Gezonderworden.nl

Nieuws over gezondheid, overgewicht en diabetes

EU geeft waarschuwing af voor Becel pro-activ van Unilever: foodwatch eist stop op verkoop

Becel Pro-activfoodwatch eist een stop op de verkoop van cholesterolverlagende halvarine. De Europese Unie verplicht Unilever tot een nieuwe waarschuwingstekst op de cholesterolverlagende halvarine Becel pro-activ en geeft hiermee een waarschuwing af.

Vanaf morgen (15 februari) schrijft Verordening 718/2013 producenten voor, mensen zonder cholesterolproblemen de consumptie van voedingsmiddelen met toegevoegde plantensterolen nadrukkelijk af te raden. Daarmee wijst de EU op mogelijke gezondheidsrisico’s. Voedselwaakhond foodwatch uit kritiek op het feit dat de EU alleen maar een onopvallende, klein afgedrukte waarschuwing voorschrijft, maar de vrije verkoop van onvoldoende geteste voedingsmiddelen blijft toelaten.

Omdat producten als Becel pro-activ in het schap van de supermarkt naast de gewone margarine worden aangeboden, worden ze ook door talloze consumenten gebruikt, die nog niet eens weten hoe hoog hun cholesterolgehalte is, en daarmee zelfmedicatie bedrijven zonder diagnose van een arts. Onderzoek laat zelfs zien dat kinderen regelmatig meesmeren. En dat terwijl aan Becel pro-activ met plantensterolen een hooggeconcentreerd en omstreden bestanddeel wordt toegevoegd. De EU-verordening verplicht Unilever nu tot de waarschuwing, dat Becel pro-activ aangeeft dat “.. het product niet bedoeld is voor mensen die hun bloedcholesterolgehalte niet onder controle moeten houden.”

Niet 100% bewezen veilig
“Unilever kan de veiligheid van Becel pro-activ niet garanderen. De daarvoor dringend vereiste, maar kostbare langetermijnonderzoeken heeft het concern tot nu toe niet uitgevoerd,” aldus Hilde Anna de Vries, directeur van foodwatch Nederland. “Als een voedingsmiddel niet 100% bewezen veilig is, dan mag er niet alleen maar in een voetnoot voor het gebruik worden gewaarschuwd – het moet uit de markt worden genomen.” foodwatch eist, dat producten met een medicinale werking en mogelijke risico’s als medicijnen worden behandeld en dat deze klinisch moeten worden getest. Pseudo-medicijnen mogen niet zomaar vrij verkrijgbaar in supermarkten te koop worden aangeboden.

Waarschuwing Duits instituut voor risicobeoordeling
Aangetoond is, dat plantensterolen, zoals Unilever die toevoegt aan de halvarine Becel pro-activ, de cholesterolspiegel kunnen verlagen. Onderzoeken hebben echter het vermoeden gecreëerd, dat ze ook afzettingen in de bloedvaten en daarmee juist hartaandoeningen zouden kunnen veroorzaken. Ook het Duitse overheidsinstituut voor risicobeoordeling (Bundesinstitut fur Risikobewertung BfR) waarschuwt ervoor dat het gebruik door gezonde mensen zonder cholesterolprobleem “nadrukkelijk moet worden vermeden”. Het gezondheidsvoordeel is niet aangetoond, want het veranderen van de bloedwaarden (lagere cholesterolspiegel) leidt niet automatisch tot minder hartaandoeningen.

Eerdere kritiek
In 2012 vroeg foodwatch Nederland aandacht voor de misleidende praktijken van Becel pro-activ. Zo werd het product tijdens de Gouden Windei verkiezing van 2012 door Nederlandse consumenten verkozen tot meest misleidende product. foodwatch Duitsland heeft in januari 2012 een klacht tegen Unilever ingediend bij de arrondissementsrechtbank van Hamburg. In eerste instantie werd de klacht afgewezen, omdat de rechters de omstreden bewering beoordeelden als louter meningsuiting en deze daarom niet eerst op ‘juist’ of ‘onjuist’ gecontroleerd hebben. Ongeacht haar juistheid mocht Unilever de omstreden verklaring voorlopig verder gebruiken. Daarop heeft foodwatch Duitsland beroep aangetekend. De volgende zitting zal naar verwachting in de eerste helft van 2014 plaatsvinden.

