De afdeling Gynaecologische Oncologie van het UMC St Radboud start op 19 september een onderzoek naar een thuistest voor baarmoederhalskanker. 34.000 vrouwen die in 2008 werden opgeroepen voor een uitstrijkje maar daar toen geen gebruik van hebben gemaakt, worden voor dit onderzoek uitgenodigd. Het onderzoek vindt plaats op advies van de Gezondheidsraad en is goedgekeurd door het ministerie van VWS.

Elk jaar krijgen 700 vrouwen in Nederland baarmoederhalskanker en jaarlijks overlijden 200 tot 250 vrouwen aan de ziekte. Dat aantal is relatief laag, mede dankzij het bestaande bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker waarin vrouwen eens in de vijf jaar een uitstrijkje laten maken. Toch doen bij elke oproep ongeveer 250.000 vrouwen niet mee aan de screening. Juist in deze groep vrouwen ontstaat uiteindelijk meer dan de helft van alle baarmoederhalskanker.

Regio Oost
Vandaar dat de Gezondheidsraad de minister van VWS adviseerde om te onderzoeken of een thuistest het aantal deelnemers aan de screening kan vergroten. De minister nam het advies over en in september start nu een onderzoek met de thuistest in de regio Midden-West en de regio Oost. In de regio Oost krijgen ongeveer 12.000 vrouwen de mogelijkheid om aan het onderzoek mee te doen.

Gynaecologisch oncoloog Ruud Bekkers, projectleider van het onderzoek: “De thuistest is uitsluitend bestemd voor vrouwen die in 2008 werden opgeroepen, maar toen – om welke reden ook – niet hebben gereageerd. De test vervangt het gebruikelijke uitstrijkje niet, maar komt als extra toevoeging. We zijn benieuwd wat het onderzoek uiteindelijk gaat opleveren.”

Screening op het virus
In tegenstelling tot het uitstrijkje – waarbij naar afwijkende cellen in de baarmoederhals wordt gezocht – richt de thuistest zich op de veroorzakers van die afwijkingen. Remko Bosgraaf, arts-onderzoeker die vanuit het UMC St Radboud het onderzoek uitvoert: “De thuistest kijkt naar de aanwezigheid van het humaan papillomavirus, kortweg HPV. Of nog beter: de test speurt naar enkele speciale hoog risico HPV-types die baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken. In de regel ruimt het afweersysteem van de mens het HPV op, maar soms ontsnapt het virus hieraan en kan dan veel langer in het lichaam aanwezig blijven. In een aantal gevallen leidt dit tot een voorloperstadium van baarmoederhalskanker. Omdat het tien tot vijftien jaar duurt voordat zo’n infectie tot baarmoederhalskanker leidt, is de screening behoorlijk effectief. Vind je het virus op tijd en wordt een voorstadium van baarmoederhalskanker ontdekt, dan is met de juiste therapie te voorkomen dat er daadwerkelijk kanker ontstaat.”

Minder baarmoederhalskanker
Zonder screening, zo stelde de Gezondheidsraad in het advies, zou het aantal vrouwen dat aan baarmoederhalskanker overlijdt minstens twee keer zo groot zijn. Dit onderzoek moet uitwijzen of de thuistest een bijdrage kan leveren aan het verder terugdringen van baarmoederhalskanker. Het onderzoek begint op 19 september en loopt door tot maart 2012.
[UMC St Radboud]

Twee keer testen is vaak voldoende
Vrouwen, behandeld voor een voorstadium van baarmoederhalskanker, zouden niet alleen met een uitstrijkje, maar ook met een HPV-test moeten worden gecontroleerd. Bij meer dan de helft van deze vrouwen kan dan het aantal vervolgbezoeken aan het ziekenhuis naar beneden. Dat is de conclusie van een studie die vandaag door onderzoekers van VU medisch centrum en het Erasmus MC online in Lancet Oncology is gepubliceerd.

Alle 6.000 vrouwen in Nederland die jaarlijks worden behandeld voor een voorstadium van baarmoederhalskanker, krijgen na 6, 12 en 24 maanden een controle-uitstrijkje in het ziekenhuis. Ruim de helft van deze vrouwen zou echter slechts twee vervolgonderzoeken hoeven te ondergaan, blijkt uit een studie van VUmc en Erasmus MC.

