Gisteren zijn de conclusies bekend gemaakt van het derde nationale prevalentieonderzoek middelengebruik, uitgevoerd door het IVO in opdracht van het Ministerie van VWS. Één van de meest opvallende conclusies van dit representatieve onderzoek is dat het gebruik van prestatiebevorderende middelen tussen 2001 en 2005 aanmerkelijk is toegenomen. De groei lijkt over de periode 1997-2001 meer voor te komen bij jonge mannen in de steden. De cijfers over 2001-2005 zijn des te opvallender omdat in de periode 1997-2001 het dopinggebruik juist daalde.

Het onderzoek geeft percentuele stijgingen en dalingen weer in het gebruik van verschillende middelen, waaronder prestatiebevorderende middelen. Omrekening van die percentages naar aantallen duidt erop dat ruim 150.000 Nederlanders in de leeftijd 15-64 jaar in 2005 ooit prestatiebevorderende middelen gebruikt zouden hebben. Dat is een stijging van ruim 100% in vier jaar tijd. In dit verband worden onder prestatiebevorderende middelen verstaan: anabole steroïden, groeihormoon, EPO, schildklierhormoon, clenbuterol, amfetaminen, cocaïne, efedrine, cafeïne in hoge doseringen, en andere middelen. Dit alles voor zover deze middelen gebruikt zijn met de bedoeling een sportprestatie te verbeteren of een gespierder lichaam te krijgen.

Dezelfde omrekening duidt erop dat ca. 55.000 Nederlanders in het afgelopen jaar één of meer prestatiebevorderende middelen hebben gebruikt, de zogenoemde ‘recente gebruikers’. Nog opvallender is het feit dat ca. 40.000 Nederlanders in 2005 voor de eerste maal een prestatiebevorderend middel gebruikt zouden hebben. Een onderzoek dat via internet werd uitgevoerd – wel een minder representatief onderzoek – geeft nog hogere cijfers. De aantallen gebruikers moeten overigens met de nodige voorzichtigheid gebruikt worden: het aantal respondenten was te klein om er werkelijk harde gevolgtrekkingen aan te verbinden.

Het stijgende gebruik van doping is extra verrassend omdat voor alle andere onderzochte middelen er een stabilisatie (cannabis, harddrugs) of zelfs een daling (tabak, ‘binge’-drinken, slaap- en kalmeringsmiddelen) wordt waargenomen. Met name het aantal nieuwe gebruikers is verontrustend: nog nooit is gemeten dat zo’n groot aantal Nederlanders in één jaar begon met het gebruik van prestatiebevorderende middelen.

Het onderzoek geeft geen antwoord op de vraag waarom precies de gebruikers ervoor kiezen om naar doping te grijpen. Ook splitst het onderzoek het gebruik van de verschillende middelen niet verder uit. Maar op basis van andere aanwijzingen mag aangenomen worden dat de ‘cosmetische gebruikers’ een belangrijk aandeel hebben in de stijging: de wens om een strak en gespierd lichaam te hebben blijkt steeds meer mensen tot het gebruik van anabole middelen te brengen. Mogelijk spelen de bloei van de fitnessbranche en de toename van de handel via internet een rol.

Prestatiebevorderende middelen lijken in toenemende mate via het Internet aangeschaft te worden. In Nederland is de handel (ook de straathandel) in dopingmiddelen verboden: de maximale straf voor overtreding bedraagt 6 jaar gevangenisstraf.

In 2005 heeft het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken – inmiddels opgegaan in de Dopingautoriteit – onderzoek gedaan naar de kwaliteit van illegale dopingmiddelen. Het onderzoek wees uit dat 50-60% van de middelen vervalst en/of vervuild is. Deze vervalsingen zijn er in alle vormen: er zitten andere – soms zeer schadelijke – stoffen in het middel dan er op de verpakking staat, of er zit (veel) minder of juist meer in het middel dan op de verpakking is aangegeven.

Dopingmiddelen kunnen verschillende bijwerkingen hebben die – zeker als er geen sprake is van medische begeleiding – een risico voor de gezondheid van de gebruiker vormen. Naar de effecten op de gezondheid bij langdurig (jarenlang) dopinggebruik is nog weinig gericht onderzoek gedaan.
[Dopingautoriteit]

In de toekomst komt er misschien een afslankmiddel met cannabis. Een Brits farmaceutisch bedrijf wil namelijk een nieuw afslankmiddel op basis van cannabis uittesten op mensen. Cannabis wordt meestal geassocieerd met het tegenovergestelde effect, een toename van het hongergevoel.

