Modellen voor de vroege fase van de ziekte van Parkinson

hersenenDe ziekte van Parkinson (PD) is één van de belangrijkste chronische en progressieve neurodegeneratieve aandoeningen en wordt gekenmerkt door verlies van dopaminerge neuronen (hersencellen). Op het moment van diagnose is de neurodegeneratie al in een vergevorderd stadium. De behandelingswijze van de ziekte berust nog steeds op symptoombestrijding waarbij echter het ziekteproces niet wordt afgeremd. Vroege identificatie van risicogroepen in combinatie met vroege neuroprotectieve behandeling zou het verlies van neuronen bij de ziekte van Parkinson wellicht kunnen voorkomen. Nelleke Verhave onderzocht vroege effecten van dopaminerge neurodegeneratie op verschillende niveaus van analyse.

In het marmoset MPTP-model geeft Verhave meer inzicht in de effecten van neurodegeneratie op beweging en ook op slaap, zoals veranderingen op spierspanning tijdens de rapid eye movements (REM) slaap. Deze bleken vergelijkbaar met één van de mogelijke vroege symptomen van PD, namelijk REM sleep behavior disorder. Het feit dat zij deze effecten op slaap in marmoset vond draagt bij aan de validiteit van het model. Tevens onderzocht Verhave in dit model of een neuroprotectieve behandeling met riluzole effectief kan zijn tegen vroege symptomen van neurodegeneratie. Hieruit bleek dat ook de effecten van neurodegeneratie op de spierspanning tijdens de REM-slaap verminderde door middel van neuroprotectieve behandeling.

In een muizen MPTP-infusiemodel keek Verhave naar de vroege effecten van langzaam geïnduceerde neurodegeneratie op eiwit, cel en gedragsniveau. Hieruit bleek dat er vroege veranderingen zijn op mitochondriale eiwitten die niet gepaard gaan met gedragsveranderingen maar wel met celoverleving. Ook hier bleek riluzole protectief te zijn met name bij het optreden van moleculaire veranderingen. Omdat de eerste fase van PD niet herkenbaar is bij patiënten is onderzoek in dit stadium afhankelijk van diermodellen.

Met het door Verhave gedane onderzoek is het gebruik van de verschillende diermodellen in het onderzoek naar de pathogenese van PD beter onderbouwd. Haar proefschrift benadrukt het belang van het ontwikkelen van diagnostische methodes voor de vroege fase van de ziekte van Parkinson en neuroprotectieve behandelingen om verdere achteruitgang van de patiënt te voorkomen. De beschreven modellen en meetmethodes vormen een belangrijke bijdrage aan deze noodzaak.

Promotie P.S. Verhave
Modelling early stage Parkinson’s disease in mice and marmosets
09-05-2011
Promotor: prof.dr. A.B. Smit
Vrije Universiteit Amsterdam

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.