Ongunstige effecten van transvet op cholesterolgehaltes
Onderzoekers van de Vrije Universiteit, gefinancierd door de KNAW en de Nederlandse Hartstichting, hebben aangetoond dat ook natuurlijk transvet negatieve effecten heeft op de cholesterolgehaltes in het bloed. Transvet uit melk en vlees verhoogt het “slechte” LDL-cholesterol en verlaagt het “goede” HDL-cholesterol.
 
Volle melk, roomboter, kaas, rundvlees en schapenvlees bevatten kleine hoeveelheden transvet. Tot nu toe werd gedacht dat dit natuurlijke transvet niet schadelijk was, ja zelfs gezond. Eén specifiek transvet uit melk, het zogenaamde geconjugeerde linolzuur of CLA, wordt zelfs als voedingssupplement verkocht.
 
Het is al langer bekend dat industrieel geproduceerd transvet de cholesterolgehaltes in het bloed ongunstig beïnvloedt. Dat is ook de reden dat het in margarines en frituurvet voor een groot deel is vervangen door vetten met gunstiger effecten op de cholesterolgehaltes.
 
Ingeborg Brouwer van de afdeling Gezondheidswetenschappen van de Vrije Universiteit in Amsterdam en eerste auteur van het zojuist verschenen overzichts-artikel: “Onze resultaten vormen een extra reden voor consumenten om het eten van vet uit vlees- en zuivelproducten te verminderen. Te meer daar vlees en zuivel al veel verzadigde vetten bevatten, die beter vermeden kunnen worden. Ook de consumptie van grote hoeveelheden geconjugeerde linolzuur of CLA – in voedingssupplementen – is niet goed voor het cholesterol.”
 
Review-artikel
De wetenschappers van de Vrije Universiteit vergeleken in hun review-artikel de effecten van natuurlijke transvetten en geconjugeerde linolzuur of CLA in een kleine twintig gepubliceerde experimenten bij ruim 1000 proefpersonen met de effecten van industrieel transvet in meer dan 20 experimenten bij een kleine duizend proefpersonen. Het effect van natuurlijk transvet bleek iets minder ongunstig dan dat van het industriële transvet, maar eveneens ongunstig. Een verandering van de verhouding – meer specifiek: een verhoging – tussen het “slechte” LDL-cholesterol en het “goede” HDL-cholesterol was daarvan het gevolg. En die verhoging voorspelt een hogere kans op een hartinfarct.
[Vrije Universiteit Amsterdam]

Er moet verbetering komen in de communicatie tussen arts en patiënt over het belang van goed medicijngebruik. Artsen en patiënten moeten tijdens het consult nadrukkelijker bespreken of de therapie die ze zijn overeengekomen ook wordt nageleefd. Het NPCF en NIVEL presenteren twee nieuwe ‘handreikingen’.

Het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) observeerde de communicatie over medicijngebruik en therapietrouw in 22 consulten waarin de huisarts een cholesterolverlager voorschreef. De noodzaak van inname en de te verwachten bijwerkingen kwamen slechts in een minderheid van de consulten ter sprake. Ook een juist gebruik van de cholesterolverlager en het belang van therapietrouw werden nauwelijks genoemd. Op basis hiervan presenteert de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) twee ‘handreikingen’, een voor de patiënt en een voor de zorgverlener. De handreikingen hebben de titel Praten over cholesterolverlagers en dienen ter ondersteuning van een goede communicatie over cholesterolverlagers onder andere om therapietrouw te bevorderen.

“Therapieontrouw is een probleem van grote omvang”, aldus Atie Schipaanboord, directeur beleid en innovatie van de NPCF. “Onderzoeken laten zien dat de huisarts in de spreekkamer maar weinig woorden wijdt aan medicijngebruik en therapietrouw. Communicatie over geneesmiddelen en het gebruik ervan is een belangrijk aanknopingspunt om de therapietrouw te verbeteren. De handreikingen bieden een concrete ondersteuning in die communicatie.”

De handreikingen bevatten onderwerpen die in een consult aan bod zouden moeten komen om goed medicatiegebruik te bevorderen. Patiënten en zorgverleners kunnen de handreiking downloaden via de webwinkel op www.npcf.nl.
[NIVEL]

Bij relatief gezonde personen met risicofactoren voor het krijgen van hart- en vaatziekten leidt langdurig gebruik van statines tot een aanzienlijk lagere totale sterfte.

