Nieuwe techniek voor opsporen vroege nierschade bij diabetes

nierenAnalyse van eiwitten en collageenfragmenten in de urine is een bruikbare methode om al vroeg de diagnose te kunnen stellen van nierschade bij patiënten met diabetes. UMCG-onderzoeker Alaa Alkhalaf denkt dat het daarmee in de toekomst mogelijk wordt om diabetespatiënten met een verhoogd risico op nierschade tijdig te behandelen en regelmatig te controleren.

De analyse van eiwitten en collageenfragmenten in urine die Alkhalaf heeft ontwikkeld maakt gebruik van proteomics-technieken. Meer onderzoek is nodig om te kijken of het routinematige gebruik van deze techniek bij patiënten met diabetes een zinvolle en kosteneffectieve benadering is.

Verder heeft Alkhalaf onderzoek gedaan naar genetische risicofactoren voor nierziekten bij diabetespatiënten. Het volgen van patiënten in de tijd leverde nieuwe inzichten op, waaronder de bevinding dat het carnosinase-1 gen (CNDP1) voorspellend is voor het risico op eindstadium nierfalen bij patiënten met type 1 diabetes. Genetische varianten bleken bij patiënten met type 1 diabetes andere effecten te hebben op achteruitgang van de nierfunctie dan bij patiënten met type 2 diabetes. Alkhalaf hoopt dat andere studies zijn bevindingen kunnen bevestigen en daarmee bijdragen aan het verhelderen van de rol van CNDP1 bij diabetische nierschade.

Tenslotte heeft Alkhalaf geen onderbouwing gevonden voor het gebruik van vitamine B1 bij patiënten met type 2 diabetes, omdat het niet leidt tot vermindering van eiwituitscheiding in de urine of andere markers van nierschade.

Promotie Alaa Alkhalaf
Novel approaches in diabetic nephropathy
10 april 2013
Promotors: prof.dr. G.J. Navis en prof.dr. H.J.G. Bilo
[UMCG]

Een op de vijf Nederlanders bezuinigt op de zorgverzekering

zorgverzekeringBegin 2013 wisselde een op de tien Nederlanders van zorgverzekeraar. In 2012 en 2011 wisselde 8,4% respectievelijk 7,6%, terwijl dat in de jaren daarvoor nog rond de 5% schommelde. Vooral onder jongeren steeg dit jaar het aantal overstappers sterk. De prijs blijkt de belangrijkste reden om over te stappen. Twintig procent bezuinigt op de zorgverzekering.

De hoogte van de totale premie blijkt de belangrijkste reden om te wisselen van zorgverzekeraar (34%). Dit, samen met de hoogte van de premie van de basisverzekering (21%) en premie en dekking van de aanvullende verzekering (14%). Ook neemt het aantal mensen met een aanvullende verzekering voorzichtig af, zo blijkt uit onderzoek van het NIVEL onder het Consumentenpanel Gezondheidszorg.

Basispakket
Door de veranderde samenstelling van het basispakket speelt de premie van de basisverzekering dit jaar mogelijk een belangrijker rol bij het overstappen. De verschillen in premie voor de basisverzekering tussen zorgverzekeraars zijn aanzienlijk. Prijzen voor het basispakket liggen in 2013 tussen de 92 en 119 euro per maand.

Bezuinigen
NIVEL-onderzoeker Margreet Reitsma: “Opmerkelijk is dat ruim twee op de tien verzekerden zeggen dit jaar te hebben bezuinigd op hun zorgverzekering. Bijvoorbeeld door een goedkopere aanvullende of basisverzekering te nemen, de aanvullende verzekering op te zeggen of te kiezen voor een hoger vrijwillig eigen risico.”

Wisselaar is jong
Jongeren (18 tot en met 39 jaar) wisselen nog steeds het vaakst (16,5%). Van de mensen van 40 tot en met 64 jaar en de mensen ouder dan 65 jaar wisselde respectievelijk 6,1% en 1,6%. Ook voorgaande jaren wisselden jongeren vaker dan ouderen. Wel zijn dit jaar de verschillen in aantal wisselaars tussen de leeftijdscategorieën groter dan in eerdere jaren. Vooral door de forse stijging onder jongeren in 2013.
[NIVEL]

Video over doorbraakpijn bij kanker

Henk staat positief in het leven, hij heeft veel hobby’s, een lieve vrouw, maar ook kanker. Samen met zijn vrouw Maria slaat hij zich moedig door het intense ziekte proces heen. Soms besluiten ze samen om het even een dag niet te hebben over ziekte, pijn en kanker. Dan genieten ze van de mooie kant van het leven. Henk heeft dankzij medicatie weinig last van de pijn die komt kijken bij kanker.