foodwatch roept consumenten op om via een e-mailactie te eisen dat producent Unilever zijn product van de markt haalt. Doe mee met de e-mailactie

foodwatch: Becel pro-activ moet uit de winkels

Becel pro activfoodwatch eist verkoopstop Becel pro-activ via supermarkt
foodwatch heeft forse kritiek op fabrikant Unilever. Deze verkoopt Becel pro-activ als een margarine die de foute cholesterol verlaagt, voor mensen met hart- en vaatziekten. Er is geen bewijs dat die verlaging tot minder hart- en vaatziekten leidt, wel is er een kans dat Becel pro-activ hart- en vaatziekten kan veroorzaken. foodwatch eist daarom dat Becel pro-activ als een medicijn op langetermijn risico’s wordt getest en niet langer vrijelijk via de supermarkt wordt verkocht.

Unilever heeft plantensterolen aan dit margarinemerk toegevoegd, omdat deze het foute cholesterolgehalte omlaag zouden brengen. Het is echter nooit bewezen dat plantensterolen hart- en vaatziekten kunnen voorkomen. Bovendien nemen gebruikers door plantensterolen bepaalde vitamines en carotenoïden veel slechter op. De langetermijnrisico’s van plantensterolen zijn nog onduidelijk. Enkele onderzoeken wijzen juist op het mogelijk ontstaan van hart- en vaatziekten en atherosclerose. Unilever heeft niet geleerd van fouten uit het verleden, toen het bedrijf margarines met toegevoegde transvetten op de markt bracht. Die bleken later zeer ongezond.

Becel pro-activ is in ons land in de markt gezet met acties via apothekers en kortingen van zorgverzekeraar VGZ. De Nederlandse Hartstichting krijgt jaarlijks een fors bedrag voor het gebruik van het logo in de marketing van Becel pro-activ. “Dat lijkt heel gezond, maar het ontbreken van langetermijn onderzoek naar Becel pro-activ in combinatie met de massale verkoop ervan, baart ons grote zorgen,” stelt Bart van Opzeeland van foodwatch. “Consumenten fungeren zo in feite als proefkonijn voor Unilever.”

Becel pro-activ staat inmiddels dagelijks op tafel bij gezinnen van mensen uit de doelgroep. Wie een medische indicatie heeft, moet het gebruik van deze margarine bij de eigen arts melden. Slechts een derde doet dat. Ook veel gezinsleden zonder medische indicatie, zoals partners of kinderen eten er gewoon van mee, zelfs als ze dat beter niet kunnen doen. Uit een evaluatie van de Europese voedselautoriteit EFSA bleek 45 procent van de gebruikers geen aangetoond hoge cholesterolwaarde te hebben. “Dit deel van de gebruikers loopt het risico op bijwerkingen, zonder daadwerkelijk een kwaal aan te pakken of hun arts te raadplegen.” aldus Bart van Opzeeland.

Unilever vervaagt heel bewust het onderscheid tussen voeding en geneesmiddelen. “De manier waarop Becel pro-activ in de markt is gezet, is voor geneesmiddelen ondenkbaar.” stelt Bart Van Opzeeland van foodwatch vast. “Voor medicijnen ga je naar de dokter, niet naar de supermarkt. Wat wij daarom eisen is dat Unilever de verkoop via de supermarkt per direct staakt en Becel pro-Activ uitsluitend via het reguliere traject voor medicijnen in de apotheek gaat verstrekken.”

Wie echt gezond en eerlijk eten belangrijk vindt, kan via www.foodwatch.nl een e-mail sturen om fabrikant Unilever te vragen voortaan eerlijk te zijn over mogelijke risico’s van Becel pro-activ.

Doe mee met de e-mailactie van foodwatch

 

Combinatietherapie Juvisync voor diabetes type 2 en cholesterol goedgekeurd door FDA

diabetes insulineEerste combinatie drug om type 2 diabetes en hoge cholesterol te behandelen in een tablet
De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) heeft Juvisync (sitagliptine en simvastatine) goedgekeurd, een vaste-dosis combinatie recept medicatie die twee eerder goedgekeurde medicijnen bevat in een tablet voor gebruik bij volwassenen die behoefte hebben aan zowel sitagliptine en simvastatine.