Daarnaast neemt de sterfte door hartziekten af en is er sprake van een zeer sterke daling van het aantal nieuwe beroertes, hartinfarcten en revascularisaties. Deze effecten zijn sterker dan eerder werd aangenomen. Dit concluderen onderzoekers van het Thoraxcentrum van Erasmus MC in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift British Medical Journal.

Suikerziekte
Statines zijn cholesterolverlagende middelen die worden gebruikt bij verhoogd cholesterol, hart- en vaatziekten en bij suikerziekte. Bij personen die al hart- en vaatziekten hebben (gehad) was de effectiviteit van statines al bekend. Bij langdurig gebruik, ook door mensen die relatief gezond zijn maar een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten, blijken statines de totale sterfte aanzienlijk te verminderen. Deze afname ligt tussen de 10 en 15%. De onderzoekers vonden daarbij geen relatie met geslacht, hoge bloeddruk of suikerziekte. Evenmin vonden de onderzoekers aanwijzingen dat langdurig statinegebruik gepaard zou gaan met een hogere kans op kanker.

Preventie
Daarnaast blijkt het risico bij dergelijke personen op sterfte en hart- of vaatziekte toch nog vrij groot te zijn. Dit, in combinatie met de krachtige effecten en de tegenwoordig zeer lage kosten van statines, doet de onderzoekers pleiten voor minder restrictief gebruik van statines bij primaire preventie.

Het onderzoek is uniek vanwege de opzet: er kon voor het merendeel nieuwe onderzoeken worden gebruikt, zoals de zogenaamde Jupiter-studie, maar ook nieuwe follow-up gegevens van eerder gepubliceerde onderzoeken waren beschikbaar. Bovendien zijn nieuwe, oorspronkelijke data gebruikt die inzicht geven in de effecten van de therapie bij specifieke ‘groepen’, zoals vrouwen, ouderen en personen met en zonder suikerziekte en hoge bloeddruk. Het onderzoek betreft ongeveer 70.000 personen.
[Erasmus MC]

Een eiwit dat binnen lichaamscellen werkt als een sensor voor de niveaus aan cholesterol en vetzuren is betrokken bij het activeren van het immune afweersysteem tegen tuberculose.

Dat rapporteren Hannelie Korf en Kris Huygen van het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid (vroegere Pasteur Instituut in Brussel) en Johan Grooten van de UGent in het juninummer van het gerenommeerde vaktijdschrift Journal of Clinical Investigation.

De wetenschappers onderzochten samen het verband tussen immune afweermechanismen en de cholesterolhuishouding in een experimenteel muizenmodel. De bevindingen bieden een nieuw inzicht in de afweer tegen de Koch bacil en een mogelijk vooruitzicht op een verbeterde behandeling van tuberculose.

TB is infectieziekte nummer 1
Wereldwijd staat tuberculose samen met AIDS en malaria aan de top van de infectieziekten. Men schat dat één derde van de wereldbevolking latent besmet is met Mycobacterium tuberculosis bacillen en dat jaarlijks ongeveer twee miljoen mensen sterven van TB.

De ziekte tast vooral de longen aan en resulteert in een geleidelijke vernietiging van het longweefsel. TB is een onomkeerbaar proces. Zonder gepaste behandeling met de juiste antibiotica zal de patiënt steeds verder verzwakken en uiteindelijk sterven. Er is momenteel ook geen echt werkzaam vaccin.

In het behandelingsproces van TB-patiënten speelt de immune afweer een belangrijke rol. Zo zullen immune afweerreacties bij latent besmette personen zorgen voor het onder controle houden van de infectie. Om de bacillen in de longen volledig te vernietigen, zijn deze afweerreacties echter niet sterk genoeg. Een verzwakking van de immune afweer kan dan leiden tot de voor TB typische reactivering van de bacillen en uitbraak van de ziekte. De bacteriën vermenigvuldigen zich dan in grote aantallen in de longen en worden opgehoest door de patiënt die op zijn beurt nieuwe personen kan besmetten.