Ook de doorbraakpijn, die soms in pieken heftig de kop op steekt kan hij gelukkig goed onderdrukken. Maar er zijn ook veel mensen die niet weten wat doorbraakpijn is. Zij dragen niet alleen hun ziekte, maar ook deze pijn. Deze video is bedoeld voor iedereen die niet weet wat oncologische doorbraakpijn is, want de kanker kan misschien niet weggenomen worden, maar leven met doorbraakpijn hoeft gelukkig niet.

Deze WebTV aflevering is helaas niet meer beschikbaar

Video over de zeldzame ziekte Mps 6

Enkele dagen voor haar twintigste verjaardag werd bij Naomi de zeldzame ziekte Mps 6 vastgesteld. Een vroege ontdekking kan de kwaliteit van leven aanzienlijk verbeteren. Helaas kwam de diagnose bij Naomi pas laat. Mps 6 wordt ook wel de ziekte van Maroteaux-Lamy genoemd en uit zich in vele, in het begin, onopvallende symptomen.

De ziekte zorgt ervoor dat suikers zich in de cellen opstapelen waardoor botten en organen vervormen. Hierdoor hebben mensen met Mps 6 vaak last van vele infecties zoals oorinfecties en neusverkoudheid. Naarmate de kinderen ouder worden gaan andere symptomen opvallen, zoals de kromme handen en een waggelend loopje. Ben je benieuwd hoe het nu gaat met Naomi, bekijk dan de video!

Deze WebTV aflevering is helaas niet meer beschikbaar

Voedselafdruk Voedingscentrum geeft nu ook inzicht in waterverbruik van eetpatroon

Voedselafdruk VoedingscentrumDuizenden liters water per dag te besparen tijdens het boodschappen doen
De kraan dichtdraaien bij het tandenpoetsen of minder lang douchen zijn goede stappen om bewuster om te gaan met water. Maar je kunt veel meer water besparen tijdens het boodschappen doen. 85% van ons waterverbruik komt namelijk niet van de afwas, de wasmachine, de badkuip of zelfs de tuin, maar van de productie van voedsel. Per dag gebruikt de gemiddelde Nederlander ruim 4000 liter water. Daarvan wordt slechts 120 liter (zo’n 5%) gebruikt voor het huishouden. 3450 liter wordt besteed aan de productie van voedsel.

Met de digitale tool ‘Voedselafdruk’ geeft het Voedingscentrum consumenten nu ook inzicht in het watergebruik van hun voedingspatroon. Na het invullen van de test krijgen gebruikers tips om hun watergebruik te verlagen. De test staat op www.voedingscentrum.nl/voedselafdruk.

Water besparen door voeding lijkt voor sommige mensen misschien een ver-van-mijn-bed show, maar dat is het niet. Door elke dag kleine keuzes te maken zijn per dag honderden liters water te besparen. Een voorbeeld: door te kiezen voor een stukje kip in plaats van rundvlees wordt 470 liter water bespaard. Dat zijn vier badkuipen. En duizend tandenpoetsbeurten met de kraan dicht.

Voor de productie van voedsel wordt zoet water gebruikt, zout water is niet geschikt. Het meeste zoet water komt via grondwater uit meren of rivieren. Die voorraad is erg klein en raakt bovendien snel op. Slechts 3% van ons totaal wateroppervlak is zoet water en maar een klein gedeelte van die 3% is geschikt en beschikbaar voor consumptie. In veel gebieden in de wereld is er waterschaarste.

De grootgebruikers
Bij de productie van vlees, oliën en genotsartikelen (chocolade, koffie, alcohol) wordt relatief het meeste zoet water gebruikt. Dat water wordt bijvoorbeeld gebruikt om land te irrigeren, als drinkwater voor dieren, voor het schoonmaken van machines en het verwerken van afvalstoffen.