Ongeveer 20 miljoen mensen in de Verenigde Staten hebben type 2 diabetes, en ze hebben vaak een hoog cholesterolgehalte ook. Deze voorwaarden kan leiden tot een verhoogd risico op hart-en vaatziekten, beroerte, nierziekte en blindheid, onder andere chronische aandoeningen, met name indien onbehandeld of slecht behandeld.

Sitagliptine is een dipeptidylpeptidase 4 (DPP-4) remmer dat het lichaam het eigen vermogen tot verhoogde bloedsuikerspiegel lager en is goedgekeurd voor gebruik in combinatie met een dieet en lichaamsbeweging voor de glykemische controle bij volwassenen met type 2 diabetes te verbeteren verbetert. Simvastatine is een HMG-CoA reductase remmer, of statine, goedgekeurd voor gebruik met dieet en lichaamsbeweging om de hoeveelheid ‘slecht cholesterol’ (low-density lipoprotein cholesterol of LDL-C) te verminderen in het bloed.

“Dit is het eerste product dat een type 2 diabetes medicijn te combineren met een cholesterolverlagende geneesmiddel in een tablet, ‘zei Mary H. Parken, MD, directeur van de afdeling Endocrinologie en Metabolisme producten in het FDA Centrum voor Drug Evaluation and Research. “Echter, om veilig en effectief gebruik van dit product te garanderen, tabletten met verschillende doses van sitagliptine en simvastatine in een vaste dosis combinatie zijn ontwikkeld om de verschillende behoeften van individuele patiënten te voldoen. Keuze van de dosis moet factor in wat andere drugs de patiënt neemt. ”

Dit vaste-dosis combinatie recept is gebaseerd op de uitgebreide ervaring met zowel sitagliptine en simvastatine, en het vermogen van de single tablet aan soortgelijke hoeveelheden van de drugs te leveren aan de bloedbaan als als sitagliptine en simvastatine worden apart genomen. Juvisync is een handige combinatie en mag alleen worden voorgeschreven wanneer het passend is voor een patiënt worden geplaatst op beide van deze geneesmiddelen.

Juvisync werd goedgekeurd in doseringen van sitagliptine / simvastatine van 100 mg/10 mg, 100 mg en 100 mg/20 mg/40 mg. Het bedrijf heeft zich ertoe verbonden FDC tabletten te ontwikkelen met de sitagliptine 50 mg dosis, zoals Juvisync 50 mg/10 mg, 50 mg en 50 mg/20 mg/40 mg. In afwachting van de beschikbaarheid van de FDC tabletten met 50 mg sitagliptine, dienen patiënten die behoefte hebben aan deze dosis blijven de enkel ingrediënt sitagliptine tablet te gebruiken. Er is geen plan om FDC’s te ontwikkelen met de sitagliptine 25 mg dosis gebruik van deze dosis is vrij laag.

Simvastatine is op dit moment de markt gebracht in doseringen van 5, 10, 20, 40, en 80 mg. Vanwege de recente beperkingen op het gebruik van de 80 mg dosis als gevolg van een hoger risico van spier toxiciteit, zal er geen een FDC met deze dosis. Er is ook geen plan om FDC’s te ontwikkelen met de simvastatine 5 mg dosis gebruik van deze dosis is vrij laag.

De FDA heeft onlangs zich bewust van het potentieel voor statines op de bloedsuikerspiegel verhogen bij patiënten met type 2 diabetes. Dit risico lijkt zeer klein en wordt gecompenseerd door de voordelen van statines voor het terugdringen van hart-en vaatziekten bij diabetes. Echter, de voorschrijvende informatie voor artsen Juvisync op de hoogte van deze mogelijke bijwerking. Het bedrijf zal ook worden verplicht om een ​​post-marketing klinische studie waarin de bloedglucoseverlagende vermogen van sitagliptine alleen in vergelijking met sitagliptine gegeven met simvastatine te voeren.

Juvisync wordt goedgekeurd met een Medication Guide die belangrijke informatie biedt aan patiënten. De meest voorkomende bijwerkingen van Juvisync zijn bovenste luchtweginfectie, verstopte neus of loopneus en keelpijn, hoofdpijn, spier-en maagpijn, obstipatie en misselijkheid.

