De Gezondheidsraad wil dat alle baby’s worden ingeënt tegen hepatitus B. Dit virus is een belangrijke veroorzaker van leveraandoeningen.

Nu worden alleen nog kinderen gevaccineerd van draagsters van het hepatitis B-virus of met een ouder uit een land waar hepatitus B veel voorkomt. De Gezondheidsraad heeft het Ministerie van Volksgezondheid) het advies aangeboden.

Bij ruim 300.000 jongeren uit de regio’s Rotterdam, Amsterdam en Zuid-Limburg valt deze dagen een uitnodiging op de mat om mee te doen aan een chlamydiatest.

Chlamydia is de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoening (soa) onder jongeren in Nederland. De GGD testte vorig jaar 33.500 jongeren uit de drie regio’s. Circa 4,3 procent van hen had de aandoening onder de leden te hebben. Bij jongeren onder de twintig had zelfs 7,4 procent chlamydia.

De uitnodiging wordt verstuurd aan jongeren tussen 16 en 29 jaar. Alleen door middel van een test is te achterhalen of iemand de soa heeft. Met het onderzoekt hoopt de GGD te voorkomen dat jongeren elkaar steeds weer besmetten. Ongeveer de helft van de mannen en 70 procent van de vrouwen merkt de infectie niet op.

Dat komt mede doordat chlamydia zich in het beginstadium niet herkenbaar manifesteert met opvallende symptomen. In een later stadium kan chlamydia echter lelijke infecties veroorzaken. Bij vrouwen kan de aandoening leiden tot onvruchtbaarheid en buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Bij mannen kan het onder meer ontstekingen aan de prostaat veroorzaken.

Een Amerikaanse onderzoeker werkt aan een nieuwe generatie orale vaccins, waarbij gebruik gemaakt wordt van bacteriën die in zuivelproducten zoals yoghurt zitten. De aanpak werkte in een preklinische studie waarin muizen met dit ‘drinkyoghurt’-vaccin immuniteit opbouwden tegen miltvuur.

Onderzoeker Mansour Mohamadzadeh van de Northwestern University`s Feinberg School of Medicine in Chicago zegt dat de zuivelbacteriën eenmaal in de darm overgaan tot productie van het vaccin. Normaliter overleven vaccins de maag niet, maar de lactobacillen (melkzuurbacteriën) beschermen het vaccin tegen de zure maag.

Het is een groot voordeel om vaccins via het maag-darmknaal toe te dienen, de plaats waar het immuunsysteem van nature is opgezet om antigenen tegen te komen en te vernietigen, vindt Mohamadzadeh. ‘Als je het immuunsysteem in je darm kunt activeren, krijg je een veel sterkere immuunrespons dan door in de huid of spier te injecteren. Je benut dan het volledige vermogen van het primaire immuunresponssysteem, dat is gelegen in de dunne darm. Het vaccin verspreidt zich snel vanuit de darmen door het lichaam en de pathogene bacteriën zullen sneller geëlimineerd worden.’

Voordelen
Er zijn meer voordelen aan het nieuwe, orale vaccin. De zuivelbacteriën maken de chemische hulpstoffen in vaccins (adjuvantia) overbodig. Deze chemische hulpmiddelen worden in traditionele vaccins toegevoegd om het immuunsysteem te activeren en een lokale afweerreactie uit te lokken. De adjuvantia kunnen echter ook bijwerkingen veroorzaken, zoals duizeligheid, zwelling van de arm en braken. Bovendien zijn vaccins op basis van lactobacillen goedkoop om te produceren.

Het speciaal ontwikkelde drinkvaccin is effectiever dan een geïnjecteerd vaccin omdat het aanzet tot zowel een lokale als een systemische immuunreactie. Het vaccin richt zich in de darmen eerst op de dendritische cellen, de ‘bevelhebbers’ van het immuunsysteem. Zij nemen het vaccin op en instrueren dan het immuunsysteem om de ‘grondtroepen’ (de killer T-cellen en B-cellen) erop uit te sturen om alle cellen in het lichaam die besmet zijn met de betreffend bacterie of het betreffende virus op te zoeken en te vernietigen.

Sterke reactie
In het onderzoek voedde Mohamadzadeh muizen met het nieuwe orale miltvuur-vaccin en stelde de muizen daarna bloot aan de miltvuurbacterie. Tachtig procent van de muizen overleefde, wat volgens hem vergelijkbaar is met de resultaten bij muizen die geïnjecteerd werden met miltvuurvaccin. De muizen wekten bij het orale vaccin een veel hogere T- en B-cel-immuniteit op tegen de pathogene bacteriën. ‘De afweerreactie was hoger en sterker dan bij het geïnjecteerde vaccin’, aldus Mohamadzadeh.
[Nederlands Vaccinatie Instituut]

In Almere start vandaag 30 maart een grootschalig vaccinatieonderzoek naar de werkzaamheid van een vaccin tegen de pneumokokkenbacterie. In totaal zal een groep van 85.000 mensen van 65 jaar en ouder in heel Nederland meedoen aan het onderzoek. In de regio Almere krijgen ruim 11.000 senioren een brief met informatie. Deze senioren zijn door hun eigen huisarts geselecteerd voor mogelijke deelname.

