Verschillen in kwaliteit van zorg te groot in Nederland

kinderen ziekenhuisIQ healthcare, NIVEL en iBMG bundelen de krachten op terrein van onderzoek naar kwaliteit.
De kwaliteit van zorg in Nederland is hoog, maar varieert sterk tussen verschillende zorginstellingen en aanbieders. Voor patiënten betekent dit dat het nogal kan uitmaken waar ze worden behandeld. De Minister van VWS heeft nu de contouren geschetst voor een Kwaliteitsinstituut, dat zich onder meer bezig zal houden met het bevorderen van richtlijnen en gepast gebruik van zorg. iBMG, NIVEL en IQ healthcare willen parallel daaraan een gezamenlijk onderzoeksprogramma starten waarmee kwaliteitsbeleid en implementatie van verbeteringen in de zorg verder onderbouwd kunnen worden.

De onderzoekslijnen van het consortium passen goed in het plan van ZonMw om te komen tot een nationale agenda en een nationaal programma voor onderzoek naar kwaliteit van zorg.

Hoogwaardige kwaliteit van zorg is van groot belang en wordt steeds belangrijker, vanwege een aantal ontwikkelingen:

  • toename van het aantal mensen met een chronische aandoening
  • vergrijzing van de bevolking
  • verschuiving in de traditionele rollen van patiënten en professionals
  • stijgende zorgkosten
  • schaarste op de arbeidsmarkt

Verbeteren van de kwaliteit blijkt echter lastig en ingewikkeld. Niet alle verbetertrajecten hebben gebracht wat ervan werd verwacht. Onderzoek naar factoren die van invloed zijn op kwaliteit van zorg en naar interventies op dit terrein, is noodzakelijk om doorbraken te bereiken. De huidige wijze van financiering van onderzoek middels veelal kleinere kortdurende projecten, leidt echter tot fragmentatie van kennis over deelonderwerpen, over afzonderlijke sectoren van de gezondheidszorg en over wetenschappelijke onderzoeksgroepen.

Nederland heeft behoefte aan structurele kennis en een samenhangende kennisinfrastructuur voor kwaliteit van zorg. Daar is een visionaire onderzoeksagenda voor nodig, afgestemd op nationaal gezondheidszorgbeleid. Daarom hebben drie grote Nederlandse onderzoeksinstellingen, iBMG, IQ healthcare en NIVEL een consortium gevormd met een gezamenlijk onderzoeksplan dat erop is gericht knelpunten op te lossen en te voorkomen in de toekomst.

Het consortium benadert kwaliteit vanuit vier onderling samenhangende perspectieven: het perspectief van patiënten en cliënten, het perspectief van professionals in de zorg, het organisatieperspectief en het maatschappelijk perspectief. Deze perspectieven staan niet op zichzelf; ze beïnvloeden elkaar wederzijds en overlappen elkaar.

Doel van het consortium is duurzaam kennis op te bouwen rondom kwaliteit van zorg en daarmee structureel bij te dragen aan evidence based kwaliteitsverbeteringen in de Nederlandse zorg, niet alleen voor kwaliteitsvraagstukken die nu de beleidsagenda domineren maar ook voor kwaliteitsvraagstukken en uitdagingen van de toekomst. Om deze ambities waar te maken is een langjarig perspectief voor de activiteiten van het consortium noodzakelijk, met een looptijd van 5 tot 10 jaar. Het consortium gaat in 2011 van start met de ambitie om, door een bundeling van onderzoeks- en kennisinfrastructuur op dit terrein, in de komende jaren uit te groeien tot het kenniscentrum over kwaliteit van zorg in Nederland, dat behoort tot de wereldtop op dit terrein.
[NIVEL]

Nieuwe theorie over huidveroudering door zonlicht

vrouwen strandZonlicht veroudert de huid, maar hoe werkt dat precies? Dermatoloog Feiko Rijken van het UMC Utrecht presenteert een nieuwe theorie. Ontstekingscellen zijn de boosdoeners. Rijken promoveert op 5 juli aan de Universiteit Utrecht op dit onderzoek.

Onder invloed van zonlicht veroudert de huid en ontstaan rimpels. De meeste wetenschappers denken dat enzymen die collageenvezels afbreken daarvoor verantwoordelijk zijn. Dermatoloog Feiko Rijken denkt van niet. Rijken analyseerde de huid van vrijwilligers met verschillende huidtypen die aan kunstmatig zonlicht blootgesteld werden.

In zijn proefschrift toont hij aan dat bepaalde ontstekingscellen huidveroudering kunnen veroorzaken. De afbraak van collageenvezels is van ondergeschikt belang. Onder invloed van zonlicht trekken zogenaamde neutrofielen naar de huid. Daar scheiden ze stoffen uit die met name elastische vezels beschadigen. Daardoor gaat op de lange duur de huidelasticiteit verloren en ontstaan rimpels.

Rijken: “Neutrofielen spelen een rol bij diverse ontstekingsziekten, bijvoorbeeld in de longen. Maar hun rol bij huidveroudering is ondergewaardeerd. Ik hoop dat mijn onderzoek daar verandering in brengt. Het betekent dat huidveroudering, in elk geval in theorie, tegengegaan kan worden door deze ontstekingscellen te blokkeren.”

Diverse cosmeticaproducten tegen huidveroudering door zonlicht zijn gebaseerd op het remmen van de enzymen die collageen kunnen afbreken. (In technische termen: de enzymen zijn ‘matrix metalloproteinases’ die geremd worden door stoffen die lijken op vitamine A.) Deze producten zijn slechts beperkt effectief, denkt Rijken.

De manier om huidveroudering tegen te gaan is nog altijd de huid beschermen tegen overmatige zonblootstelling: het vermijden van zonblootstelling wanneer de zon hoog aan de hemel staat, bedekkende kleding dragen en het gebruik van zonnebrandcrêmes met UV-A en UV-B filters. Het is bovendien zaak om niet te verbranden, stelt Rijken. Ook subtiele roodheid zonder pijn is al schadelijk. “Mensen zien deze hele lichte verbranding vaak over het hoofd”, zegt Rijken. “Maar in onze experimenten zien we ook dan al neutrofielen naar de huid trekken en schade aanrichten.”
[Universiteit Utrecht]