In Nederland zijn op dit moment geen bevestigde gevallen van de varkensgriepvariant. De afgelopen dagen waren er in Nederland enkele mensen die uit Mexico terugkwamen met koorts en griepachtige verschijnselen.

Uit onderzoek door het RIVM bleek echter dat deze mensen het virus niet hadden. Uiteraard houdt het RIVM de situatie zorgvuldig in de gaten. Mensen die sinds 17 april zijn teruggekeerd uit Mexico en die meer dan 38,5 graden koorts en luchtwegklachten hebben, krijgen van het RIVM het advies om zich te melden bij hun huisarts. De huisarts kan indien nodig verder onderzoek laten doen in overleg met de plaatselijke GGD.

Het virus waar het om gaat bestaat uit delen van een varkensgriepvirus, een vogelgriepvirus en een menselijk griepvirus. Het virus lijkt goed te behandelen met oseltamivir (Tamiflu). Op dit moment is het nog onduidelijk waarom in Mexico mensen aan het virus zijn overleden, terwijl dit in andere landen niet het geval is. Het RIVM heeft continu contact met diverse buitenlandse gezondheidsautoriteiten zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Europese en Amerikaanse centra voor ziektepreventie en ziektebestrijding (ECDC en CDC). Het RIVM houdt de internationale situatie zorgvuldig in de gaten.

Het RIVM vraagt mensen die sinds 17 april zijn teruggekeerd uit Mexico en binnen zeven dagen meer dan 38,5 graden koorts en luchtwegklachten (zoals hoesten) hebben, zich te melden bij hun huisarts. De huisarts kan indien nodig verder onderzoek laten doen in overleg met de plaatselijke GGD. Mensen die vragen hebben over de varkensgriepvariant kunnen contact opnemen met de GGD in hun regio.

Op dit moment is er geen negatief reisadvies voor Mexico. Op de website van het ECDC (http://ecdc.europa.eu/) op de website van de WHO (www.who.int) worden de meest recente ontwikkelingen rond het virus gemeld.

Voorbereid op wereldwijde uitbraak
Of de uitbraak van deze varkensgriepvariant zal lijden tot een wereldwijde uitbraak (pandemie), is op dit moment nog niet te voorspellen. Nederland is voorbereid op een eventuele pandemie van een nieuw griepvirus. Er liggen draaiboeken klaar die gevolgd worden bij de bestrijding. Een dergelijk draaiboek beschrijft onder andere de maatregelen die moeten leiden tot het beperken van ziekte en sterfte. In Nederland zijn 4,5 miljoen doses oseltamivir (tamiflu) beschikbaar om in te zetten bij een eventuele pandemie. Dat is naar verwachting voldoende om tijdens een pandemie alle zieken in Nederland te behandelen.

De WHO heeft tijdens spoedoverleg maandagavond in Geneve het alarmniveau voor de dodelijke varkensgriep verhoogd van fase drie naar vier.

De VN-organisatie stelt dat het risico op een pandemie wezenlijk is toegenomen. Hele gemeenschappen kunnen worden geraakt door besmetting van mens op mens. De WHO wil de nadruk leggen op het tegengaan van de verspreiding van dit nieuwe virus. Gevraagd wordt aan landen reisadviezen en controles van reizigers te overwegen.

De door de varkensgriep getroffen landen zouden vaccinatiecampagnes moeten overwegen, tevens beperking van de bewegingsvrijheid van personen in het besmet gebied.

Artsen zijn vanaf nu verplicht om mensen met de Mexicaanse griep op naam te registreren en aan de GGD te melden. Daarmee heeft minister Klink de meldingsplicht naar het hoogste niveau gebracht.

Op dit moment zijn er nog geen gevallen van de Mexicaanse griep in Nederland vastgesteld. Maar als dit toch gebeurt kan het virus met de meldingsplicht effectiever bestreden worden.

Vaccin
Daarnaast heeft Klink de Gezondheidsraad gevraagd een spoedadvies uit te brengen over het ontwikkelen van een vaccin tegen de Mexicaanse griep. Dit advies komt naar verwachting eind volgende week. VWS heeft een contract met een vaccinproducent. Maar er is deze week ook contact opgenomen met andere producenten over de mogelijkheden om een vaccin te produceren. De ontwikkeling van een vaccin neemt zeker 3 tot 6 maanden in beslag.

