Afvallen is onbegonnen werk

Het gevecht van dikke mensen tegen de kilo’s is deels een bij voorbaat verloren strijd. De darmen van dikke mensen bevatten verhoudingsgewijs veel zogenoemde firmicutes-bacteriën. Die maken iedere calorie vrij die in voedsel zit. Dat blijkt uit onderzoek waarvan de resultaten in het kerstnummer van het gezaghebbende tijdschrift Nature staan.

Een onderzoeksteam onder leiding van de Amerikaan Jeffrey Gordon concludeert dat te veel eten en te weinig bewegen maar deels de oorzaak zijn van overgewicht. De firmicutes-bacterië komt opvallend meer voor bij mensen met overgewicht dan bij slanke mensen. De bacterie zet voedsel efficiënt om.

Wetenschappers pleiten in Nature voor een nieuwe aanpak van overgewicht. De samenstelling van darmflora kan met probiotica worden beïnvloed.
[ANP]

Light-producten maken dikker dan snacks

Light-producten bevatten minder calorieën. Toch krijgen gebruikers hiervan, de zogenaamde verstandige eters, gemiddeld 28 procent meer calorieën binnen. Consumenten hebben de illusie dat light-producten vrijwel alleen uit lucht bestaan. Ze eten er daardoor zoveel van dat ze alleen maar dikker worden.

De consument denkt dat low-fat tussendoortjes 40 procent minder calorieën bevatten dan gewone snacks. In werkelijkheid is dit maar 11 procent, blijkt uit onderzoek van Cornell University.

De verstandige eters krijgen door die onderschatting gemiddeld 28 procent meer calorieën binnen dan mensen die voor gewone snacks kiezen. Bij mensen met obesitas die een streng dieet volgen is dat zelfs 45 procent meer. Zo aten proefpersonen van een low-fat chocolade reep maar liefst drie keer zo veel dan van een gewone.
[zibb.nl / gezondheidszorg]

Mogelijk verband tussen overgewicht en dementie

Onderzoekers van het Franse Inserm in Toulouse vergeleken gedurende vijf jaar de BMI van ruim 2200 gezonde mannen en vrouwen van 32 tot 64 jaar met hun prestaties op een aantal cognitieve tests (geheugen, aandacht, snelheid om informatie te verwerken). Hieruit bleek dat de prestaties van mensen met een hoge BMI (boven 30 kg/m2) stelselmatig lager waren dan bij de proefpersonen met een normaal BMI (tussen 18,5 en 25 kg/m2).

Zo onthielden mensen met een BMI van 20 gemiddeld 9 woorden van een reeks van 16, terwijl obese proefpersonen (BMI boven 30) gemiddeld slechts 7 woorden herinnerden. Over een periode van vijf jaar gingen de prestaties van de mensen met een hoge BMI ook licht achteruit. Daarbij werd rekening gehouden met andere factoren die mogelijk ook een negatieve invloed hebben, zoals diabetes, een hoge bloeddruk, enz.

Geen adoptiekind bij ernstig overgewicht in China

De Chinese overheid laat geen kinderen meer adopteren door buitenlandse ouders die lijden aan ernstig overgewicht. Volgens een van de nieuwe adoptieregels die zullen gelden vanaf 1 mei zijn aspirantouders met een zogeheten BMI-index van meer dan veertig uitgesloten van adoptie.

De Body Mass Index is gebaseerd op de lengte en gewicht van een persoon en geeft een indicatie over mogelijk overgewicht. Bij een score van veertig of meer is sprake van ernstig overgewicht. Tot dusver stelde alleen Taiwan dergelijke harde eisen aan de BMI-score voor adoptie-ouders. De komst van de nieuwe regels is vrijdag bevestigd door de stichting Wereldkinderen, de grootste Nederlandse adoptie-organisatie.

Volgens een woordvoerster zijn de nieuwe Chinese regels bedoeld om het aantal adoptieaanvragen terug te brengen. Het aantal ouders dat een Chinees kind wil adopteren is volgens Wereldkinderen tweemaal zo groot als het aantal beschikbare kinderen. Bovendien worden steeds meer Chinese adoptiekinderen opgevangen in eigen land. In 2005 kwamen er 666 Chinese kinderen naar Nederland. De wachttijden kunnen oplopen tot verscheidene jaren.