Producten met een grote hoeveelheid watergebruik zijn bijvoorbeeld (getallen zijn per 100 gram/ml):

  • Chocolade: 1700 liter
  • Olijfolie: 1300 liter
  • Noten: 900 liter
  • Kaas: 260 liter
  • Wijn: 90 liter

voedselafdruk voedingscentrum grootverbruikers alternatief

Verlagen waterverbruik
Water besparen door anders te eten kan al met kleine stappen:

  • Eet andere soorten vlees. Kip en varken hebben de voorkeur boven rund en lam.
  • Eet (vaker) vegetarisch. Een dag geen vlees eten kan het waterverbruik verlagen met zo’n 600 liter.
  • Drink thee in plaats van koffie.
  • Drink minder alcohol.
  • Gebruik minder olie en suiker – kies dus ook minder vaak voor extra’s zoals koek, gebak en snacks
  • Kies voor aardappelen, groente en fruit uit de regio. Een mango uit de tropen of een appel uit Nederland scheelt zo’n 100 liter.
  • Eet biologische producten zonder gebruik van bestrijdingsmiddelen en kunstmeststoffen. Biologische producten hebben een watervoetafdruk die gemiddeld ongeveer 20 % lager ligt dan de niet-biologische variant.
  • Eet gevangen vis en schaaldieren. Gevangen vis en schaaldieren hebben geen watervoetafdruk, kweekvis wel.

De Voedselafdruk is in te vullen via www.voedingscentrum.nl/voedselafdruk.

Poepdonatie verbetert insulinehuishouding mannen met overgewicht

overgewichtDonatie van poep (feces) van slanke mannen aan mannen met overgewicht heeft een gunstig effect op de insulinehuishouding. Anne Vrieze toont dit aan in een kleine studie onder achttien mannen met overgewicht. Het is een eerste stap naar een mogelijke nieuwe behandeling voor overgewicht.

Bij een volwassen mens bestaat de darmflora uit honderdduizend miljard bacteriën, onderverdeeld in meer dan tweeduizend soorten. Er zijn in de literatuur steeds meer aanwijzingen dat de samenstelling van de darmflora een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van overgewicht en een verstoorde insulinehuishouding die kan leiden tot type-2-diabetes. De vraag is of de veranderde bacteriesamenstelling oorzaak of gevolg is van de onderliggende ziekte en of de darmflora gemanipuleerd kan worden.

Vrieze bespreekt de rol van de darmflora in de humane pathofysiologie, zoals diarree na een besmetting met de bacterie Clostridium difficile, chronisch ontstoken vetweefsel en uiteindelijk overgewicht en type 2-diabetes. Ze constateert dat fecesdonatie kan helpen bij het verminderen van klachten.

Promotie Mw. A. Vrieze
The role of gut microbiota in human metabolism
28 maart 2013
Promotoren: dhr. prof. dr. J.B.L. Hoekstra, dhr. prof. dr. W.M. de Vos (Universiteit Wageningen)
Co-promotoren: dhr. dr. M. Nieuwdorp, dhr. dr. F. Holleman
Universiteit van Amsterdam

Meer duidelijkheid over oorzaken TBC

Recent onderzoek naar TBC toont 23 nieuwe factoren aan als betrokken bij deze ziekte. Alhoewel het onderzoek is uitgevoerd in diermodellen gelden de uitslagen zeer waarschijnlijk ook voor TBC bij mensen. De uitkomsten kunnen worden gebruikt voor het ontwikkelen van nieuwe vaccins tegen TBC. Onderzoek is uitgevoerd door microbiologe Esther Stoop. Zij promoveert 22 maart bij VU medisch centrum. Deze week is er veel aandacht voor TBC vanwege 24 maart Wereld Stop Tuberculose Dag.

Tuberculose (TBC), veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis, komt in de westerse wereld niet veel meer voor. Wereldwijd sterven jaarlijks nog altijd 1.4 miljoen mensen aan deze ziekte. Het huidige vaccin tegen TBC biedt onvoldoende bescherming en door veelvuldig gebruik van antibiotica ontstaan steeds meer resistente M. tuberculosis bacteriën. Ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen TBC is dus van essentieel belang.

Esther Stoop richtte zich in haar onderzoek op het identificeren van bacteriële factoren die betrokken zijn bij het ontstaan van TBC. Stoop: “Omdat werken met TBC bacteriën gevaarlijk is, is het onderzoek uitgevoerd met Mycobacterium marinum, de veroorzaker TBC bij vissen. Door één voor één factoren uit te schakelen in de bacterie hebben we onderzocht welke factoren belangrijk zijn voor het ziekteproces. Dit heeft geleid tot de identificatie van 23 factoren die de bacterie nodig heeft om ziekte te veroorzaken.”

De resultaten van dit onderzoek naar de TBC bacterie zijn ook relevant voor deze ziekte bij mensen. Stoop: “De factoren die we hebben geïdentificeerd zouden in de toekomst kunnen dienen als doelwit voor een nieuw vaccin of antibiotica om TBC te bestrijden.” Dan gaat het om nieuwe medicatie omdat de huidige middelen onvoldoende werken.
[VUmc]