Eén op de honderd 65-plussers krijgt een ernstige infectieziekte veroorzaakt door deze bacterie, zoals longontsteking, hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging. De sterfte veroorzaakt door pneumokokken bij 65-plussers die ziek zijn geworden door een infectie bedraagt 30 tot 50% bij risicopatiënten.

Het onderzoek heet CAPITA (Community Acquired Pneunomia Immunization Trial) en duurt drie jaar. Het Julius Centrum, onderdeel van het UMC Utrecht, coördineert de studie. Het is een dubbelblind placebo-gecontroleerd onderzoek. De helft van de deelnemers krijgt een placebo zonder werkzame stoffen toegediend, de andere helft het onderzoeksvaccin. Na gebleken effectiviteit van het vaccin, zal deze groep kunnen kiezen om alsnog te worden gevaccineerd. Het te onderzoeken vaccin is het zogenaamde 13-valente pneumokokken conjugaat vaccin. Dit is een uitgebreidere versie van het 7-valente pneumokokken conjugaat vaccin, een vaccin dat in 2006 is opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma voor kinderen.

Aan het onderzoek zullen 85.000 ouderen (65-plussers) in een groot aantal regio’s moeten deelnemen om significante (betrouwbare) resultaten te krijgen. In het najaar van 2008 hebben al duizenden mensen deelgenomen aan het onderzoek. Naast het vaccinatieonderzoek in Almere wordt het onderzoek ook in andere plaatsen in Nederland opgezet waaronder Amsterdam, Leeuwarden, Groningen, Apeldoorn, Arnhem, Nijmegen, Weert en Maastricht. De selectie van deelnemers gebeurt zorgvuldig in samenwerking met huisartsen. Deelnemers krijgen het pneumokokkenvaccin of de placebo op een vaccinatiecentrum bij hen in de buurt in de periode april tot en met september.

Het CAPITA-onderzoek wordt gefinancierd en mede mogelijk gemaakt door het farmaceutische bedrijf Wyeth.

De internationale World Health Organization heeft een positief advies uitgebracht over het vaccineren van ouderen tegen pneumokokken. De meeste Europese landen hebben dit advies al opgevolgd. De Gezondheidsraad heeft in 2003 de minister geadviseerd om nader onderzoek te verrichten in Nederland voor pneumokokken vaccinatie voor ouderen in het Rijksvaccinatieprogramma op te nemen.
[UMC Utrecht]

De eerste week na het ingaan van de zomertijd treden en vijf procent meer hartinfarcten op dan in andere weken van het jaar.

Zweedse onderzoekers hebben in kaart gebracht wanneer hartinfarcten precies optreden. Het hele jaar door is er op maandag een piek in het aantal infarcten, zo blijkt uit hun onderzoek. In de loop van de week neemt het aantal af, in het weekeinde is het het laagst. Na de overgang op zomertijd, is de piek op maandag extra hoog. Maar ook de rest van die eerste week blijven er meer hartinfarcten optreden.

Kennis biologische klok
Chronobioloog Prof. dr. Domien Beersma vindt het doodzonde dat er nauwelijks iets gedaan wordt met de kennis over de biologische klok. “We moeten veel meer rekening houden met wat voor chronotypen we zijn: ochtend- of avondmensen. Wat heeft een baas eraan als zijn werknemers zich met de ene kop koffie na de andere staande moeten houden? Ik zeg: laat mensen werken wanneer ze dat het beste past. Dat levert niet alleen gezondheidswinst op, maar ook economisch voordeel”, aldus Beersma.

Dagritme
Al sinds 1972 is bekend dat de nucleus suprachiasmaticus, net boven de plek waar onze oogzenuwen elkaar kruisen, ons dag/nachtritme beïnvloeden. Langzamerhand wordt duidelijk dat deze cellen niet alleen aangeven wanneer het zo’n beetje tijd is om te slapen en wakker te worden. Beersma: “Onze biologische klok lijkt zéér gedetailleerde informatie af te geven, en bijna tot op de minuut nauwkeurig allerlei organen in werking te zetten.” De inzichten over grotere aantallen verkeersongelukken en hartinfarcten, vormen dan ook maar het topje van de ijsberg, meent hij.

Van de personen van 50 tot 80 jaar met een levenspartner, heeft ruim 8 procent een slechte fysieke en psychische gezondheid. Dat is veel minder dan bij gescheiden, verweduwde of nooit gehuwde 50- tot 80-jarigen.

Zo heeft 20 procent van de gescheiden mensen van 50 tot 80 jaar psychische problemen en 14 procent een slechte fysieke gezondheid. Van de personen waarvan binnen de afgelopen drie jaar de partner is overleden, heeft eveneens bijna 20 procent een slechte psychische gezondheid. Dat is aanzienlijk meer dan bij verweduwden waarbij het overlijden van de partner langer dan drie jaar geleden is. Van hen gaf 13 procent aan psychische problemen te hebben..

