Beter omgaan met klachten door mindfulness

mindfulnessMindfulness is een beproefde methode die mensen met fysieke of psychische problemen helpt beter om te gaan met hun klachten. Het Radboud Universitair Medisch Centrum voor Mindfulness houdt op 1 september 2012 van 10.00 – 15.15 uur een publiekssymposium. Het symposium is bedoeld voor mensen die nog niet zoveel weten van mindfulness en mensen die overwegen deel te gaan nemen aan één van de groepen.

Wat is Mindfulness?
Mindfulness is een trainingsprogramma ontwikkeld door de Amerikaanse hoogleraar Jon Kabat-Zinn. Het betekent met aandacht aanwezig zijn in het hier en nu, zonder daar een oordeel over te hebben. Mindfulness richt zich enerzijds op patiënten, maar daarnaast ook op medewerkers in de gezondheidszorg. Het helpt bij de persoonlijke ontwikkeling: door je bewust te worden van je gedachten, gevoelens en gedragspatronen, ben je beter in staat om wijze, passende keuzes te maken.

Programma
Het symposium start met een lezing van hoogleraar psychiatrie Anne Speckens over wat mindfulness is en waarom deze methode in principe goed is voor iedereen. Ook vertelt zij over het cursusaanbod en de resultaten van wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van mindfulness bij diverse klachten.

Mindfulness symposium bezoeken en inschrijven
Ben je benieuwd naar de rest van het programma en wil je het symposium over Mindfulness bezoeken? Kijk dan voor het programma, de tijden, lokatie en inschrijven op de website van het UMC St Radboud.

Prostaatscreening zinvol bij 55-plussers

prostaatBevolkingsonderzoek naar prostaatkanker bij mannen 55-69 jaar in Nederland stapje dichterbij
Screening op prostaatkanker heeft belangrijke nadelen, maar beperkt screenen kan zinvol zijn. Deelname aan screening voor mannen van 55-69 jaar elke 4 jaar vermindert de kans op overlijden aan de ziekte met bijna 35%. Als met alle nadelen rekening wordt gehouden kan een man 7 gezonde levensjaren winnen. Dit schrijven onderzoekers van Erasmus MC vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift New England Journal of Medicine. De analyse gaat gepaard met een editorial, die de studie prijst als voorbeeld van hoe de burger, zijn arts en de overheid om zouden moeten gaan met wel of niet testen op kanker.

De discussie over nadelen van met name prostaatkankerscreening is niet nieuw. Recent heeft de Amerikaanse Task Force on Prevention nog bepaald dat de voordelen niet opwegen tegen de nadelen. Vrijwel nergens in Europa is er om die reden screening op prostaatkanker. Maar die nadelen, bijivoorbeeld fout-positieve uitslagen of bijwerkingen van behandeling, zijn van een andere orde dan 7 of 8 gewonnen levensjaren. De Nederlandse onderzoekers, onder leiding van prof.dr. Harry de Koning, van de afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg van het Erasmus MC hebben nu de mogelijke gezondheidswinst kunnen corrigeren voor alle verwachte nadelen van screening, zowel op de korte als de lange termijn, rekening houdend met de consequenties voor de kwaliteit van leven van een deelnemer of patient. Zoals de editorial van Harold Sox beschrijft: “This is welcome news. The authors now adress the apples-and-oranges problem by using the same measure for harms and benefits. More importantly, the study is a model for developing the evidence base for practice guidelines”. Het gaat erom dat de beslissing tot screenen pas gemaakt kan worden als de toekomstige consequenties van screening, diagnose en behandeling voor de patient ook zijn meegewogen. De conclusies komen mede uit hun analyse van gegevens van een European Screeningsstudie onder 162,000 mannen.

Dr. Eveline Heijnsdijk is eerste auteur van het artikel: “Uit eerdere publicaties van de ERSPC bleek al dat screening van mannen zinvol kan zijn. Wat nu nieuw en uniek is, is dat we door middel van een computermodel veel verder kunnen kijken dan de 11 jaar follow-up uit de ERSPC-trial. Door correct rekening te houden met een langere follow-up worden de voor- en nadelen juister berekend: zo heeft de ERSPC gepubliceerd dat in de eerste 11 jaar follow-up 1055 screeningen nodig zijn voor 1 belangrijk effect: sterfte voorkomen. Wij komen met een levenslange follow-up op slechts 98 mannen die gescreend moeten worden om 1 sterfgeval aan de ziekte te voorkomen.”

