De hersenen zijn afhankelijk van voldoende bloedtoevoer. Er zijn echter allerlei zaken die de hersendoorbloeding bedreigen. Te denken valt aan de soms forse bloeddrukdalingen die kunnen optreden bij het staan of na het eten, maar ook aan het langdurig verhoogd zijn van de bloeddruk (hypertensie).

Met het ouder worden komen deze verstoringen van de bloeddruk, en daarmee van de hersendoorbloeding, vaker én in hevigere mate voor. Uit recente gegevens blijkt dat dit, naast het bekende risico op een herseninfarct, mogelijk ook een verhoogd risico geeft op het ontstaan van dementie.

Jurgen Claassen deed onderzoek naar de samenhang tussen bloeddruk en hersendoorbloeding. Hierbij werden nieuwe technieken toegepast, die ook voor oudere, meer kwetsbare patiënten goed te verdragen zijn. Zo is bijvoorbeeld bij patiënten met de ziekte van Alzheimer aangetoond dat er al vroeg in de ziekte stoornissen zijn in bloeddruk en hersendoorbloeding.

De aanwezigheid van meerdere kleine lichamelijke afwijkingen en het optreden van autisme gaan vaak samen. Tot die conclusie komt psychiater in opleiding Heval Ozgen van het UMC Utrecht na een meta-analyse van zeven onderzoeken waarin de eigenschappen van 330 patiënten en 328 gezonde controles verwerkt zijn. Ozgen promoveert op 28 november, haar resultaten zijn in juli gepubliceerd in het tijdschrift Molecular Psychiatry.

Een niet helemaal rechte pink. Tenen die iets te ver uit elkaar staan. Vergroeide oorlobjes. Een hoger verhemelte. Ogen die iets verder uit elkaar staan. Subtiele lichamelijke afwijkingen zonder medische betekenis die geen cosmetische ingrepen rechtvaardigen. Maar in de eerste meta-analyse op dit gebied laat Heval Ozgen zien dat bij patiënten met autisme deze afwijkingen vaker voorkomen dan bij gezonde controles. Het voorkomen van één of enkele van deze afwijkingen zegt niks, maar vanaf een ophoping van vier of meer bestaat een sterk verband met autisme. Ozgen analyseerde zeven onderzoeken uit de periode 1975-2005. Het verband tussen deze afwijkingen en schizofrenie is al langer bekend. Ook komt steeds meer bewijs voor een overlap tussen schizofrenie en autisme.

Lees verder bij het UMC Utrecht

Het Wereldantidopingagentschap WADA zoekt uit of viagra wellicht prestatiebevorderend is voor topsporters. Als dat inderdaad zo is, dan wordt het middel toegevoegd aan de lijst van verboden middelen.

Volgens WADA-directeur John Fahey volgt het onderzoek op geruchten en worden de resultaten eind februari 2009 verwacht. Afhankelijk daarvan kan viagra op zijn vroegst vanaf september 2009 op de lijst worden gezet.

Veel zout eten vergroot de kans op hoge bloeddruk en hart- en vaatziektes. Maar hoe kan dat eigenlijk? Er is op dit vlak nog maar weinig onderzoek verricht – vooral omdat de totale zouthoeveelheid van het lichaam moeilijk te meten is.

UMCG-promovendus Folkert Visser ontwikkelde een methode om de totale zouthoeveelheid vast te stellen. Daarbij wordt niet het zoutgehalte zelf gemeten, maar de vloeistof waarin zout in het lichaam is opgelost: het extracellulair volume. Met behulp van de methode kan nader onderzoek worden gedaan naar de precieze invloed van het eten van veel zout.

Een opmerkelijke ontdekking van Visser is dat het eten van zout voor dikke mensen ernstiger gevolgen heeft dan voor slanke mensen. Bij een gelijke verhoging van het zoutgebruik stijgen de hoeveelheid zout in het lichaam en het extracellulair volume bij dikke mensen meer dan bij slanke mensen. Dit komt doordat dikke mensen meer vocht vasthouden. Al langer was bekend dat dikke mensen een hogere kans lopen op hart- en vaatziektes wanneer hun zoutgebruik toeneemt. Het onderzoek van Visser lijkt dit mechanisme te verklaren.

Folkert Visser promoveert op 8 december aan het UMCG.

Van alle jongeren tot twintig jaar heeft 6,3 procent een chlamydia-infectie. Dat blijkt uit een groot onderzoek van de GGDen in Rotterdam, Amsterdam en Zuid-Limburg en Soa Aids Nederland onder 8500 seksueel actieve jongeren tussen de 16 en 29 jaar.