Een acceptabele BMI-score als eis is volgens Wereldkinderen bedoeld om te verzekeren dat nieuwe adoptieouders gezond genoeg zijn en blijven om een kind op te voeden. Verreweg de meeste Chinese adoptiekinderen gaan naar de Verenigde Staten, waar overgewicht een groot probleem is en waar media woensdag ook uitgebreid berichtten over de nieuwe regels. Het land adopteerde het afgelopen jaar ongeveer 6500 Chinese kinderen.

Andere nieuwe of aangescherpte regels hebben betrekking op inkomen, leeftijd en ook burgelijke staat. Koppels moeten minimaal twee jaar getrouwd zijn en éénouderaanvragen worden niet langer geaccepteerd. Wereldkinderen benadrukt dat het niet om Nederlandse regels maar Chinese regels gaat. Op de website meldt de organisatie ook dat de nieuwe regels alleen gelden voor nieuwe aanvragen en niet voor mensen die al in de procedure zitten.
[ANP]

Gebruik antivet-pillen afgenomen

afslankpillenSteeds minder mensen maken gebruik van geneesmiddelen om te vermageren, zo blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK). Het zijn vooral te zware vrouwen die vlak voor de zomerperiode wat kilo’s kwijt proberen te raken. De consumptie van copieuze maaltijden en vette oliebollen in de decembermaand gaat niet samen met extra verstrekkingen van vermageringsmiddelen.

Alle balansdagen en vetarme voedingsproducten ten spijt, neemt het aantal Nederlanders met overgewicht alsmaar toe. Volgens opgaaf van het Voedingscentrum heeft zeker de helft van alle volwassenen een te hoog lichaamsgewicht. Ongeveer 1 op de 10 kampt zelfs met ernstig overgewicht, ofwel obesitas. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) rapporteert dat het aantal personen dat te zwaar is al jaren aan het toenemen is. Verder zorgwekkend is dat ook het aantal te dikke kinderen sterk toeneemt. Op basis van onderzoek van TNO en VUmc blijkt dat het aandeel 10-jarige jongens met overgewicht is verdubbeld van 7% in 1997 tot 14% in de periode 2000-2004. Obesitas onder 15-jarige meisjes is in dezelfde periode toegenomen van 0,5% tot bijna 5%. Overgewicht verhoogt de kans op hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, suikerziekte en gewrichtsklachten en brengt zo niet alleen gezondheidsrisico’s met zich mee, maar heeft ook een stuwende invloed op de zorguitgaven.

Vermageringsmiddelen
Overgewicht ontstaat doordat het lichaam meer energie opslaat dan het nodig heeft. Gezond eten en drinken en voldoende bewegen zijn dus cruciaal in het voorkómen en tegengaan van overgewicht. Daarnaast kunnen ook medicijnen worden gebruikt om af te vallen. De meest gebruikte middelen bij overgewicht zijn orlistat (Xenical®) en sibutramine (Reductil®). Beide middelen worden alleen op voorschrift van een arts verstrekt en behoren niet tot de basisverzekering. In de eerste drie kwartalen van 2006 hebben de openbare apotheken 34.000 keer een vermageringsmiddel verstrekt voor een totaalbedrag van € 2,2 miljoen. Waar in de afgelopen jaren orlistat steeds het meest verstrekte anti-vetmiddel was, is dit in 2006 niet meer het geval. Het gebruik van sibutramine ligt met 17.500 verstrekkingen net iets hoger dan orlistat, dat 16.600 keer is afgeleverd.

Nieuwkomer op de afvallersmarkt is het geneesmiddel rimonabant (Acomplia®). Dit middel is goedgekeurd voor de behandeling van patiënten met obesitas of patiënten met overgewicht die een grote kans hebben op diabetes type 2 of dyslipidemie (verstoorde bloedvetwaarden). Rimonabant is nog niet beschikbaar op de Nederlandse markt zolang de vergoedingsaanvraag van fabrikant Sanofi-aventis loopt voor opname van het medicijn in het basispakket.

Afnemend gebruik
In tegenstelling tot de stijging van het aantal te zware personen, neemt het aantal verstrekkingen van receptplichtige vermageringsmiddelen via de openbare apotheken al jaren sterk af (figuur 1). Naar verwachting zullen de middelen dit jaar 45.000 keer worden afgeleverd, 9% minder dan in 2005. De bijhorende uitgaven dalen van € 3,4 miljoen tot € 2,9 miljoen aan het eind van 2006. Gemiddeld krijgen patiënten een hoeveelheid vermageringsmiddelen mee die toereikend is voor een periode van 30 dagen. Hiervoor moet de patiënt gemiddeld € 63 betalen. Dit bedrag omvat zowel de kosten voor het geneesmiddel (€ 57) als de vergoeding voor de dienstverlening van de apotheek (€ 6,10).