De Koning: “We hebben echt een heel belangrijke stap gemaakt. We zijn als een van de eersten kritisch geweest op een screeningsprogramma op prostaatkanker, maar de gunstige effecten op lange termijn zijn veelbelovend. De nadelen verminderen dit gunstige effect met zo’n 20%, maar of dat veel of weinig is moeten individuen en de Gezondheidsraad de komende jaren gaan bepalen, denk ik. Screening op prostaatkanker, als bevolkingsonderzoek of preventief individueel via huisartsen bij mannen boven 70 jaar is niet aan te bevelen”.

Bereken uw kans op prostaatkanker met de prostaatwijzer van de afdeling Urologie, Erasmus MC.
[Erasmus MC]

Nieuwe genen ontdekt die bloedsuikerspiegel beïnvloeden

diabetes insulineEen internationaal team van wetenschappers van onder andere de Vrije Universiteit Amsterdam heeft een groot aantal nieuwe genetische varianten ontdekt die van invloed zijn op glucose- en insulinespiegels in het bloed. Zij publiceren hierover in de laatste uitgave van het prestigieuze tijdschrift Nature Genetics.

Bloedsuikerspiegel
De bloedsuikerspiegel geeft de hoeveelheid glucose – een voedingsstof – in het bloed weer. Insuline is het hormoon dat de bloedsuikerspiegel in een gezond evenwicht houdt. Diabetespatiënten maken te weinig insuline aan of zijn ongevoelig – resistent – voor insuline. Bij meer dan 130 duizend gezonde deelnemers aan dit onderzoek werden in totaal 53, waarvan 38 nieuwe, genetische varianten gevonden die verband houden met glucose en insuline in het bloed. Ruim de helft van die varianten beïnvloedt ook direct het risico op diabetes type 2, de meest voorkomende variant van diabetes – vroeger ‘ouderdomsdiabetes’ genoemd.

Nieuwe resultaten
Voor het onderzoek werd gebruik gemaakt van verschillende technologieën om bij grote aantallen deelnemers meer dan 200.000 verschillende DNA-varianten te meten. VU-hoogleraar Dorret Boomsma: “In deze studie hebben we genetische varianten ontdekt die van invloed zijn op de hoeveelheid glucose en insuline in ons bloed. Een aantal genetische varianten bleek bovendien ook samen te hangen met triglyceride- en HDL-spiegels in bloed. Dat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten die te maken hebben met het cholesterolgehalte.

Deze belangrijke nieuwe inzichten zijn verkregen door samenwerking tussen grote aantallen onderzoekers en deelnemers, waaronder de deelnemers aan de NESDA (Nederlandse Studie naar Depressie en Angst) en het Nederlands Tweelingen Register (NTR) van de VU en VU medisch centrum. Hoe meer we te weten komen over de biologische processen die ten grondslag liggen aan het glucose- en insulinepeil bij gezonde mensen en over het verband met andere ziekten, hoe beter en gerichter we stofwisselingsziekten als diabetes kunnen voorkomen of behandelen.”
[Vrije Universiteit Amsterdam]

Link tussen vetrijk dieet en diabetes

overgewichtImmuuncel koppelt vetrijk dieet aan diabetes
Het immuunsysteem speelt een sleutelrol bij het ontstaan van diabetes. Dat blijkt uit onderzoek van het UMC Utrecht. Een bepaald type immuuncellen vormt de schakel tussen een vetrijk dieet en het begin van diabetes.

Het voorstadium van diabetes is ongevoeligheid voor insuline, het treedt vaak op bij overgewicht. Het lichaam reageert dan niet goed meer op het hormoon insuline. De energiehuishouding raakt verstoord, waardoor na een maaltijd energie niet op de juiste manier wordt opgenomen. Bij muizen blijkt ongevoeligheid voor insuline af te hangen van zogenaamde NK T-cellen die voorkomen in het vetweefsel. Muizen op een vet dieet verliezen NK T-cellen en ontwikkelen insuline¬ongevoeligheid. Bij aangepaste muizen zonder NK T-cellen treedt ook bij een normaal dieet al ongevoeligheid voor insuline op. Onderzoekers van het UMC Utrecht beschrijven dit in het tijdschrift Journal of Clinical Investigation van 6 augustus.