“De cannabisplant bevat 70 verschillende werkzame stoffen die allemaal een ander effect hebben op het lichaam,” zegt Justin Gover van GW Pharmaceuticals. “Sommige stimuleren de eetlust terwijl andere stoffen uit dezelfde plant hem net kunnen onderdrukken. Het is opzienbarend, zowel wetenschappelijk als commercieel,” luidt het.

GW plant de medische tests in de tweede helft van het jaar. Medicijnen moeten door drie soorten tests voor ze kunnen worden goedgekeurd, een proces dat jaren duurt.
[HLN]

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft vrijdag alle ziekenhuizen gewaarschuwd betrouwbare bloedsuikermetingen bij diabetespatiënten uit te voeren. De laatste weken hebben drie patiënten gezondheidsproblemen gekregen doordat ze te veel insuline kregen toegediend.

Dat kwam doordat de metingen een hogere bloedsuikerwaarde aangaven dan de patiënten in werkelijkheid hadden. Volgens een woordvoerster van de Inspectie kregen de patiënten bijvoorbeeld last van duizelingen. De aanvallen kunnen gevaarlijk zijn, omdat de patiënten in coma kunnen raken.

Ziekenhuizen gebruiken apparaten waarmee de bloedsuikerwaarde aan het bed van de patiënt kan worden gemeten. Volgens een woordvoerster van de inspectie zouden ziekenhuizen kunnen overwegen de metingen weer, net als vroeger, in het lab met een injectiespuit te doen.

Diabetespatiënten die thuis zelf hun bloedsuikers meten, hoeven zich volgens de inspectie geen zorgen te maken. Zij gebruiken een ander type apparaat. De inspectie gaat de apparaten waarmee de ziekenhuizen werken de komende tijd onderzoeken.
Het gaat om apparaten afkomstig van verschillende fabrikanten. Volgens de woordvoerster is niet duidelijk waarom er de laatste weken plotseling drie meldingen zijn binnengekomen, terwijl de apparaten al veel langer in gebruik zijn.
De Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie heeft vrijdag geadviseerd bij de afname van bloed volgens de hygiënerichtlijnen te werken en voldoende bloed af te nemen.
[ANP]

Nederlandse kinderen zijn de op een na grootste snoepers van Europa. Vijf- tot negenjarigen eten voor ruim 95 euro aan zoetigheid per jaar, tegen 122 euro door tien- tot dertienjarigen. Dat blijkt uit de gegevens van marktonderzoeksbureau Datamonitor. Engelse kinderen voeren de ranglijst aan met respectievelijk 160 euro en 200 euro in de genoemde leeftijdsgroepen.

De Engelse kinderen drinken ook het meeste frisdrank met prik. De Nederlandse kinderen staan in deze Europese ranglijst vijfde met bijna 176 liter voor zes- tot en met negenjarigen en 260 liter voor de tieners.
[Telegraaf]

Uit een wetenschappelijk onderzoek van het Imperial College in Londen blijkt dat vrouwen die tijdens de zwangerschap zware stress ondergaan, minder intelligente baby’s krijgen. Dit staat vandaag te lezen in de Britse krant The Times zaterdag.

Uit het onderzoek bleek dat het IQ van kinderen van stressmoeders gemiddeld tien punten lager ligt dan dat van andere kinderen. De wetenschappers nemen aan dat het verschijnsel te maken heeft met stresshormonen van de moeder die ook het ongeboren kind bereiken via de gemeenschappelijke bloedbaan.

Vorig jaar bleek uit onderzoek van het Academisch Medisch Centrum dat gestresste moeders vaker huilbaby’s krijgen. Huilbaby’s komen volgens het Erasmus Medisch Centrum overigens ook vaker voor bij depressieve vaders, maar sinds kort is er ook een speciale kliniek voor huilbaby’s.

Wie te veel roodvlees eet, loopt een verhoogd risico op het krijgen van diabetes type 2. Dit komt waarschijnlijk door de hoeveelheid ijzer in het vlees. Dat stelt Dr. Rui Jiang, van de Harvard School of Public Health in Boston in nieuw onderzoek. IJzer uit andere bronnen hadden dit effect niet. Eerdere onderzoeken hadden al een verband gelegd tussen extreem hoge ijzerwaarden in het lichaam en de ontwikkeling van diabetes.