In de studie kreeg een groep van ruim 400 behandelde vrouwen na 6 maanden niet alleen een uitstrijkje, maar ook een HPV-test. Was de uitslag van deze gecombineerde test goed, dan verviel het testmoment op 12 maanden en werd deze combi-test na 24 maanden herhaald. Als deze test ook goed was, dan konden de vrouwen terugverwezen worden naar het ‘gewone’ bevolkingsonderzoek op baarmoederhalskanker. Het risico op het ontwikkelen van nieuwe afwijkingen aan de baarmoedermond was dan de komende vijf jaar namelijk zelfs lager dan het risico van behandelde vrouwen met drie achtereenvolgende goede uitstrijkjes. In het bevolkingsonderzoek worden alle vrouwen tussen de 30 en 60 jaar iedere 5 jaar gecontroleerd op afwijkende cellen van de baarmoedermond door een uitstrijkje.

Bij ruim de helft van de vrouwen was de uitslag van de gecombineerde testen beide keren goed. Daarmee hoeven jaarlijks zo’n 3.000 Nederlandse vrouwen maar twee, in plaats van drie keer terug te komen voor vervolgonderzoek na behandeling voor een voorstadium van baarmoederhalskanker. En voor vrouwen in Duitsland en Engeland hebben deze studieresultaten nog meer gevolgen: deze worden nu 5 jaar achter elkaar met een uitstrijkje gecontroleerd en dit kan nu achterwege blijven.
[VUmc]

Vrouwen, behandeld voor een voorstadium van baarmoederhalskanker, zouden niet alleen met een uitstrijkje, maar ook met een HPV-test moeten worden gecontroleerd. Bij meer dan de helft van deze vrouwen kan dan het aantal vervolgbezoeken aan het ziekenhuis naar beneden. Dat is de conclusie van een studie die vandaag door onderzoekers van VU medisch centrum en het Erasmus MC online in Lancet Oncology is gepubliceerd.

Alle 6.000 vrouwen in Nederland die jaarlijks worden behandeld voor een voorstadium van baarmoederhalskanker, krijgen na 6, 12 en 24 maanden een controle-uitstrijkje in het ziekenhuis. Ruim de helft van deze vrouwen zou echter slechts twee vervolgonderzoeken hoeven te ondergaan, blijkt uit een studie van VUmc en Erasmus MC.

In de studie kreeg een groep van ruim 400 behandelde vrouwen na 6 maanden niet alleen een uitstrijkje, maar ook een HPV-test. Was de uitslag van deze gecombineerde test goed, dan verviel het testmoment op 12 maanden en werd deze combi-test na 24 maanden herhaald. Als deze test ook goed was, dan konden de vrouwen terugverwezen worden naar het ‘gewone’ bevolkingsonderzoek op baarmoederhalskanker. Het risico op het ontwikkelen van nieuwe afwijkingen aan de baarmoedermond was dan de komende vijf jaar namelijk zelfs lager dan het risico van behandelde vrouwen met drie achtereenvolgende goede uitstrijkjes. In het bevolkingsonderzoek worden alle vrouwen tussen de 30 en 60 jaar iedere 5 jaar gecontroleerd op afwijkende cellen van de baarmoedermond door een uitstrijkje.

Bij ruim de helft van de vrouwen was de uitslag van de gecombineerde testen beide keren goed. Daarmee hoeven jaarlijks zo’n 3.000 Nederlandse vrouwen maar twee, in plaats van drie keer terug te komen voor vervolgonderzoek na behandeling voor een voorstadium van baarmoederhalskanker. En voor vrouwen in Duitsland en Engeland hebben deze studieresultaten nog meer gevolgen: deze worden nu 5 jaar achter elkaar met een uitstrijkje gecontroleerd en dit kan nu achterwege blijven.

Slechts de helft van de Nederlandse meisjes geboren tussen 1993 en 1996 heeft zich vorig jaar laten vaccineren tegen baarmoederhalskanker. Dat blijkt uit woensdag naar buiten gebrachte cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Het RIVM begon in maart 2009 de HPV-inhaalcampagne om de vaccinaties onder de aandacht te brengen. In totaal zijn drie vaccinaties nodig. De opkomstcijfers zijn volgens het Rijksinstituut in lijn met de verwachting. Een HPV-infectie (humaan papillomavirus) kan de kans op de ontwikkeling van bijvoorbeeld baarmoederhalskanker vergroten.