Iedere baby verdient vaccinatie hepatitis B

babyMet zijn volhardend pleidooi voor vaccinatie van zuigelingen tegen hepatitis B, heeft prof. Solko Schalm de Federa Jaarprijs 2010 gewonnen. De sterfte aan deze leverziekte is in Nederland sterk gestegen, terwijl zij had kunnen dalen, stelt Schalm.

Pleitbezorger
Prof. Solko Schalm van het Erasmus MC spant zich al jaren in voor verbetering van opsporing en behandeling van leverziekten. Ook nu hij met pensioen is, gaat hij hiermee door. In tegenstelling tot de succesvolle aanpak van hiv laat de bestrijding van hepatitis in Nederland sterk te wensen over, zegt hij.

Hiv goed aangepakt
Terwijl de sterfte als gevolg van hiv enorm is gedaald, is die door hepatitis B juist gestegen. En dat terwijl dezelfde middelen die voor hiv werken, ook voor hepatitis B effectief zijn. Die sterfte had dus misschien net zo sterk kunnen dalen, meent prof. Schalm. Maar dan moeten alle patiënten wel worden opgespoord en behandeld. Dit gebeurt niet. De Gezondheidsraad steunt Schalm in zijn opvatting en is eveneens voorstander van vaccinatie van zuigelingen.

Helaas geen daden
Met aanbevelingen voor een betere bestrijding is “helemaal niets” gedaan, constateert prof. Schalm. “Ik moet vaststellen dat het mij niet is gelukt om in dit kleine land, op mijn kleine vakgebied, enige impact te hebben,” zei hij afgelopen mei in Medisch Contact. “Het idee dat kennis (over effectieve behandelingen) vanzelf zijn weg vindt, klopt niet.” Een maand later kreeg hij de Federa Jaarprijs 2010 toegekend.

HPV-effect
Waarom is er nog geen vaccinatie van zuigelingen? Prof. Schalm: “De Gezondheidsraad adviseerde om ook prepubers te vaccineren, maar vanwege de reacties op de HPV-vaccinaties, wil men eerst onderzoeken hoe deze doelgroep tegenover de hepatitis-B-vaccinatie staat. Daarom stelt men ook de vaccinatie van zuigelingen uit. Dat is jammer, want er zijn veel zieken mee te voorkomen. Onafhankelijk van de vaccinatie van prepubers, heeft het vaccineren van zuigelingen gewoon effect en moet het gebeuren.”
[Erasmus MC]

Leefstijl en de kans op erfelijke borstkanker

borstHet promotieonderzoek van Anouk Pijpe toont onder andere aan dat een gebrek aan lichaamsbeweging en een gewichtstoename tijdens het volwassen leven de kans op borstkanker bij vrouwen met een bewezen erfelijke aanleg voor borstkanker kan vergroten.

Vrouwen met een bewezen erfelijke aanleg voor borstkanker (BRCA1/2 mutatiedraagsters) hebben een 6- tot 8-maal grotere kans op borstkanker dan vrouwen zonder deze erfelijke aanleg. BRCA1/2 mutatiedraagsters maken heel verschillende keuzes over hoe hun borstkankerrisico te verlagen, afhankelijk van hun leeftijd, familiegeschiedenis, het hebben van kinderen, hun eigen ziektegeschiedenis en persoonlijke voorkeuren.

De momenteel beschikbare preventiemaatregelen zijn verwijdering van de borsten en/of eierstokken en regelmatige controle van de borsten door middel van mammogrammen met als doel het ontdekken van borstkanker in een vroeg stadium. Andere mogelijkheden zijn zogenaamde chemopreventie en aanpassingen in de levensstijl, maar vanwege gebrek aan kennis is dit momenteel geen onderdeel van het genetische counselingproces. In een aantal studies onderzocht Pijpe de associatie tussen een aantal – in de algemene bevolking bekende – risicofactoren voor borstkanker bij BRCA1/2 mutatiedraagsters, te weten blootstelling aan diagnostische straling, lichamelijke activiteit en lichaamsgewicht.

Lichamelijke activiteit en lichaamsgewicht behoren tot de weinige modificeerbare risicofactoren voor borstkanker; aanpassingen van de levensstijl, dat wil zeggen meer bewegen en het behouden van een gezond gewicht, zouden daarom nuttig kunnen zijn bij het verlagen van het borstkankerrisico in BRCA1/2 mutatiedraagsters. Omdat Pijpes onderzoek een van de eerste is op dit gebied in BRCA1/2 mutatiedraagsters vindt zij het te vroeg voor specifieke aanbevelingen en dienen de resultaten van dit onderzoek daarom eerst door onafhankelijke studies te worden bevestigd.

Promotie A. Pijpe
Modifiers of Breast Cancer Risk in BRCA1/2 Mutation Carriers. Diagnostic Radiation, Physical Activity, and Body Weight
02-07-2010, 11.45uur
Promotor: prof.dr.ir. F.E. van Leeuwen
VU medisch centrum