Nader onderzoek naar een verband tussen ijzerinname en diabetes type 2 werd verricht door Jiang en collega’s in Boston. Het onderzoek vond plaats bij bijna 40.000 mensen. De proefpersonen hadden aan het begin van het onderzoek in 1986 geen diabetes, hartproblemen of kanker. Gedurende de 12 jaar lopende studie kregen 1.168 personen diabetes type 2, meldt the American Journal of Clinical Nutrition.

Het risico op het krijgen van diabetes type 2 nam toe met een stijgende inname van heemijzer [type ijzer dat gevonden wordt in rode bloedcellen]. Inname van heemijzer uit andere bronnen en het krijgen van bloedtransfusies hadden geen invloed op een verhoogd risico op diabetes. Uit het onderzoek kwam niet naar voren of het verband nu kwam door het heemijzer of dat andere componenten uit roodvlees ervoor verantwoordelijk waren. Nader onderzoek naar de ijzeropslag in het lichaam en de relatie met diabetes is nodig.
[Meat & Meal]

Uit een Duits onderzoek blijkt dat cafeïne een oplossing zou kunnen zijn voor mannen die kaal beginnen te worden.

Onderzoeker dokter Tobias Fischer van de Jena Universiteit in Duitsland nam kleine stukjes huid van kalende mannen weg en zette deze op de kweek. Door cafeïne toe te voegen, bleek de groei van de haarzakjes te worden gestimuleerd.

Vijftig procent van de mannen boven de vijftig heeft last van kaalheid. Maar wie denkt met bakkies leut weer een weelderige haardos te kunnen kweken, heeft het mis. Volgens de wetenschappers zijn dagelijks minstens zestig bakken koffie nodig om aan de nodige hoeveelheid cafeïne te komen.

Eén op de vijf Nederlandse kinderen is te zwaar. En vaak niet zo’n beetje, maar zo zwaar dat het bedreigend is voor de gezondheid. Drie West-Brabantse fysiotherapiepraktijken willen daar op korte termijn wat aan gaan doen. In groepen van tien gaan de dikkerds hun overgewicht te lijf.

Het project O.K.! (Obese Kinderen) is bedoeld voor kinderen die te dik zijn en er daadwerkelijk iets aan willen doen. Niet alleen door onder leiding van een fysiotherapeut te sporten, maar ook door tal van andere aspecten van hun gewichtsprobleem onder ogen te zien.

Overgewicht bij kinderen is een multidisciplinair probleem. Het kan leiden tot ernstige gezondheidsklachten als diabetes, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, aandoeningen van de inwendige organen en skeletafwijkingen. Al deze mogelijke gevolgen leiden tot een vermindering van de levenskwaliteit en een verkorting van de levensverwachting : de levensduur van mensen met overgewicht is gemiddeld zes á zeven jaar korter dan van mensen met een gezond gewicht. Daarnaast is het artsenbezoek van kinderen met overgewicht het dubbele van kinderen met een gezond gewicht.( 2.58 maal tegen 1.8 normaal)

De oorzaken van het groeiende overgewichtprobleem zijn veelvoudig. Een veranderde eetcultuur en bewegingscultuur zijn de belangrijkste. Dat kinderen anders eten heeft te maken met het overaanbod van ongezonde voedingsproducten op de straat en in de media. Natuurlijk hebben de ouders hierbij een belangrijke opvoedende rol, maar ook zij staan onder invloed van dit aanbod. In onze maatschappij waar beide ouders een baan hebben, is het klaarmaken van een gezonde pot vaak op de achtergrond geraakt. Daarnaast speelt ook erfelijkheid een rol. Obese kinderen hebben dan ook vaak obese ouders. Als we het overgewichtprobleem willen aanpakken , dan zullen we er de ouders bij moeten betrekken. Ook de beweegcultuur van kinderen is veranderd. Televisie en computer hebben hieraan een grote bijdrage geleverd. Maar ook het gymnastiekbeleid op de scholen en de veranderde woonomgeving (hoogbouw en weinig speelterreinen) zijn debet aan het verminderd bewegen van kinderen.

Doel van het programma O.K.! is door intensieve samenwerking van ouders en kind met een diëtist, kinderfysiotherapeut, psycholoog en orthopedagoog (mental coach) verandering en verbetering aan te brengen in:
- het gewicht
- het eetgedrag
- het beweeggedrag

Op termijn moet O.K.! heel het land veroveren, via de meer dan vijftig bij het samenwerkingsverband Fys’optima aangesloten fysiotherapiepraktijken.

