Archief Januari 2007

Gezonder leven? Neem een hond

22 Januari 2007

In het AD staat te lezen dat mensen die aan hun gezondheid willen werken, er goed aan doen een hond aan te schaffen. Hondenbezitters hebben vaak een lager cholesterolgehalte en een lagere bloedruk dan mensen die geen viervoeter in huis hebben.

Dat blijkt uit onderzoek van Deborah Wells, medewerker van het centrum voor hondengedrag van de universiteit Queen’s in Belfast. Volgens Wells kunnen honden hun bazen en bazinnen behoeden voor stress en stimuleren de dieren hun eigenaars meer fysieke inspanningen te leveren. Wells concludeerde dat mensen na aanschaf van een hond minder vaak verkouden werden of minder vaak hoofdpijn kregen.

Gezonder eten maakt slimmer

21 Januari 2007

Kinderen die op school gezonde maaltijden krijgen voorgeschoteld, zien hun resultaten spectaculair verbeteren. Dat gezond voedsel, bijvoorbeeld eten dat rijk is aan Omega3, de hersenen van opgroeiende kinderen goed doet, is al eerder vastgesteld. Nu wordt het opnieuw bevestigd door onderzoekers in het Engelse Hull, een stad die hoog staat op de ranglijst van zwaarlijvigheid bij de bevolking.

De onderzoekers namen een duizendtal scholieren onder de loep en stelden vast dat zij inderdaad beter presteren wanneer ze de vetrijke snacks en frieten die tot voor kort op het schoolmenu stonden, inruilen voor een evenwichtiger dieet. Aan het onderzoek namen 25.000 leerlingen deel van plaatselijke scholen. Een derde van hen hield het bij de traditionele lunchpaketten, de meerderheid koos voor de gezondere maaltijden die de scholen aanboden.

De resultaten logen er niet om. Niet alleen scoorden de ‘gezonde eters’ beter in de toetsen die viermaal per schooldag werden afgenomen, ze konden zich ook langer en beter concentreren, gedroegen zich rustiger in de klas en waren minder afwezig. Daarenboven bleken ze enthousiaster door het leven te gaan dan hun chips-etende klasgenoten en hadden ze een grotere mate van sociaal zelfvertrouwen.

Volgens professor Derek Colquhoun, de directeur van het Instituut voor Onderwijs aan de universiteit van Hull, heeft deze test een belangrijke impact aangetoond op alle vlakken van het schoolproces, niet alleen wat resultaten en punctualiteit betreft, de kinderen die gezond eten toonden zich ook meer ontspannen, helderder en minder prikkelbaar.
[HLN]

Balansdag voor mannen

21 Januari 2007

BalansdagUit een onderzoek van Coca Cola blijkt dat mannen nauwelijks kiezen voor Cola Light. Ze vinden dit echt iets voor vrouwen. Het Voedingscentrum merkt dat de Balansdag mannen ook minder aanspreekt dan vrouwen. Uit deze twee feiten is helaas niet af te leiden dat Nederlandse mannen prachtig op gewicht zijn en dus niets nodig hebben om overgewicht te voorkomen. De beruchte bierbuik is bijvoorbeeld vooral een mannenprobleem. En juist die bierbuik veroorzaakt veel gezondheidsproblemen.

Vrouwen reageren massaal op de Balansdag met tips, vragen en ideeën. Dit is geweldig, omdat de Balansdag een nuttig hulpmiddel is om een gezond gewicht te behouden. Het zou jammer zijn als mannen dit middel niet gebruiken om overgewicht te voorkomen. Vette lunches op het werk, weinig beweging, regelmatig gewone frisdrank of een paar biertjes: voor je het weet zit de broek wat strakker. De gevreesde bierbuik zorgt in het algemeen voor een groter risico op hart- en vaatziektes en diabetes type II dan vet op de heupen en dijen. Om overgewicht en een bierbuik te voorkomen is het belangrijk om gezond te eten volgens de Schijf van Vijf en veel te bewegen. En: na een dag te veel, meteen een Balansdag.

Balansdag voor mannen
Een Balansdag is geen vrijbrief om de dag ervoor of erna overmatig te eten en te drinken, maar helpt wel om zonder zorgen af en toe te genieten van een dagje ‘meer’. Het principe is simpel: neem op een Balansdag geen alcohol en gewone frisdrank, maar wel drie gezonde hoofdmaaltijden eten en wat fruit tussendoor. Beweeg meer. Het lichaam verbruikt zo de extra’s van de dag ervoor en zo word je al met al niet zwaarder.
[Voedingscentrum]

Snackwijzer

21 Januari 2007

SnackwijzerDe Snackwijzer is een door het Voedingscentrum samen met de sector Fastfood en IJsbedrijven van KHN samengestelde folder met de voedingwaarden en vetgehaltes van de meest gegeten snackproducten.