Op zoek naar een nieuwe behandeling
In hun onderzoek naar nieuwe behandelingsmethoden voor tuberculose ontdekten de wetenschappers dat zogenaamde Lever X Receptoren (LXR) bijdragen aan het beschermende immuun antwoord tegen TB. Deze LXRs regelen in ons lichaam de balans van cholesterol en andere vetzuren. In de studie werd aangetoond dat muizen die niet over deze LXRs beschikken, een TB besmetting niet kunnen controleren en tien tot honderdmaal meer bacteriën in hun longen hadden dan muizen die wel een normaal LXR systeem hadden. Deze LXR-deficiënte muizen stierven ook veel sneller aan TB dan gewone muizen. Een minimale versus maximale activiteit van LXR maakte dan ook het verschil tussen een ongecontroleerd verloop van de infectie en een efficiënte controle door de immune afweer.

Diepgaand onderzoek toonde bovendien aan dat de afweer tegen TB kon verhoogd worden door bestaande medicatie die deze LXR-sensoreiwitten kan activeren. Belangrijk voor de mogelijke behandeling van TB-patiënten was de vaststelling dat de beschermende werking van deze medicatie eveneens waarneembaar was in proefdieren die reeds lange tijd besmet waren met de bacillen. Hoewel deze geneesmiddelen (ontwikkeld voor de behandeling van atherosclerose of aderverkalking) momenteel niet geschikt zijn voor langdurig gebruik bij patiënten, biedt een verbetering en ontwikkeling van LXR-gerichte medicatie vooruitzicht op een verbeterde behandeling van tuberculose via een maximaal wapenen van de immune afweer van de patiënt.

Onderzoekers van het Academisch Medisch Centrum (AMC) te Amsterdam hebben een nieuwe route voor de afvoer van cholesterol uit het lichaam aangetoond. Haaks op de huidige inzichten, blijkt de darm in staat te zijn aanzienlijke hoeveelheden cholesterol te verwijderen. Deze route biedt kans op de ontwikkeling van nieuwe cholesterol verlagende medicijnen. Op 24 april 2009 hoopt Astrid van der Velde te promoveren op het onderzoek naar deze route.

Cholesterol is een belangrijke bouwstof in ons lichaam: het vormt, onder andere, de basis van de geslachtshormonen en vitamine D. Een teveel aan cholesterol is echter schadelijk. Overtollig cholesterol kan worden opgeslagen in onze bloedvaten. Hierdoor kunnen onze bloedvaten dichtslibben (atherosclerose). Als dit proces optreedt in de bloedvaten bij ons hart (kransslagaders), kan dit leiden tot een hartinfarct. Naar schatting speelt atherosclerose bij meer dan de helft van de mensen die overlijden aan hart- en vaatziekten een rol. Een goede afvoer van cholesterol is daarom essentieel bij het terugdringen van hart- en vaatziekten.

Sinds jaar en dag neemt men in de geneeskunde aan dat de lever en gal noodzakelijk zijn voor de afvoer van cholesterol uit het lichaam. Met steun van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en de Nederlandse Hartstichting bestuderen AMC-onderzoekers de nieuwe route voor cholesterol uitscheiding. In tegenstelling tot wat voor kort werd aangenomen, blijkt de darm in staat te zijn aanzienlijke hoeveelheden cholesterol uit het lichaam te verwijderen.

Sommige patiënten reageren niet of onvoldoende op de huidige cholesterol verlagende medicijnen (statines). De ontdekte route biedt mogelijkheden voor de ontwikkeling van andere cholesterol verlagende medicijnen. Deze nieuwe medicijnen zouden het cholesterol gehalte van deze patiënten beter kunnen verlagen.

Op 24 april 2009 hoopt Astrid van der Velde te promoveren op het onderzoek naar deze nieuwe route voor cholesterol uitscheiding aan de Universiteit van Amsterdam.

Patiënten die een operatie aan de slagaders moeten ondergaan, doen er goed aan om een maand voor de behandeling te beginnen met het slikken van statines. Deze cholesterolverlagers halveren de kans dat patiënten vlak voor, tijdens en na de operatie hartproblemen krijgen, concludeert Olaf Schouten in zijn proefschrift. Schouten promoveerde gisteren aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Hartschade
Schouten,werkzaam op de afdeling Heelkunde van het Erasmus MC heeft onderzocht hoe de kans op hartschade bij vaatoperaties zo klein mogelijk kan worden gemaakt. Nu ondergaan jaarlijks zo’n 10.000 patiënten in Nederland een operatie aan de grote slagaders, bijvoorbeeld in de buik of in de benen. Die operaties zijn nodig als de aders vernauwd (verkalkt) of verwijd (aneurysma) zijn. In de periode rond de operatie lopen patiënten een groter risico op hartproblemen.