Meer informatie op:
- Fys’optima
- Paramedisch Centrum Roosendaal
- BN/DeStem

In het AD staat te lezen dat mensen die aan hun gezondheid willen werken, er goed aan doen een hond aan te schaffen. Hondenbezitters hebben vaak een lager cholesterolgehalte en een lagere bloedruk dan mensen die geen viervoeter in huis hebben.

Dat blijkt uit onderzoek van Deborah Wells, medewerker van het centrum voor hondengedrag van de universiteit Queen’s in Belfast. Volgens Wells kunnen honden hun bazen en bazinnen behoeden voor stress en stimuleren de dieren hun eigenaars meer fysieke inspanningen te leveren. Wells concludeerde dat mensen na aanschaf van een hond minder vaak verkouden werden of minder vaak hoofdpijn kregen.

Kinderen die op school gezonde maaltijden krijgen voorgeschoteld, zien hun resultaten spectaculair verbeteren. Dat gezond voedsel, bijvoorbeeld eten dat rijk is aan Omega3, de hersenen van opgroeiende kinderen goed doet, is al eerder vastgesteld. Nu wordt het opnieuw bevestigd door onderzoekers in het Engelse Hull, een stad die hoog staat op de ranglijst van zwaarlijvigheid bij de bevolking.

De onderzoekers namen een duizendtal scholieren onder de loep en stelden vast dat zij inderdaad beter presteren wanneer ze de vetrijke snacks en frieten die tot voor kort op het schoolmenu stonden, inruilen voor een evenwichtiger dieet. Aan het onderzoek namen 25.000 leerlingen deel van plaatselijke scholen. Een derde van hen hield het bij de traditionele lunchpaketten, de meerderheid koos voor de gezondere maaltijden die de scholen aanboden.

De resultaten logen er niet om. Niet alleen scoorden de ‘gezonde eters’ beter in de toetsen die viermaal per schooldag werden afgenomen, ze konden zich ook langer en beter concentreren, gedroegen zich rustiger in de klas en waren minder afwezig. Daarenboven bleken ze enthousiaster door het leven te gaan dan hun chips-etende klasgenoten en hadden ze een grotere mate van sociaal zelfvertrouwen.

Volgens professor Derek Colquhoun, de directeur van het Instituut voor Onderwijs aan de universiteit van Hull, heeft deze test een belangrijke impact aangetoond op alle vlakken van het schoolproces, niet alleen wat resultaten en punctualiteit betreft, de kinderen die gezond eten toonden zich ook meer ontspannen, helderder en minder prikkelbaar.
[HLN]

Uit een onderzoek van Coca Cola blijkt dat mannen nauwelijks kiezen voor Cola Light. Ze vinden dit echt iets voor vrouwen. Het Voedingscentrum merkt dat de Balansdag mannen ook minder aanspreekt dan vrouwen. Uit deze twee feiten is helaas niet af te leiden dat Nederlandse mannen prachtig op gewicht zijn en dus niets nodig hebben om overgewicht te voorkomen. De beruchte bierbuik is bijvoorbeeld vooral een mannenprobleem. En juist die bierbuik veroorzaakt veel gezondheidsproblemen.

Vrouwen reageren massaal op de Balansdag met tips, vragen en ideeën. Dit is geweldig, omdat de Balansdag een nuttig hulpmiddel is om een gezond gewicht te behouden. Het zou jammer zijn als mannen dit middel niet gebruiken om overgewicht te voorkomen. Vette lunches op het werk, weinig beweging, regelmatig gewone frisdrank of een paar biertjes: voor je het weet zit de broek wat strakker. De gevreesde bierbuik zorgt in het algemeen voor een groter risico op hart- en vaatziektes en diabetes type II dan vet op de heupen en dijen. Om overgewicht en een bierbuik te voorkomen is het belangrijk om gezond te eten volgens de Schijf van Vijf en veel te bewegen. En: na een dag te veel, meteen een Balansdag.

Balansdag voor mannen
Een Balansdag is geen vrijbrief om de dag ervoor of erna overmatig te eten en te drinken, maar helpt wel om zonder zorgen af en toe te genieten van een dagje ‘meer’. Het principe is simpel: neem op een Balansdag geen alcohol en gewone frisdrank, maar wel drie gezonde hoofdmaaltijden eten en wat fruit tussendoor. Beweeg meer. Het lichaam verbruikt zo de extra’s van de dag ervoor en zo word je al met al niet zwaarder.
[Voedingscentrum]