Te veel vet eten
Het onderzoek helpt diabetes te begrijpen. NK T-cellen spelen kennelijk een belangrijke rol bij het ontstaan van insulineongevoeligheid en diabetes. “Wij denken dat deze zogenaamde natural killer T-cellen de schakel zijn tussen een vetrijk dieet en het begin van diabetes”, zegt dr. Eric Kalkhoven van de afdeling Metabole Ziekten van het UMC Utrecht. Samen met dr. Marianne Boes van afdeling Pediatrische Immunologie leidde hij het onderzoek. Promovendus Henk Schipper voerde het onderzoek grotendeels uit. “Door teveel vet te eten, raakt de communicatie tussen vetcellen en de NK T-cellen verstoord. Dat is het begin van insulineongevoeligheid en uiteindelijk diabetes.”

Wetenschappers beschouwen vetweefsel al lang niet meer als alleen opslag van energie. Vetcellen maken hormonen die onze energiehuishouding beïnvloeden. Maar vetcellen doen dat niet alleen. Ze bepalen welke hormonen ze maken door te communiceren met immuuncellen in hun omgeving.

Resultaten gelden ook voor mensen
Bijzonder is dat het onderzoek laat zien dat vetcellen direct communiceren met NK T-cellen. Vetcellen plaatsen stukjes van vetmoleculen aan hun buitenkant. NK T-cellen ‘zien’ dat en reageren daarop. Deze wisselwerking tussen vetcellen en immuuncellen zorgt voor normaal functionerend vetweefsel.

Het onderzoek is vooral in proefdieren uitgevoerd, met aanvullende werk uitgevoerd gebruikmakend van overtollig menselijk vetweefsel. Op basis van deze proeven vermoeden de onderzoekers dat de resultaten ook opgaan bij mensen. Zij vonden in elk geval grote aantallen NK T-cellen in menselijk vetweefsel, en collega-wetenschappers uit Ierland en de VS toonden recent aan dat dikke mensen minder NK T-cellen hebben in hun vetweefsel en dunne mensen juist meer.
[UMC Utrecht]

Internet belangrijke bron voor gezondheidsinformatie

GezondheidsinformatieGebruik van internet voor gezondheidsinformatie
Internet blijkt een belangrijke bron voor mensen die op zoek zijn naar informatie over gezondheid en zorg. In de beslissing om wel of niet naar de huisarts te gaan, speelt internet een minder grote rol. Toch besluit nog een op de tien mensen op basis van de gevonden informatie niet naar de (huis)arts te gaan en het zelf op te lossen, zo blijkt uit een publicatie van onderzoekers van het NIVEL in Huisarts & Wetenschap.

Mijn kind zit onder de rode vlekken. Wat is dat? NIVEL-programmaleider Judith de Jong: “Steeds meer mensen raadplegen internet voor informatie over hun gezondheid of zorg. Uit onderzoek binnen het Consumentenpanel Gezondheidszorg van het NIVEL blijkt dat driekwart van de mensen in het voorafgaand halfjaar minstens één keer op internet naar gezondheidsinformatie heeft gezocht.”

Wat heb ik?
Ruim 90% gebruikt internet omdat dit de snelste manier is om aan informatie te komen, meer dan 80% vanwege de beschikbaarheid van actuele informatie. Als voorbereiding op een bezoek aan een arts wordt internet minder gebruikt. Mensen zoeken vooral naar omschrijvingen (83%), behandelingen (77%) en oorzaken (76%) van klachten, ziekten en aandoeningen. Op basis van de gevonden informatie besluit 17% naar de (huis)arts te gaan en 11% dit juist niet te doen. Vanwege informatie op internet besluit 4% het advies van de (huis)arts niet op te volgen en 2% een andere arts te bezoeken voor een second opinion. Bijna een derde past zijn leefstijl aan op basis van informatie op internet, een kwart gebruikt daardoor vitamines, mineralen of kruiden. Er is niet onderzocht welke rol internet speelt tijdens het bezoek aan de arts. In hoeverre op internet gevonden informatie een rol speelt tijdens het consult, is op basis van dit onderzoek niet te zeggen.