De Snackwijzer is een handig hulpmiddel om een gezondere keuze gemakkelijker te maken in eetgelegenheden zoals fastfoodrestaurants, snackbars en cafetaria’s. In een handige tabel staan de meest gegeten snackproducten. Bij elk product staat:

  • hoeveel calorieën het levert en welk percentage dit is van het totale aantal calorieën dat iemand gemiddeld per dag verbruikt
  • hoeveel verzadigd vet erin zit en welk percentage dit is van de maximaal aanbevolen hoeveelheid verzadigd vet per dag.

De Snackwijzer is vanaf eind januari 2007 verkrijgbaar bij 5000 snackbars en cafetaria in Nederland of te downloaden bij het Voedingscentrum; Snackwijzer (pdf).

Foliumzuur ook goed voor hersenen van oudere mensen

19 Januari 2007

Het slikken van extra foliumzuur is niet alleen goed voor vrouwen die zwanger willen worden, maar ook voor ouderen die hun geestelijke capaciteiten op peil wensen te houden.

Dat blijkt uit een onderzoek dat is uitgevoerd aan de universiteit van Wageningen in samenwerking met het Nestlé Research Centrum in het Zwitserse Lausanne. Uit de studie, waaraan ruim achthonderd proefpersonen meededen, blijkt dat door het innemen van extra foliumzuur zowel het geheugen als de snelheid waarmee de hersenen informatie verwerken wordt verbeterd.

De helft van de testgroep, mannen en vrouwen tussen de vijftig en zeventig jaar, kreeg een lage dosis foliumzuur in tabletvorm, de andere groep kreeg een placebo. De geestelijke capaciteiten van de mensen die de echte stof slikten bleken op het niveau te liggen van personen die zo’n vijf jaar jonger waren. De uitkomsten van het onderzoek verschenen vrijdag in het Britse medische blad The Lancet, zo meldde de BBC.

Bekend was al dat foliumzuur de kans op een baby met een zogenoemd open ruggetje en andere neurologische afwijkingen aanzienlijk verkleint. Uit recent onderzoek zijn ook nog andere voordelen van de stof gebleken. Zo zou een dagelijkse opname het gehoorverlies voor lage tonen bij oudere mensen verminderen.

Wetenschappers zijn het er echter niet over eens of de stof standaard moet worden toegevoegd aan het drinkwater of aan levensmiddelen zoals zout en brood. Een overschot aan foliumzuur kan bij ouderen een tekort aan vitamine B12 aan het zicht ontnemen. Als dat tekort niet tijdig wordt ontdekt en behandeld, kan dat ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken.
[ANP]

5 fabels over dranken

19 Januari 2007

Een leuk bericht op de website van het Voedingscentrum, 5 fabels over dranken.

Fabel 1: een mens heeft 1,5 liter water nodig
Een volwassene heeft ongeveer 1,5 liter vocht nodig naast het vaste voedsel. Vaak wordt gedacht dat dit water moet zijn, maar dat is niet noodzakelijk. Alle drinkbare producten bevatten doorgaans voornamelijk water en tellen mee: dus ook koffie, thee, melkproducten, vruchtensappen, frisdrank, bier en wijn. Heel veel water drinken heeft geen extra gezondheidseffect, terwijl dit vaak wel beweerd wordt.

Fabel 2: koffie werkt vochtafdrijvend
Het is een fabel dat de cafeïne in koffie vochtafdrijvend werkt waardoor te veel vocht wordt uitgescheiden. Cafeïne zorgt voor snellere, maar niet voor meer uitscheiding van vocht.

Fabel 3: zoetstoffen in light-frisdrank zijn gevaarlijk
Zoetstoffen worden getest en leveren geen gevaar op. Wel is er een maximaal toegestane hoeveelheid per dag. Een aantal glazen light frisdrank op een dag is geen enkel probleem. Bij de keuze van dranken is het veel belangrijker om op het aantal calorieën te letten. Uit onderzoek is gebleken dat het drinken van veel gewone frisdrank en vruchtensap de kans op overgewicht vergroot. Koffie en thee zonder suiker en melk, (mineraal)water en light frisdranken leveren geen calorieën.

Fabel 4: bij warm weer heb je extra zout nodig
Bij heet weer wordt soms gedacht dat het nodig is meer zout te eten. Ook dat is niet waar. Van zout (natrium) hebben we maar heel weinig nodig. De hoeveelheid natrium die van nature in de voeding voorkomt, is al meer dan voldoende, ook bij warm weer wanneer je door transpiratie wat meer zout verliest. De kans op een tekort aan natrium is bij gezonde personen uiterst klein.