Scheuren
Vrijwel alle mensen die een operatie aan de grote slagaders krijgen, hebben al beschadigingen aan het hart. Vaak weten ze dat niet omdat ze nog geen klachten hebben. Daarom is het ook niet verwonderlijk dat één op de vijf patiënten die een operatie aan de grote slagaders ondergaat, in de periode rond de operatie (extra) hartschade oploopt. Dit soort hartschade ontstaat meestal door ontstekingen. Die tasten de kransslagaders zo aan dat ze zwak worden en zelfs kunnen scheuren. Schouten: ‘Het is dus heel belangrijk om dit ontstekingsproces te voorkomen.’

Duidelijk
Cholesterolverlagers die als werkzame stof statine bevatten (in dit onderzoek fluvastatine), blijken een bijwerking te hebben die goed van pas komt bij patiënten met vernauwde slagaders. Schouten: ‘Statines verminderen de ontstekingen in de vaatwanden met wel 30 procent.’ De promovendus schat dat het aantal mensen dat hartproblemen krijgt in de periode rond een operatie daardoor kan halveren tot 1000 per jaar en dat statines ruim 250 doden kunnen voorkomen. Patiënten zijn het beste beschermd als ze een maand voor de operatie beginnen met slikken. ‘Maar ook als ze slechts een paar dagen daarvoor beginnen met innemen, is er waarschijnlijk al een duidelijk effect.’

Gunstig
Niet alleen statines, maar ook bètablokkers kunnen hartproblemen voorkomen bij operaties aan de slagaders. De kans op complicaties daalt met 30 tot 40 procent. Schouten: ‘Deze medicijnen verlagen de zuurstofbehoefte van het hart waardoor het minder hard hoeft te werken. Zeker in tijden van stress voor een operatie heeft dat een gunstig effect.’
[Erasmus MC]

Cholesterolverlagende middelen in combinatie met chemotherapie zijn niet effectief als behandeling van de ziekte van Kahler. Dat concludeert Ellen van der Spek in haar proefschrift.

De ziekte van Kahler is een ongeneeslijke vorm van beenmergkanker. Cholesterolverlagende middelen zetten in het laboratorium kahlercellen aan tot geprogrammeerde celdood en tot remming van celdeling.

Van der Spek combineerde daarom bij Kahlerpatiënten een steeds hogere dosis cholesterolverlager simvastatine met chemotherapie. Ze wilde weten welke bijwerkingen optraden. De dosis kon uiteindelijk niet verder opgehoogd worden door buikklachten en sepsis na chemotherapie. Met de haalbare dosis keek Van der Spek of simvastatine samen met chemotherapie de ziekte terugdrong. Echter, na twaalf patiënten had maar één patiënt gereageerd. Na deze tussentijdse analyse is de studie voortijdig gestopt.

Verder keek Van der Spek welke welke genen verhoogde of verlaagde activiteit vertonen na behandeling met statines, zodat we beter gaan begrijpen waar statines aangrijpen in de kahlercel. Hier zijn enkele genen uit naar voren gekomen, waarvan nu gekeken gaat worden of ze daadwerkelijk een functie hebben of slechts een ‘innocent bystander’ zijn.

Ellen van der Spek promoveert op 12 februari aan het UMC Utrecht.
[UMC Utrecht]

Zorgverzekeraars Nederland (ZN) begrijpt niet dat de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) haar leden oproept om te stoppen met het afgeven van een artsenverklaring voor de duurdere cholesterolverlagers. Zonder artsenverklaring mogen zorgverzekeraars deze medicijnen niet vergoeden. De patiënt wordt nu ten onrechte de dupe van de actie van de LHV. ZN roept op tot spoedig overleg tussen betrokken partijen en vraagt minister Klink van VWS de situatie zo snel mogelijk op te lossen. Het belang van de patiënt moet daarbij voorop staan.