Juvisync wordt geproduceerd door MSD International GmbH Clonmel, Co in Tipperary, Ierland

Dit bericht is vertaald met Google Translate, kijk voor het Engelstalige bericht op de website van de FDA.

Herstel huidbarrière door cholesterol

Maastrichtse dermatologen en Amerikaanse collega’s hebben een behandeling gevonden voor mensen met het CHILD*-syndroom, een ernstige aangeboren ziekte die leidt tot huidafwijkingen en die ook de groei van ledematen belemmert. Kern van de aanpak is het herstellen van de huid-barrière met behulp van cholesterol. Een behandeling waar in de toekomst ook gebruikers van cholestrol-remmers bijwerkingen mee kunnen bestrijden. De resultaten van het onderzoek zijn onlangs gepubliceerd in the Journal of Investigative Dermatology.

Huid-barrière herstellen kan bijwerking cholesterol-remmers aanpakken
Het CHILD-syndroom komt niet zo vaak voor, maar soms zijn de symptomen ook niet zo ernstig en wordt het niet als zodanig herkend. “Het is echter een zeer hardnekkige ziekte”, aldus prof.dr. Maurice van Steensel, dermatoloog van het Maastricht Universitair Medisch Centrum en een van de onderzoekers. Het syndroom manifesteert bijna altijd maar in één helft van het lichaam (meestal bij vrouwen en in tweederde van de gevallen aan de rechterkant) en uit zich in een verdikking van de huis, die diep rood gekleurd is en schilfert. Ledematen kunnen verkort zijn, vergroeid of zelfs helemaal afwezig. Hetzelfde geldt voor organen aan die kant van het lichaam.

Voorproducten
Het komt bijna alleen bij vrouwen voor omdat het om een aandoening gaat van de X-chromosomen, waarvan vrouwen er twee bezitten. Eén van de X-chromosomen wordt tijdens de embryonale ontwikkeling uitgeschakeld. Dat kan het chromosoom met het zieke gen zijn. Het gezonde gen kan dan compenseren. Mannen hebben echter maar één X-chromosoom.
Cholestorol is essentieel voor een normale huid-barrière en mensen met CHILD-syndrooom maken geen cholesterol aan en dus geen huid-barrière. Daarbij kunnen ook de voorproducten van cholesterol zich stapelen, wat een giftig effect heeft waardoor de huid ziek kan worden.

“Wij hebben nu een crème ontwikkeld die ervoor zorgt dat die giftige voorlopers verdwijnen en die bovendien het ontbrekende cholesterol toevoegt”, aldus Van Steensel. “De huid wordt niet alleen aan de buitenkant mooier en beter, maar ook aan de binnenkant.”

Maar dat is niet het enige dat de onderzoekers hebben ontdekt. “We hebben ook ontdekt waarom het CHILD-syndroom maar aan één kant van het lichaam voorkomt. Dat heeft te maken met de manier waarop in de eerste acht weken van een embryo cholesterol nodig is bij het maken van links-rechts verschillen in het lichaam. Wellicht zet dit aan tot het beter begrijpen en wellicht op termijn ingrijpen bij de andere stoornissen die bij CHILD syndroom kunnen voorkomen. En we zijn er vrij zeker van dat onze bevindingen inzicht kunnen verschaffen in de mechanismen die bij de ontwikkeling het verschil tussen links en rechts maken”

Experiment natuurHet CHILD-syndroom is een zeldzame ziekte, maar die zijn vaak het gevolg van ‘experimenten’ van de natuur met basale zaken die maar een enkeling overleeft. Prof. van Steensel: “Die enkeling maakt het wel mogelijk die basale principes te begrijpen, zoals nu ook met het CHILD-syndroom is gebeurd. Daarom is deze bevinding ook een pleidooi om je bezig te houden met zeldzame aandoeningen. Ik vind het een soort gerechtigheid dat mensen met een zeldzame ziekte het eerste profiteren van de winst die we op moleculair vlak hebben behaald.”