Fabel 5: alle drank is slecht voor je gebit
Water, thee en koffie zonder suiker zijn niet schadelijk omdat ze nauwelijks of geen zuren en suikers bevatten. Ook mineraal- of bronwater, al dan niet met prik, en melk zijn prima. Vooral frisdrank en vruchtensap doen een aanslag op het gebit omdat ze zuren en suikers bevatten

Gezonde kantoorgebouwen verminderen kans op hart- en vaatziekten

19 Januari 2007

Zelfs bescheiden veranderingen in een kantoorgebouw, gericht op meer bewegen, leiden al tot een lagere cholesterolwaarde. Daarmee neemt de kans op een hartinfarct af. Onderzoeker Luuk Engbers gebruikte onder andere quote’s van Johan Cruijff, dunmakende spiegels en voetstappen op de vloer om medewerkers op de werkplek in beweging te krijgen. Daarmee zette hij als eerste de werkomgeving in als factor om routinegedrag te doorbreken en ander gedrag te realiseren. Uit eerder onderzoek blijken voorlichting en onderwijs hierin namelijk tekort te schieten. Engbers promoveert vandaag aan VU medisch centrum.

Een van de factoren die leidt tot toename van overgewicht in Nederland is waarschijnlijk de groeiende ‘mechanisering’ van de (werk)omgeving. Deze omgeving stimuleert steeds minder tot lichamelijke activiteit en gezonde eetgewoonten. Hierdoor is de zogenaamde balans tussen energie-inname (voeding) en verbruik (beweging) verstoord; er is sprake van een zogenoemde positieve energiebalans.

De in VUmc ontwikkelde interventie FoodSteps richtte zich op deze balans en bestond daarom uit twee delen: een voedingsgedeelte (Food) gericht op het stimuleren van gezonde voedingskeuzes door middel van het plaatsten van informatieve sheets bij producten in de bedrijfskantine, en een bewegingsgedeelte (Steps) gericht op het stimuleren van trapgebruik door motiverende materialen te plaatsen in de trappenhuizen en op de liftdeuren. In dit experiment werden 550 kantoormedewerkers van het Provinciehuis Zuid-Holland vergeleken met medewerkers van het Stadhuis in Den Haag. Het stadhuis diende ter vergelijking, hier vond dus geen interventie plaats. Gemeten werden de lichamelijke activiteit, eetgewoonten en biologische variabelen (o.a. bloeddruk en vetpercentage).

Gezondheidsprogramma’s op de werkplek, gericht op de gangbare methoden zoals voorlichting en onderwijs, laten teleurstellende resultaten zien. De effecten van de FoodSteps interventie zijn goedkoop en gemakkelijk aan te bieden. Door soortgelijke omgevingsinterventies te versterken zullen de resultaten naar verwachting toenemen en zullen ook bloeddruk en vetpercentage zich gunstig ontwikkelen. Verder onderzoek moet dit uitwijzen.
[VU Medisch Centrum]

Afslankkauwgom en afslankneusspray in de maak

19 Januari 2007

KauwgomAfgelopen maandag stond op Elsevier.nl te lezen dat Britse onderzoekers werken aan een medicijn dat een gevoel van verzadiging kunstmatig kan opwekken. Onderzoekers van het Imperial College in Londen ontwikkelen een medicijn op basis van een hormoon dat het lichaam zelf produceert na een maaltijd. Het gaat om Pancreatic Polypeptide (PP), een in de alvleesklier geproduceerde stof die een gevoel van verzadiging geeft – noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de voedselinname niet eindeloos doorgaat.

Hormoonspiegels van PP verschillen per individu, en veel eten brengt de productie van het hormoon verder terug. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waarbij mensen met aanleg voor zwaarlijvigheid hun aandoening versterken door veel te eten, en daardoor steeds minder goed de zucht naar nog meer eten kunnen weerstaan.

Gezonde, niet-zwaarlijvige vrijwilligers die PP kregen, aten 15 tot 20 procent minder dan een controlegroep met een placebo. Het nieuwe medicijn werd intraveneus toegediend, maar kan op den duur ook in de vorm van kauwgom en neusspray op de markt komen, zo verwachten de onderzoekers.

‘We kwamen op het idee van kauwgom omdat zwaarlijvige mensen houden van kauwen,’ zegt onderzoeksleider professor Steve Bloom tegen de BBC. Zijn team kwam het hormoon op het spoor door patiënten met kanker aan de alvleesklier. Zij produceerden meer PP en vielen snel af, zonder dat hun gezondheid daardoor verslechterde.