Chlamydia is de meest voorkomende soa onder jongeren. Het venijnige is dat de ziekte zich in het beginstadium niet herkenbaar manifesteert met opvallende symptomen. In een later stadium kan chlamydia echter lelijke infecties veroorzaken.

De gezondheidsinstellingen hebben 57.000 jongeren uitgenodigd om deel te nemen aan de grootscheepse chlamydiatest. Van hen hebben elfduizend een testpakket aangevraagd. Vier op de vijf jongeren stuurden ook een urinemonster terug.

Een kwart van de hart- en vaatziekten in Nederland kan worden voorkomen als mensen gezonder eten. Voldoende bewegen leidt tot 15% minder hartkwalen. Verandering van leefstijl is effectief, ook bij hartpatiënten. Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM, dat is uitgevoerd in samenwerking met de Nederlandse Hartstichting. Een integrale aanpak van de risico’s is essentieel in de preventie. Deze boodschap stond vandaag centraal tijdens het congres ‘Lang Leven Hart en Vaten!’.

In Nederland overlijden dagelijks 113 mensen aan de gevolgen van hart- en vaatziekten. Daarmee zijn hart- en vaatziekten doodsoorzaak nummer één. “Een deel van de Nederlanders krijgt één vaatziekte: een fatale. Verandering van leefstijl is de enige manier om dit te voorkomen”, aldus Michiel Bots, arts-epidemioloog van het UMC Utrecht. Maar juist ook bij mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en hartpatiënten zijn een uitgebreid leefstijladvies, gevolgd door goede begeleiding van belang.

Preventie en behandeling richt zich op de verschillende risicofactoren zoals een verhoogd cholesterol, hoge bloeddruk, roken, overgewicht en diabetes. Deze factoren komen vaak in combinatie voor. Om verandering van leefstijl te bereiken is intensieve samenwerking nodig tussen de verschillende gezondheidsprofessionals zoals de huisarts, diëtist en verpleegkundige. De betrokkenheid en medeverantwoordelijkheid van de patiënt is hierbij essentieel.

Het congres Lang Leven Hart en Vaten! is georganiseerd door de Nederlandse Hartstichting, met als doel: de aandacht vestigen op het belang van een integrale aanpak bij de preventie van hart- en vaatziekten. Ruim zevenhonderd huisartsen, praktijkondersteuners, diëtisten en verpleegkundigen bezochten het congres.
[Hartstichting]

Kinderen zijn volgens 31 procent van de Nederlanders de grootste veroorzakers van verkoudheid. Daarna denken ze vooral te worden aangestoken door collega’s (20 procent) en hun partner (12 procent).

Dat blijkt uit het Vicks Nationaal Verkoudheidsonderzoek 2008, dat TNS NIPO onder ruim 500 respondenten uitvoerde. Op het moment van het onderzoek waren 37 procent van de Nederlanders en 29 procent van de Belgen verkouden.

Geveld
Eenmaal geveld door een verkoudheid, slikken vrouwen meer vitaminen, eten meer fruit en gaan vroeger naar bed. Zieke mannen doen vaker niets. Ook houdt een derde van de mannen geen rekening met de omgeving als ze verkouden zijn.

Ergernissen
Mensen storen zich als ze verkouden zijn het meest aan een loop- of verstopte neus. Verder storen mensen zich aan keelpijn. Ook zieken die hun hand niet voor de mond houden en hun neus ophalen zijn een bron van ergernis.

Virus
Een virus is volgens 65 procent van de Nederlanders en 56 procent van de Belgen de oorzaak van een verkoudheid. Volgens Nederlanders overleeft dit virus 7 uur op de handen, de Belgen denken 8 uur. Maar een verkoudheidsvirus kan in werkelijkheid tot maar liefst 72 uur overleven. En bij het niezen verspreiden zich 40.000 druppels met een snelheid van 150 km/uur binnen een straal van 2-3 meter.

Patiënten met kanker onthouden lang niet alles uit een eerste gesprek met de oncoloog of radioloog. Dat ligt niet alleen aan de leeftijd. Hoe meer de arts praat over de prognose en hoe meer informatie hij geeft, hoe minder de patiënten onthouden, zo blijkt uit een publicatie van onderzoekers van het NIVEL, de Symfora Groep en de universiteiten van Amsterdam, Utrecht en Sydney in het Journal of Clinical Oncology.

Consultduur
Hoeveel informatie patiënten met kanker onthouden uit een eerste gesprek met de radioloog of oncoloog neemt af naarmate patiënten ouder worden. En als de consulten langer duren en er meer informatie wordt gegeven, hebben patiënten meer moeite met het onthouden van informatie. Daarbij wordt de herinnering sterk beïnvloed door de prognose en de tijd die hier in het gesprek aan wordt besteed.