Hij verwacht dat deze ontdekking van invloed kan zijn op de aanpak van problemen in het cholesterol metabolisme: “Het ligt voor de hand we in het verlengde hiervan ook bij-effecten van cholesterol-remmers (jeuk) kunnen gaan aanpakken met het principe van het herstellen van de huid-barrière”.
[Academisch Ziekenhuis Maastricht]

* CHILD syndroom staat voor: Congenitale Hemidysplasie (helft van het lichaam niet goed aangelegd), unilaterale Ichthyosiforme erytrodermie, en Limb (ledematen) Defects.

Goede cholesterol en dikkedarmkanker

DarmenEen hoger gehalte van het ‘goede’ HDL-cholesterol gaat samen met een kleinere kans op dikkedarmkanker. Europese onderzoekers, onder meer van het UMC Utrecht en het RIVM, beschrijven dat in het tijdschrift Gut, wat onlangs online is verschenen.

De onderzoekers trekken deze conclusie uit het EPIC-onderzoek naar het voorkomen van kanker en leefstijl, zoals eetgewoonten. Van ruim een half miljoen deelnemers kregen gedurende tien jaar ongeveer 3000 darmkanker. De onderzoekers vergeleken leefstijl en bloedwaarden van 1200 van deze patiënten met evenveel gezonde controles.

Mensen met de hoogste concentratie van het gunstige HDL-cholesterol in hun bloed blijken het laagste risico op darmkanker te hebben. Een verhoging van 0,43 mmol/liter HDL in het bloed verlaagt de kans op darmkanker met 22 procent. Andere oorzaken zoals gewicht, voeding, en leefstijl hebben de onderzoekers uitgesloten. HDL-deeltjes voeren cholesterol af naar de lever.

Het is voor het eerst dat een verband is gevonden tussen HDL-cholesterol en dikkedarmkanker. Eerdere onderzoeken hebben tegenstrijdige resultaten opgeleverd. Het blijft onduidelijk hoe het ‘goede cholesterol’ de kans op dikkedarmkanker verlaagt. Misschien heeft het een dempend effect op chronische ontstekingen en beïnvloedt het zo de kans op kanker. In de periode 2003-2007 had naar schatting 7 à 8% van de volwassenen een te laag gehalte van het beschermende HDL-cholesterol (0,9 mmol/liter of lager).

Het was al bekend dat mensen met te lage HDL-spiegels in het bloed een groter risico lopen op coronaire hartziekten. Dat is het gevolg van een leefstijl met ongezonde voeding met veel verzadigd vet, roken, weinig lichamelijke activiteit en overgewicht. Bueno-de-Mesquita van het RIVM: “Een gezond voedingspatroon met magere varianten van voedingsmiddelen, lichamelijke activiteit en een gezond lichaamsgewicht verhogen het HDL. Als onze resultaten bevestigd worden, wil het zeggen dat een HDL-verhoging ook de kans op dikkedarmkanker kan verminderen.”

In de European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC) volgen onderzoekers meer dan een half miljoen West-Europeanen. EPIC bevat gegevens uit Denemarken, Frankrijk, Griekenland, Duitsland, Italië, Nederland, Noorwegen, Spanje, Zweden en Groot Brittannië. Vanuit Nederland werken het UMC Utrecht en het RIVM mee aan EPIC.

Epidemioloog dr. Bas Bueno-de-Mesquita leidt het RIVM-deel van het EPIC-onderzoek en is daarnaast verbonden aan de afdeling Maag-, Darm- en Leverziekten van het UMC Utrecht. Samen met gastro-enteroloog prof. dr. Peter Siersema doet hij daar epidemiologisch onderzoek naar de preventie van kankers van het maagdarmkanaal.
[UMC Utrecht]

Steeds meer artsen schrijven voorkeursgeneesmiddel voor

MedicijnenOndanks dat tussen 2007 en 2009 het aantal voorgeschreven cholesterolverlagers (statines) met 34,5% toenam, daalden in die periode de totale kosten voor deze middelen met 32%. In Limburg, delen van Zuidoost-Brabant en de regio Amersfoort kozen de huisartsen begin 2010 twee en een half keer vaker voor het gelijkwaardige maar goedkopere middel simvastatine dan begin 2006.

