BS Health Consultancy heeft een onderzoek uitgebracht naar de ontwikkelingen in de zorgverzekeringsmarkt in het commerciële seizoen 2009/2010 ten aanzien van onder andere prijs, service, verkoopkanalen, mediabestedingen, collectiviteiten en bedrijfsgezondheidspakketten. Hieronder staat de samenvatting van het rapport. Het volledige rapport “Toename mobiliteit om prijs, Onderzoek naar de dynamiek in de zorgverzekeringsmarkt 2010” (pdf) is te downloaden op de website van BS Health Consultancy.

Zorgverzekerden hadden tot 1 februari 2010 weer de mogelijkheid over te stappen naar een andere zorgverzekeraar. In tegenstelling tot voorgaande jaren is dit jaar de mobiliteit toegenomen tot 4%, ofwel bijna 650.000 verzekerden stapten over naar een andere zorgverzekeraar. Consumenten switchten met name om de prijs naar goedkopere internetlabels of naar een zorgverzekering met premiekorting via een collectiviteit. Met behulp van onder andere diverse vergelijkingssites op internet zijn de verschillen in premie en dekking van zorgverzekeringen voor verzekerden transparanter geworden.

Premie sterker gestegen dan volgens de prognose van het Ministerie van VWS
De gemiddelde nominale premie inclusief eventuele collectiviteitskortingen is in 2010 met gemiddeld ruim € 30 gestegen tot € 1.095 per verzekerde per jaar. Het Ministerie van VWS ging in haar prognose van de jaarlijkse nominale rekenpremie nog uit van een stijging van slechts € 21. In 2009 lag de gemiddelde nominale jaarpremie van € 1.064 van de zorgverzekeraars nog onder de prognose van de nominale rekenpremie van het Ministerie van VWS. De belangrijkste oorzaak van de stijging van de zorgpremie is dat de zorguitgaven sneller groeien dan het aantal premiebetalers. Ook de door de DNB gewijzigde solvabiliteitseis van 8% naar 9% voor zorgverzekeraars heeft bij een aantal van hen meegespeeld bij de bepaling van de hoogte van de nominale premie.

Aantal collectief verzekerden toegenomen tot 64%
De collectiviteitsgraad is in 2010 wederom toegenomen. Momenteel is 64% van de ziektekostenverzekerden verzekerd via een collectiviteit. In 2009 bedroeg de collectiviteitsgraad nog 62%. De gemiddelde collectiviteitskorting op de basisverzekering is in 2010 ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2009 en bedraagt gemiddeld 7,1%. Werkgeverscollectiviteiten blijven belangrijke klanten voor zorgverzekeraars. De loyaliteit van deze klantengroep is vooral behouden en/of vergroot door het bieden van bedrijfsgezondheidspakketten, waarbij zorg wordt gecombineerd met het verminderen van verzuim en het verhogen van de arbeidsproductiviteit. Momenteel is voor meer dan 10% van de beroepsbevolking een dergelijk pakket afgesloten. Het totaal aantal afgesloten bedrijfsgezondheidspakketten is dit jaar met ruim 20% gestegen. Individueel verzekerden kiezen in groten getale voor internetpolissen Verschillende zorgverzekeraars danken hun groei voor een groot deel aan de populariteit van hun internetpolissen. Er komen steeds meer prijsbewuste consumenten die ook zonder een collectief aanbod goedkoper uit willen zijn. Het aantal individueel verzekerden bij de relatief goedkopere internetpolissen voor ziektekosten is dit jaar met meer dan 20% gestegen tot ruim 400.000 verzekerden.

Internet als medium nog onvoldoende benut
Dit jaar is bijna 40% van de nieuwe verzekerden overgestapt via het intermediaire kanaal. Vorig jaar was dit nog een derde van de nieuwe verzekerden. Naast de traditionele 4 assurantietussenpersonen scharen veel zorgverzekeraars ook de vergelijkingssites, waaraan provisie wordt betaald bij instroom van nieuwe verzekerden, onder het intermediaire kanaal. Gemiddeld zijn in de periode oktober 2009 tot en met januari 2010 meer dan het dubbele aantal offertes aangevraagd bij de vergelijkingssites ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Behalve groei van het aantal nieuwe verzekerden via het intermediaire kanaal nam dit jaar ook het totaal aantal aanmeldingen van nieuwe verzekerden direct via internet flink toe van 33% in 2009 tot 43% dit jaar. Tegen de achtergrond van de groei via dit kanaal blijft het opvallend dat zorgverzekeraars het internet als reclamemedium nog relatief weinig gebruiken. Slechts 2% van de totale media-uitgaven werden in het afgelopen commerciële seizoen aan reclame op internet besteed. Vorig jaar was dit nog 3%. Veruit de meeste media-uitgaven werden besteed aan televisie (56%), gevolgd door radio (22%) en dagbladen (11%). Het totale budget aan reclamebestedingen in het commerciële seizoen 2009/2010 bleef vrijwel gelijk aan vorig jaar, circa € 38 miljoen. Verhouding premie/dekking en regierol blijven onderwerpen in marketingcampagnes Door de toename van transparantie in premie en dekking op internet zal in de toekomst een gunstige verhouding van de premie en dekking voor verzekerden cruciaal blijven. Zeker wanneer de economische crisis aanhoudt. Daarnaast zal naar verwachting de regierol van de zorgverzekeraars de komende jaren in de marketingcampagnes verder zichtbaar worden gemaakt. Goede en snelle dienstverlening van zorgverzekeraars blijven randvoorwaarden voor het behoud van verzekerden, maar is voor veel verzekerden sec onvoldoende onderscheidend. De algehele waardering van verzekerden voor de dienstverlening van hun zorgverzekeraar is voor alle zorgverzekeraars in 2009 gestegen en ligt relatief dicht bij elkaar rond het gemiddelde van een 7,7.

Zorginkoop kritische succesfactor in de toekomst
Om een gunstige verhouding van premie en dekking te kunnen (blijven) realiseren, maar ook om de regierol te kunnen vervullen is de zorginkoop een kritische succesfactor voor een zorgverzekeraar. Circa 95% van de bedrijfskosten hebben betrekking op zorgkosten. Beheersing van deze kosten en verbetering van kwaliteit kan worden gerealiseerd met de ontwikkeling van specifieke zorgketens voor grote zorggebruikers. Het ontwikkelen van goede zorgketens zal naar verwachting optimaler kunnen wanneer zorgverzekeraars per 2012 direct voor hun eigen verzekerden de AWBZ mogen uitvoeren. Dit zal ook leiden tot nieuwe proposities, arrangementen van zorgverzekeraars. Echter, met de val van het kabinet Balkenende IV is het onzeker geworden of het voorgenomen besluit om de uitvoering van de AWBZ bij zorgverzekeraars neer te leggen, gehaald zal worden. De verwachting is wel dat bij een positieve besluitvorming de dynamiek in de zorgverzekeringsmarkt zal toenemen.