Consumentenpanel Gezondheidszorg
Het Consumentenpanel Gezondheidszorg van het NIVEL verzamelt meningen over en ervaringen met de gezondheidszorg onder de algemene bevolking in Nederland. Het panel bestaat uit circa 6.000 personen van 18 jaar en ouder.
[NIVEL]

Onderzoek naar invloed van kruidenpreparaat op diabetes

vijzel kruidenKruidenpreparaat heeft mogelijk positieve invloed op diabetes type 2
Een samenwerkingsverband van Plant Research International, het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis, Europa Ayurveda Centrum en EuroProxima BV onder leiding van de Wageningen Universiteit voert onderzoek uit naar een traditioneel kruidenpreparaat tegen Diabetes Mellitus type 2.

Het consortium stelt zichzelf als voorwaarde eerst wetenschappelijk te bewijzen dat het middel een positief effect heeft op deze ziekte en wil het preparaat vervolgens als kruidengeneesmiddel in Nederland (en Europa) laten registreren en op de markt brengen. Het project levert uiteindelijk circa 21 fulltime banen op.

Het gaat om een Ayurvedisch kruidenpreparaat, gebaseerd op een hindoeïstische gezondheidsleer uit India. Dit wordt al eeuwen in Aziatische landen toegepast als geneesmiddel. Het middel heeft een glucose- en lipideverlagende werking (cholesterol is een voorbeeld van een lipide) en kan daarmee interessant zijn voor diabetespatiënten. Uit een haalbaarheidsonderzoek is gebleken dat het kruidenpreparaat genoeg potentie heeft voor verder onderzoek.

Klinisch onderzoek
De partners onderzoeken in het project Traditioneel kruidenpreparaat tegen een moderne volksziekte welke werkzame stoffen de – in Nederland geteelde – 20 kruiden bevatten. Ook wordt gekeken of het preparaat voldoet aan voedselveiligheidseisen. Proefpersonen testen het kruidenpreparaat in een klinische setting volgens de strenge eisen van medisch wetenschappelijk onderzoek. Hierbij wordt naar de klinische effecten van het kruidenpreparaat gekeken. De samenstelling van het preparaat wordt zoveel mogelijk gestandaardiseerd om het als kruidengeneesmiddel te kunnen registreren bij het college ter beoordeling van Geneesmiddelen.

Groei regionale economie
Het project draagt bij aan het versterken van de innovatiekracht en concurrentiepositie van de deelnemende MKB-bedrijven en aan het versterken van de kennispositie van de Wageningen Universiteit en het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis. Bovendien stimuleert het de groei van de regionale economie op het gebied van Food en Health, met name gericht op preventieve gezondheid. Het kan een kostenbesparing opleveren voor de gezondheidszorg.

EFRO-subsidie
De samenwerkende partners Wageningen Universiteit, Plant Research International Dienst Landbouw Onderzoek PLO/PRI (Wageningen), Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis (Nijmegen), Europa Ayurveda Centrum (Witharen) en EuroProxima BV (Arnhem) ontvangen voor het project Traditioneel kruidenpreparaat tegen een moderne volksziekte bijna € 407.000 subsidie uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), ruim € 52.000 van de provincie Overijssel en circa € 59.000 van het Rijk. De partners investeren zelf bijna € 518.000.
[Persbericht Provincie Gelderland]

Medische reisapp van GezondheidsNet

medische app gezondheidsnetBlaasontsteking, zonnesteek of eczeem. Medische problemen kunnen lastig zijn op reis. Met de gratis reisapp van GezondheidsNet in zes talen, sta je nooit meer met je mond vol tanden in een buitenlandse apotheek.

De app is geschikt voor zowel Apple iPhone als Android-toestellen en biedt de volgende functionaliteiten:

  • Medisch woordenboek van a-z met zoekfunctie.
  • Circa 500 aandoeningen, klachten, geneesmiddelen, kinderziektes, lichaamsdelen en spoedgevallen.
  • Handige zinnen voor bij de apotheek, dokter en/of ziekenhuis.
  • Vertaling van en naar het Nederlands.
  • Mogelijkheid persoonlijke gegevens zoals nood- en verzekeringnummers op te slaan.
  • Verkrijgbaar in zes talen (Engels, Duits, Frans, Spaans, Italiaans en Turks)
  • Werkt zonder internet.

Download hem nu!
De app is onder de naam GezondheidsNet Woordenboek gratis te downloaden op de volgende locaties:

Voor iPhone iTunes app store)
Engels
Frans
Duits
Spaans
Italiaans
Turks 

Voor Android (Google Play)
overzichtspagina van alle talen

[GezondheidsNet]