Statines remmen de aanmaak van cholesterol in de lever en verlagen het cholesterol- en vetgehalte in het bloed. Ze worden ingezet bij de behandeling van mensen met (een risico op) hart- en vaatziekten. Naast simvastatine en pravastatine zijn in Nederland fluvastatine, atorvastatine en rosuvastatine op recept verkrijgbaar. Deze middelen werken ongeveer hetzelfde maar de prijs loopt nogal uiteen. De NHG-standaard Cardiovasculair Risicomanagement raadt daarom aan simvastatine – de goedkoopste statine – voor te schrijven in een dosering van 40mg als eerste voorkeursmiddel bij nieuwe gebruikers, en anders pravastatine.

Regionale verschillen
Het voorschrijven van voorkeursmiddelen is een belangrijk onderdeel van het Programma Doelmatigheid Cardiovasculair Risicomanagement (CVRM) dat is ontwikkeld door het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik en het Nederlands Huisartsen Genootschap. Met subsidie van het ministerie van VWS evalueerde het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) dit programma en het keek ook naar andere mogelijke invloeden op het voorschrijven van statines. NIVEL-onderzoeker Liset van Dijk: “In 2006 bestonden er in het voorschrijven van statines door huisartsen nog grote regionale verschillen. Die verschillen zijn in een paar jaar tijd veel kleiner geworden, wat is terug te zien in een landelijke trend om vaker simvastatine voor te schrijven. Dit lijkt toe te schrijven aan een combinatie van maatregelen en het Programma Doelmatigheid CVRM. Belangrijk was de vergoedingsmaatregel. Vanaf 1 januari 2009 is de vergoeding van de statines gekoppeld aan de richtlijn. Zorgverzekeraars kozen ervoor simvastatine en pravastatine automatisch te vergoeden. Voor de andere statines moeten patiënten een verklaring van de arts hebben om voor vergoeding in aanmerking te komen. Dit vertaalde zich onmiddellijk in een stijgend aandeel simvastatine.”

Onderzoek
Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van gegevens van de Stichting Farmaceutische Kengetallen over de jaren 2005 tot en met 2010. De stichting verzamelt gegevens bij ruim 1800 van de 1960 openbare apotheken in Nederland. Tezamen bedienen deze apotheken 15 miljoen mensen. Voor dit onderzoek zijn de gegevens gebruikt over statines bij patiënten die deze voor het eerst kregen voorgeschreven. Er is gekeken naar landelijke trends en op regionaal niveau. Een regio is hierbij gedefinieerd als een tweecijferig postcodegebied.
[NIVEL]

Gebruik cholesterolverlagers (statines) laatste 12 jaar vertwintigvoudigd

medicijnenStatines worden vandaag genomen door 1 op 5 volwassen Belgen van 35 jaar en ouder, en ze kosten de ziekteverzekering jaarlijks meer dan 215 miljoen €. Dit is 7% van het budget voor geneesmiddelen buiten het ziekenhuis. Dit stelde het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) vast in zijn meest recente rapport.

De stijging van het gebruik vindt men vooral bij mensen met een te hoog cholesterolgehalte die hun risico op een hart-of vaatincident (bvb een hartinfarct)willen verlagen, eerder dan bij mensen die reeds een dergelijk incident gehad hebben. Het KCE pleit ervoor om het gebruik van statines te beschouwen als een element van een globaal cardiovasculair preventiebeleid. Een wijziging van levensstijl, zoals stoppen met roken, meer lichaamsbeweging en gezonde voeding zouden daarbij voorrang moeten krijgen.

Meer dan 80% van de Belgen tussen 35 en 74 jaar heeft een teveel aan slechte cholesterol, wat het risico op hart- en vaatziekten en op overlijden verhoogt. Het is belangrijk om in de eerste plaats de levensstijl aan te passen : een gezonde voeding, stoppen met roken en meer bewegen. Bijkomend kan dit risico worden verminderd door het nemen van cholesterolverlagende geneesmiddelen. De zogenaamde statines zijn hiervan een belangrijke groep.

Spectaculaire toename gebruik statines
Het gebruik van statines is de laatste jaren enorm toegenomen. In vergelijking met 12 jaar geleden nemen de Belgen 20 maal meer statines. Vandaag neemt 1 op 5 volwassen boven de 35 jaar het geneesmiddel. Statines zijn daardoor een van de meest gebruikte geneesmiddelen in België, en ze nemen een grote hap uit het budget van de ziekteverzekering: 7% van het ambulant geneesmiddelenbudget, of jaarlijks meer dan 215 miljoen €.