Dikke mensen kijken meer televisie

17 Januari 2007

TelevisieHuishoudens met mensen die te zwaar zijn, kijken meer tv en doen meer impulsaankopen. Ook zijn ze gevoeliger voor informatie en spaaracties dan huishoudens zonder overgewicht. Dat blijkt uit onderzoek van marktonderzoeksbureau GFK Benelux Marketing Services. Huishoudens met overgewicht zijn gemiddeld lager opgeleid dan huishoudens zonder overgewicht.

Mensen met overgewicht kijken per dag gemiddeld veel langer televisie dan mensen zonder overgewicht. Vooral bij jonge huishoudens is dit verschil groot: van de jonge huishoudens met overgewicht kijkt bijna 50% twee uur of meer per dag tv. Voor de jonge huishoudens zonder overgewicht is dit 25%.

Huishoudens met overgewicht zijn bovendien significant gevoeliger voor prikkels tijdens het boodschappen doen dan de huishoudens zonder overgewicht. Impulsaankopen zullen dus eerder door mensen met overgewicht worden gedaan en zijn door retailers en fabrikanten op de winkelvloer makkelijker te verleiden. Deze huishoudens laten zich ook meer beïnvloeden door personen in hun directe omgeving, kopen vaker dezelfde merken en stellen goedkeuring door bekenden of vrienden meer op prijs.

Huishoudens met overgewicht zijn gemiddeld ook vaker op zoek naar informatie over producten en lezen meer reclamedrukwerk en advertenties dan huishoudens zonder overgewicht.
[GFK via Foodlog.nl]

Minder spierpijn na het sporten door koffie

17 Januari 2007

Britse onderzoekers hebben ontdekt dat koffie de spierpijn na het sporten kan verminderen. Twee kopjes zou de pijn halveren. Het onderzoek werd wel maar uitgevoerd bij negen vrouwen die niet vaak sportten én geen regelmatige koffieverbruiksters waren.

De leider van de studie, Victor Maridakis: “Met koffie als pijnstiller zullen mensen het sporten misschien langer volhouden.” Ook de Britse koffie-organisatie erkent het gezonde effecten van koffie. “Ook tijdens het sporten kan koffie gebruikt worden, om alert te blijven en beter te presteren.”
[HLN]

Met drank minder kans op diabetes type 2

17 Januari 2007

WijnEen tot drie glazen alcoholische drank per dag vermindert de kans op ouderdomsdiabetes. Drank verhoogt de concentratie van het eiwit adiponectine in het bloed, hetgeen het weefsel gevoeliger voor insuline kan maken.

Dit stelt Joline Beulens, die woensdag promoveerde aan de Wageningen Universiteit. Matige alcoholcomsumptie zou de kans op diabetes type 2 met 30 procent terugbrengen. Het type alcoholische drank (bier, wijn, sterke drank) heeft geen invloed op het resultaat.

Eerder werd bekend dat een paar glazen het risico op hart- en vaatziekten verkleint. Bij hart- en vaatziekten veroorzaakt alcohol een toename van het (goede) HDL-cholesterol in het bloed. HDL transporteert cholesterol uit de weefsels naar de lever om daar afgebroken te worden.

Beulens, die haar onderzoek uitvoerde bij TNO in Zeist, vond aanwijzingen dat matig alcoholgebruik de insulinegevoeligheid verhoogt. Insuline transporteert glucose (suiker) naar de weefsels, waaronder de spieren.

Wanneer de weefsels minder gevoelig worden voor insuline en minder glucose opnemen, kan de glucoseconcentratie in het bloed te hoog worden. Als dat regelmatig gebeurt is er sprake van diabetes.
[ANP]

In ongezonde snacks minder ongezonde vetten

17 Januari 2007

Patat en hamburgerIn doorgaans ongezonde snacks zitten steeds minder ongezonde vetten. Dat bleek dinsdag uit een rapport van de Task Force Verantwoorde Vetzuursamenstelling.

Volgens het onderzoek bevatten snacks als chips en patat minder verzadigde vetten en zogenoemde transvetten, doordat consumenten en horecaondernemers steeds vaker vloeibare margarines en frituurvetten met een gunstige vetzuursamenstelling gebruiken.

In de task force werken onder meer het Productschap Margarine Vetten en Oliën, Koninklijk Horeca Nederland en de Vereniging voor de Bakkerij– en Zoetwarenindustrie samen. De organisatie wil de hoeveelheid transvetzuren en verzadigd vet in voeding verlagen.