Alert maar niet bezorgd
Minister Klink benadrukt dat er geen reden voor grote bezorgdheid is, maar dat de Nederlandse regering ‘superalert’ is op de mogelijke komst en verspreiding van de Mexicaanse griep in ons land. Nederland is goed voorbereid.

Virusremmers
Eén van de voorbereidingen die zijn getroffen is het aanschaffen van virusremmers. De Nederlandse overheid heeft 4,7 miljoen kuren op voorraad. Dat is voldoende voor iedereen in Nederland. Mensen wordt sterk afgeraden te proberen zonder recept via websites virusremmers te bestellen. De kans is dan groot dat er nepmedicijnen worden geleverd. Virusremmers zijn alleen op recept verkrijgbaar omdat het belangrijk is dat de voorschrijvende arts de patiënt en zijn medische geschiedenis kent.

In de Verenigde Staten is door de uitbraak van de varkensgriep de noodtoestand uitgeroepen. Dit is overigens een standaardmaatregel die de regering in staat stelt om ongeveer twaalf miljoen doses van het medicijn Tamiflu uit de federale voorraden over te brengen naar de staten waar de medicijnen nodig kunnen zijn.

Als prioriteiten heeft de regering de staten Texas, California, Ohio, Kansas en New York aangewezen. In die staten zijn inmiddels tientallen meldingen binnengekomen van griepgevallen die overigens vrij mild lijken te zijn. In Mexico zijn inmiddels ruim honderd mensen bezweken aan een agressieve vorm van deze griep.

De klassieke varkensgriep is een acute respiratoire aandoening die bijna uitsluitend bij varkens voorkomt. De aandoening wordt veroorzaakt door griep van het type A, meer bepaald de H1N1-stam. Er bestaan heel wat varianten van het virus die, net als bij mensen, voortdurend veranderen. Bij varkens zorgt de aandoening wel voor ernstige ziektesymptomen in kuddes, maar de dieren overlijden slechts zelden aan de ziekte. De aandoening die nu de actualiteit haalt, is een mengstam die voor 50 procent uit varkensgriep bestaat, één kwart uit vogelgriep en één kwart uit menselijke seizoensgriep.

Is varkensvlees nu nog veilig?
Ja. Niets wijst erop dat vlees van besmette dieren eten gevaarlijk zou zijn. Voorwaarde is wel dat het vlees afdoende gekookt of gebakken is. Een temperatuur van 70 graden Celsius volstaat om het virus te doden.

Krijgen mensen wel vaker varkensgriep?
De overdracht op mensen is zeldzaam en gebeurt in de regel ook enkel bij mensen die veel contact hebben met varkens. Dat de varkensgriep wordt overgedragen van mens op mens is nog uitzonderlijker en werd voor deze epidemie nog maar enkele malen vastgesteld. Deze keer is het duidelijk dat de overdracht wel degelijk van mens op mens gebeurt.

Hoe kun je besmet raken?
De besmetting verloopt op dezelfde manier als bij de seizoensgriep: door hoesten, niezen, lichaamscontact of het aanraken van besmette oppervlaktes. Hoe groot het risico in al die scenario’s precies is, blijft nog onduidelijk.

Wat zijn de symptomen van varkensgriep?
De symptomen lijken goed op die van de seizoensgriep en omvatten koorts, gebrek aan eetlust, lusteloosheid, hoesten, keelpijn, misselijkheid en diarree.

Hoe wordt de varkensgriep behandeld?
De autoriteiten in de VS hebben al laten weten dat de twee medicijnen die gewoonlijk gebruikt worden tegen griep (tamiflu en relenza) goed lijken te werken bij deze epidemie. Of de huidige griepvaccins ook bescherming bieden tegen de varkensgriep is vooralsnog niet duidelijk.

Wilt u graag weten waar u Tamiflu of Relenza kunt bestellen?
Tamiflu of Relenza kunt u bestellen via de online apotheek Dokteronline. Ga naar bestelpagina van Tamiflu of Relenza te gaan.