Toename vooral bij mensen die nog geen hart-of vaatincident hebben gehad
Statines worden vooral meer genomen in het kader van primaire preventie. Het gaat om steeds meer mensen met een te hoog cholesterolgehalte, die nog niet werden geconfronteerd met een hart-of vaatziekte, maar die wel een risico lopen. Het verhoogd gebruik van statines in België hangt dus samen met een ongezonde levensstijl, de vergrijzing en een algemene tendens tot medicalisering van preventie.

Volgens het KCE zouden statines maar een van de elementen mogen zijn van een globaal cardiovasculair preventiebeleid. Een wijziging van levensstijl, zoals stoppen met roken, meer lichaamsbeweging en gezonde voeding, krijgt best prioriteit. Dit vraagt wel structurele maatregelen en informatiecampagnes voor het grote publiek.

Gebruik na een hart-of vaatincident vaak te laag
Na een hospitalisatie voor een cardiovasculair incident werd in 2006 slechts bij iets meer dan de helft van de patiënten een statinebehandeling opgestart. Het al dan niet toedienen van statines hangt nauw samen met het soort aandoening: bijna alle vijftigers kregen na een acuut hartinfarct statines voorgeschreven. Daarentegen kreeg maar 58% van die leeftijdsgroep statines na een beroerte. Het aantal statinevoorschriften voor deze hoogrisico patiënten kan volgens het KCE dus best hoger.

Grote prijsverschillen…
In België zijn er 5 statines op de markt, met belangrijke onderlinge prijsverschillen. Simvastatine (Zocor® en generieken ) en pravastatine (Prareduct®, Pravasine® en generieken) zijn het goedkoopst. Zij kosten jaarlijks per patiënt respectievelijk ongeveer 70 en 146 €. Atorvastatine (Lipitor®) is met zijn jaarlijkse kostprijs van 416 € per patiënt het duurst.

…maar geen verschillen op gebied van nut en veiligheid
Ondanks dit prijsverschil is er geen verschil op gebied van nut en veiligheid tussen de produkten, als de juiste dosering, die nodig is om een effect te hebben, wordt genomen. Zo heeft 10 mg atorvastatine hetzelfde effect als 40 mg Simvastatine.

Over de verhouding tussen het risico en de voordelen van het meest recente produkt rosuvastatine (Crestor®, op de markt sinds 2003) is wel nog niet alles gekend.

De aanbeveling van het RIZIV om als startbehandeling vooral simvastatine en pravastatine te gebruiken is dus wetenschappelijk gegrond, en zou daarom optimaal moeten worden toegepast.

Het eventuele voordeel van een preventie door statines is evenredig met het individuele risicoprofiel van de patiënt: voor een patiënt met een laag risico zullen statines weinig voordeel opleveren. Vooraleer met een behandeling voor vele jaren te starten moet er daarom hierover best eerst grondig met de patiënt overlegd worden.
[Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg]

Reclame tegen fastfood: I was lovin’ it

hamburgerIn de reclame tegen fastfood wordt een man van middelbare leeftijd met overgewicht in een lijkenhuis getoond met een half opgegeten hamburger in de hand. Op het einde van de reclame, waarin een vrouw om haar overleden echtgenoot huilt, komt een duidelijke cynische variant van de beroemde McDonald’s-slogan in beeld: “I was lovin’ it”. Vervolgens zegt een stem: “Hoge cholesterol, hoge bloeddruk en hartaanvallen? Eet vanavond eens vegetarisch.”

Producent van de reclamefilm is de Physicians Committee for Responsible Medicine (PCRM). Zij willen de aandacht vestigen op het vetrijke menu van McDonald’s, waarbij we de inwoners van Washington op het hoge sterftecijfer door hartziektes in hun stad wijzen én de hoge dichtheid van fastfoodrestaurants aan de kaak stellen.

McDonald’s vindt de reclamefilm buitensporig, misleidend en oneerlijk tegenover de klanten. McDonald’s hoopt dat de klanten dergelijke overdreven propaganda in het juiste perspectief kunnen plaatsen.