De artsenverklaring is nodig als gevolg van nieuwe vergoedingsvoorwaarden voor cholesterolverlagers die minister Klink van VWS per 1 januari 2009 heeft ingevoerd. Zorgverzekeraars hebben de wettelijke taak te controleren of de vergoedingsvoorwaarden worden nageleefd. Zij mogen de duurdere cholesterolverlagers alleen nog vergoeden indien de arts bepaalt dat de goedkopere variant ontoereikend is. De arts volgt hierbij de behandelrichtlijnen van de beroepsgroep.

Naleving van de voorwaarden is door de apotheker met een artsenverklaring simpel te controleren. De patiënt of arts hoeft dan niet eerst een machtiging aan te vragen bij de zorgverzekeraar. De administratieve belasting is op deze manier zo laag mogelijk. Volgens de LHV veroorzaakt de verklaring een extra administratieve belasting die overbodig is, omdat het recept al een medische verklaring is. ZN vindt deze redenering onjuist. Met het recept geeft de arts aan welk geneesmiddel de patiënt moet gebruiken. De arts geeft daarmee niet aan of aan de vergoedingsvoorwaarden is voldaan. Niet alles wat de arts voorschrijft op een recept wordt uit de basisverzekering vergoed. Daarom is een artsenverklaring noodzakelijk.

De maatregel is geen initiatief van de zorgverzekeraars. Vóór deze werd ingevoerd, heeft ZN bij minister Klink erop aangedrongen goed te kijken naar de uitvoerbaarheid. Het gaat om meer dan 700.000 patiënten die mogelijk onnodig de duurdere cholesterolverlagers gebruiken. De arts moet deze patiënten opnieuw beoordelen en eventueel omzetten op een goedkoper medicijn. Voor de premiebetaler is het van belang dat artsen de duurdere cholesterolverlagers alleen voorschrijven wanneer dit echt nodig is. Het prijsverschil loopt in de honderden euro’s per patiënt per jaar. De minister verwacht met deze maatregel 30 miljoen euro te besparen.
[Zorgverzekeraars Nederland]

Europese genetici hebben zes nieuwe genen ontdekt die het cholesterolgehalte in het bloed beïnvloeden. Een verhoogd cholesterolgehalte vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Het voorkomen van deze kwaal is in heel Europa anders. Dat heeft te maken met verschillende voedingsgewoonten.

Meer dan twintigduizend mensen uit Europa en Australië namen deel aan het onderzoek. Er waren deelnemers uit Lapland, de Schotse Orkney-eilanden en het Italiaanse deel van Tirol. Het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam leidde het onderzoek. Het was het meest langstlopende bevolkingsonderzoek ooit gehouden in het medisch centrum.
[DeMorgen]

Muziek is een eenvoudige manier om het cholesterolpeil te verlagen en het hart te beschermen. Amerikaanse onderzoekers hebben vastgesteld dat muziek een heel therapeutische uitwerking op hart en bloedvaten heeft, zo schrijft de Sunday Times.

Tijdens het luisteren naar en genieten van muziek, zetten de bloedvaten zich namelijk uit, waardoor de doorstroming wordt bevorderd en bloedklonters worden tegengegaan. Volgens de onderzoekers van de universiteit van Maryland kan je door tenminste een half uur per dag naar je favoriete muziek te luisteren al je cholesterol naarbeneden brengen.

De voorwaarden waaronder statines vanuit de basisverzekering worden vergoed, wijzigen op 1 januari 2009. Dit zou moeten leiden tot een extra besparing van € 32 miljoen. In het eerste kwartaal van 2009 moeten artsen 730.000 gebruikers van statines voorzien van artsenformulier of een andere statine.

Vanaf januari 2009 worden statines alleen nog uit de basisverzekering vergoed voor personen die een verhoogde kans hebben op het ontwikkelen van cardiovasculaire aandoeningen en op behandeling met statines zijn aangewezen. Bovendien moet de behandeling plaatsvinden overeenkomstig de richtlijnen van de betrokken beroepsgroepen. Volgens de multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement moet een statinebehandeling beginnen met simvastatine of pravastatine, waarbij slechts in tweede instantie of bij verwacht onvoldoende resultaat andere statines in aanmerking komen. De overheid verwacht dat er daardoor vanaf januari 2009 relatief meer simvastatine en pravastatine verstrekt zullen worden. Omdat de laatstgenoemde middelen lager geprijsd zijn dan de overige statines verwacht de overheid een extra verlaging van de kosten met een bedrag van € 30 miljoen (exclusief BTW).