De slechtere gezondheid leidt niet tot meer bezoeken aan de huisarts, specialist of fysiotherapeut. De 50- tot 80-jarigen met partner verschillen in dit opzicht nauwelijks van hun alleenstaande leeftijdsgenoten.

Onderzoekers van het Erasmus MC en de Inspectie voor de Gezondheidszorg hebben in samenwerking met Amerikaanse onderzoekers een tiental nieuwe genetische risicofactoren ontdekt voor repolarisatiestoornissen van het hart. In vijf gevallen ging het om een tot op heden onbekend gen.

De bevindingen zijn inmiddels onafhankelijk bevestigd in Duitsland en in een ander Amerikaans onderzoek. Alle studies verschenen onlangs gelijktijdig in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Nature Genetics.

Pompfunctie
Repolarisatie is de fase van de pompfunctie van het hart waarin het hart na samentrekking terugkeert in normale toestand. Repolarisatiestoornissen vergroten de kans op plotse hartdood, zoals reeds eerder door de onderzoekers in Rotterdam werd vastgesteld. Deze stoornissen zijn op een electrocardiogram (ECG) te herkennen. Plotse hartdood vormt een belangrijke doodsoorzaak in de Westerse wereld. Bovendien is van een aantal geneesmiddelen bekend dat deze het risico verder verhogen. Een aantal van deze geneesmiddelen is daarom wereldwijd uit de handel genomen.

Vergeleken
De bevindingen waren het resultaat van geanonimiseerde pooling van de resultaten van een uitgebreide genetische analyse betreffende 13.000 personen uit drie grote bevolkingsonderzoeken in Rotterdam (het ERGO-onderzoek), Boston (Framingham Heart Study) en Seattle (Cardiovascular Health Study). Hierbij werd van elk individu het genetisch materiaal op 500.000 plekken geanalyseerd en vergeleken.

Fataal
De resultaten zijn niet alleen belangrijk omdat ze meer inzicht geven in deze vaak fataal verlopende hartaandoening. Er zijn ook aanwijzingen dat deze genetische factoren de kans vergroten op repolarisatiestoornissen van het hart door bepaalde geneesmiddelen. Deze mogelijkheid wordt thans nader onderzocht.

De Amerikaanse staten Texas en Florida gan leeftijdseisen stellen aan het gebruik van de zonnebank. In beide staten mogen jongeren onder de achttien jaar alleen nog met een verwijsbriefje van de dokter onder de zonnebank. In Florida wil men zelfs een verbod voor jongeren onder de zestien om van de zonnebank gebruik te maken.

Inmiddels gelden dergelijke regels in 29 Amerikaanse staten. Ook in ons land wil men naar een verbod op de zonnebank voor mensen onder de achttien jaar. De World Health Organisation wil wereldwijd een verbod voor zonnebanken onder de achttien jaar.

- Geen zonnebank voor minderjarige in Duitsland
- Geen zonnebank voor minderjarige in België
- Geen zonnebank onder 18 jaar

Het platform is gericht op het stimuleren van sport en beweging onder jongeren. Richard Krajicek, oud-toptennisser en initiatiefnemer van de Krajicek playgrounds, gaat het platform versterken.

Dit maakte hij bekend bij de eerste bijeenkomst van het Platform Sport, bewegen en onderwijs in Den Haag. Tijdens de bijeenkomst tekenden staatssecretarissen Bussemaker en Dijkstra (OCW) een intentieverklaring met het platform. Daarin spreken zij af dat er sport- en beweegteams komen om meer jongeren aan het sporten te krijgen. Intensievere samenwerking tussen scholen, sportclubs, naschoolse opvang en sportbuurtwerk moet meer sportieve activiteiten opleveren voor jongeren op en rond scholen en in de wijken.
Inzet jongeren

Het belang van sport voor de jeugd kan wat Krajicek betreft niet voldoende worden onderstreept. Grote kansen ziet hij ook bij de inzet van jongeren zelf voor de organisatie van sportactiviteiten, zoals nu ook gebeurt rond de Krajicek playgrounds.

Extra aandacht mbo
Ook hebben partijen afgesproken dat er extra aandacht uitgaat naar het mbo, waar veel leerlingen zitten die weinig sporten en bewegen. Mbo-instellingen kunnen aanspraak maken op subsidie voor het aanstellen van een sportcoördinator en het uitvoeren van een activiteitenplan. Sport en beweging worden daarbij ook ingezet voor de bestrijding van andere problemen die bij mbo-leerlingen veel voorkomen, zoals schooluitval en overgewicht.

De ministeries van VWS en OCW geven met het platform uitvoering aan het Beleidskader Sport, bewegen en onderwijs dat in het najaar van 2008 is gepubliceerd. In de periode 2009-2011 hebben de ministeries hiervoor 28 miljoen euro beschikbaar gesteld.