevallen verstandig de hoeveelheid CETP te verminderen.
[UMCG]

Volgens Italiaans onderzoekers hebben patiënten met chronisch hartfalen net zoveel baat bij goedkope visolie supplementen als bij dure cholesterolverlagers.

De wetenschappers onderzochten vier jaar lang zo’n zeven duizend hartpatiënten. De personen kregen placebo’s, cholesterolverlagers en pillen met omega 3 vetten verkregen uit vis toegediend. Volgens de onderzoekers stierven minder mensen die de omega 3 vetten innamen. Het onderzoek is gepubliceerd in The Lancet.

Mensen die als kind borstvoeding hebben gekregen, lopen een kleinere kans op hart- en vaatziekten. Dat hebben onderzoekers van St George’s, University of London ontdekt, aldus Nursing Times.

Het onderzoek wordt beschreven in de American Journal of Clinical Nutrition. Het onderzoek werd uitgevoerd onder 17.000 personen van wie bijna 13.000 als baby borstvoeding hadden gehad.

Het cholesterolgehalte was bij de laatste groep 0.04mmol/L lager dan bij de mensen die flesvoeding hadden gehad. Dit verschil was groter dan ooit in vergelijkende studies was aangetoond.