Meer gebruik, minder kosten
In de afgelopen vijf jaar is het aantal verstrekkingen van statines door Nederlandse apotheken gestegen van 3,6 miljoen in 2003 tot naar verwachting 6,6 miljoen in 2008. In dezelfde periode is het aantal mensen voor wie deze middelen zijn bestemd, toegenomen van 920.000 tot ruim 1,4 miljoen. De totale kosten voor statines zijn in dezelfde periode iets afgenomen. In 2003 bedroegen die kosten € 295 miljoen, terwijl deze in 2008 naar verwachting op € 287 miljoen zullen uitkomen. Het aflopen van de patenten op simvastatine (2003) en pravastatine (2004) en de prijsverlagingen als gevolg van convenantsafspraken en preferentiebeleid hebben ertoe geleid dat de kosten – ondanks het sterk toegenomen gebruik – vrijwel gelijk zijn gebleven.

Behandeling niet altijd adequaat
Ook verschuivingen in het gebruik hebben bijgedragen aan het huidige kostenniveau. Sinds 2006 worden eerste gebruikers van statines vaker op simvastatine ingesteld. Dit valt samen met de invoering van de multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement in dat jaar. De aanbevolen startdosering van 40 mg simvastatine of 40 mg pravastatine wordt vaker toegepast, maar toch begint nog meer dan de helft van de patiënten die met simvastatine starten met een dosering lager dan 40 mg. Dit betekent dat de behandeling vergeleken met de in de richtlijn aanbevolen startdosering nog niet adequaat is. Uit een vergelijking tussen de gemiddelde dosering en de startdosering van de verschillende statines, blijkt dat op populatieniveau nauwelijks aanpassing van de behandeling plaats lijkt te vinden. Dat roept de vraag op of patiënten voldoende worden gecontroleerd op het bereiken van cholesterolstreefwaarden.

Andere vormen van niet-adequate behandeling zijn vroegtijdig stoppen en therapieontrouw. De therapietrouw van de gebruikers van statines bedraagt ruim 80%; mensen die stoppen zijn hierbij niet meegerekend. Het valt op dat de therapietrouw bij simvastatine lager is dan bij de andere statines. Nog onbekend is of de introductie van verschillende generieke varianten daarvoor (mede)verantwoordelijk is, en in het bijzonder wat het effect van het preferentiebeleid op de therapietrouw is als er op grote schaal van label geswitcht wordt.

Prijsverschil
Ten gevolge van het preferentiebeleid zijn in de loop van 2008 de kosten aan simvastatine drastisch gedaald. Het aandeel van simvastatine in de totale kosten van de statines bedraagt in het derde kwartaal van dit jaar nog slechts 2,9%, terwijl het gebruik – uitgedrukt in DDD’s (standaarddagdoseringen) – een omvang kent van 37,8%. Het prijsverschil steunt de minister om de besparingsdoelstelling van de aanpassingen in het vergoedingsbeleid van de cholesterolverlagers te bereiken. Op jaarbasis bedragen de kosten per gebruiker van simvastatine 40 mg nu € 19, terwijl dat voor de overige statines in doseringen met een vergelijkbaar effect € 236 meer is. Dit betekent dat de minister zijn bezuinigingsdoelstelling haalt als 92.000 van de huidige 730.000 mensen die nu geen simvastatine of pravastine gebruiken het komende jaar wel simvastatine gaan gebruiken. Verzekeraars controleren op naleving van de nieuwe voorwaarden door een artsenverklaring te eisen als artsen een andere statine dan simvastatine of pravastatine voorschrijven. Dit betekent dat 730.000 mensen in het eerste kwartaal van 2009 een bezoek aan de arts moeten brengen om over te stappen op een andere statine of om een artsenverklaring op te halen.

De buitengewoon sterke prijsdaling van simvastatine (en pravastatine) speelt de minister in de kaart bij de uitvoering van het vergoedingsbeleid voor cholesterolverlagers.

[Stichting Farmaceutische Kengetallen]