Goede of slechte prognose
Patiënten met een slechtere prognose kunnen zich minder van het gehele gesprek herinneren dan patiënten met een betere prognose. Opvallender is nog, dat hoe meer er gesproken wordt over de prognose, ongeacht of deze goed of slecht is, hoe minder patiënten zich kunnen herinneren van de rest van het gesprek. Dit geldt zowel voor jongere als voor oudere patiënten.

Apart gesprek
NIVEL-onderzoeker Jesse Jansen: “Dit betekent dat artsen en verpleegkundigen zich bewust moeten zijn van de impact van het praten over de prognose voor de patiënt, zelfs als de prognose goed is. En dat ze in de gaten moeten houden of andere belangrijke informatie nog wel overkomt. Belangrijke beslissingen, bijvoorbeeld over de behandeling, kunnen beter worden besproken in een apart gesprek, dan in het gesprek waarin de vooruitzichten van de patiënt en de prognose uitgebreid worden besproken.”

Consult op tape
Bij het onderzoek waren 260 Australische patiënten met verschillende vormen van kanker betrokken. De onderzoekers legden hen vragenlijsten voor over hun behoefte aan informatie. Bovendien werd de patiënten in gestructureerde telefonische interviews gevraagd naar details die de specialist had gegeven over diagnose, prognose en behandeling. Wat de patiënten zich uit de consulten herinnerden werd vergeleken met wat er op audio-opnamen van de consulten te horen was.
[NIVEL]

Patiënten met hartziekte en daarnaast een depressie, roken vaker, bewegen minder en nemen hun medicijnen voor de hartziekte minder vaak dan hartpatiënten zonder depressie. Het resultaat is een verhoogde kans op hersenbloedingen, hartinfarcten, hartfalen en overlijden. Dit zijn de belangrijkste bevindingen van een grootschalige Amerikaanse studie onder patiënten met hartziekte die vijf jaar zijn gevolgd, de ‘Heart and Soul study’. De onderzoekers – waaronder Peter de Jonge, hoogleraar psychiatrische epidemiologie van het UMCG – publiceren hierover deze week in de ‘Journal of the American Medical Association’.

Het is a langer bekend dat patiënten met hartziekte die ook depressief zijn, een slechtere prognose hebben dan patiënten zonder depressie. De behandeling van deze mensen met antidepressiva of met psychotherapie heeft echter geen verbetering van de prognose opgeleverd, zoals recent ook De Jonge en anderen rapporteerden.

“Deze nieuwe bevindingen geven aanknopingspunten voor hoe deze mensen in de toekomst moeten worden behandeld, namelijk door ze beter voor zichzelf te laten zorgen – te stoppen met roken, meer te bewegen en zich beter aan de behandeladviezen te houden. Wellicht kunnen we op deze manier wel bewerkstelligen wat met antidepressiva en psychotherapie niet is gelukt – een betere prognose van depressieve hartpatiënten”, aldus De Jonge.
[UMCG]

Uit onderzoek van het wetenschappelijk bureau IVO onder ruim 4.500 jongeren blijkt dat internetverslaafden eenzamer zijn, meer depressieve klachten hebben en minder zelfvertrouwen hebben. Tevens blijkt dat ruim dertienduizend Nederlandse jongeren van 13 tot 14 jaar verslaafd zijn aan het internet. Het totale percentage internetverslaafde jongeren blijft wel dalen. In 2006 ging 4,2 procent van de jongeren dwangmatig om met het internet, nu is dat nog maar 3,2 procent.

Gemiddeld zijn jongeren van 13 of 14 jaar zo’n veertien uur per week online. Ze gebruiken het internet vooral als communicatiemiddel. Vooral e-mailprogramma’s, MSN en netwerksites zijn populair. Nagenoeg alle ondervraagde jongeren hebben thuis toegang tot het internet en maken er dagelijks gebruik van.

Hoewel dwangmatig internetgebruik betrekking kan hebben op verschillende toepassingen van het internet, blijkt een duidelijke relatie met het spelen van online games. 5,4 procent van de jonge spelers zou dwangmatig gamen. Zij besteden bijna veertig uur per week aan een online game.

Ook blijkt dat online gamen voor veruit de meeste spelers geen negatieve psychologische gevolgen heeft. Met jongeren die dagelijks gamen, maar dat niet dwangmatig doen, gaat het psychosociaal beter dan hun leeftijdsgenoten.