Bikini-effect
Het zijn hoofdzakelijk vrouwen die een vermageringsmiddel op voorschrift van een arts ontvangen. Van alle verstrekkingen is 80% bestemd voor een vrouw. Het gebruik van vermageringsmiddelen door vrouwen piekt in de maanden april, mei en juni (figuur 1). Hieraan lijken vooral esthetische redenen ten grondslag te liggen: met de zomer voor de deur worden badpak en bikini weer te voorschijn gehaald. Na het oliebollen- en appelflappenseizoen letten de dames schijnbaar minder op hun lijn, aangezien het aantal recepten aan anti-vetpillen in de wintermaanden op het laagste niveau ligt.
[Stichting Farmaceutische Kengetallen]

ADHD-kind eet ook impulsief

De theorie van de ‘impulsieve eter’ die de lekkere verleiding niet kan weerstaan, blijkt onverwacht ook op te gaan voor kinderen met ADHD. Volgens onderzoeker Ramona Guerrieri komt er onder ADHD-kinderen veel overgewicht voor, terwijl je zou verwachten dat dit niet het geval is omdat ze hyperactief zijn. Dit staat vandaag te lezen in het BN/DeStem.

De onderzoekers denken een verklaring te hebben: omdat ze impulsiever zijn, eten ze meer en worden ze dikker. Maastrichtse psychologen denken nu over een experiment: ADHD-medicijn Ritalin voorschrijven aan mensen met fors overgewicht.

Diabetes in China levensgroot probleem

In de ontwikkelende landen India en China vormt diabetes een levensgroot probleem. Nergens ter wereld zijn er meer patiënten dan daar. De voornaamste oorzaaa van de diabetescrisis is de snel groeiende welvaart in deze landen.

Mensen eten meer en bewegen minder. Bovendien roken bijna alle Chinese mannen, wat het risico van suikerziekte ernstig vergroot. De van oorspong gevarieerde en gezonde Chinese keuken verliest steeds meer terrein aan biefstuk en frites, de lunch bestaat uit hamburgers en pizza.

Chen Wei, diabetesexpert in Peking, heeft een medische verklaring voor de steeds dikker wordende Chinezen. “Lange tijd waren we een arm land. Er was weinig eten en onze lichamen verteerden daardoor alles wat we maar aan voedingsstoffen binnenkregen.”

“Maar door de economische groei van de afgelopen twintig jaar hebben we nu ineens voedsel te over. We eten meer, maar onze lichamen zijn onveranderd en zijn nog steeds gewend om alles te absorberen. Dat noemen wij het economische gen”, legt Wei uit.

Gouden generatie
Chens afdeling in het ziekenhuis wordt met de dag drukker: “We maken ons grote zorgen over deze snel groeiende ziekte in China. De leeftijd wordt ook steeds lager. Was diabetes vroeger typisch een klacht van mensen tussen de 55 en 65, tegenwoordig ligt de leeftijd tien jaar lager.”

“Dat zijn mensen in de bloei van hun leven en carrière, de gouden generatie. Deze aandoening is dus niet alleen een ramp voor de volksgezondheid, maar ook voor de economie van ons land.”

Volgens de meest recente cijfers van het Ministerie van Gezondheidszorg telde het land 20 miljoen diabetespatiënten in het jaar 2002. Maar dokter Chen schat dat aantal nu veel hoger in. “Wij gaan uit van 40 miljoen geregistreerde patiënten. En dat zijn alleen de mensen, die daadwerkelijk wéten dat ze ziek zijn.”
[via NOS]

Depressie na hartinfarct anders behandelen

De huidige behandelingen tegen depressie zijn niet effectief bij patiënten die na een hartinfarct depressief worden. Zij zijn meer gebaat bij een behandeling die zich meer op fysieke beperking richt. Dit blijkt uit onderzoek van psycholoog Peter de Jonge van het Universitair Medisch Centrum Groningen. De resultaten van zijn onderzoek zijn gepubliceerd in het gezaghebbende Journal of the American College of Cardiology.

Jaarlijks worden in Nederland ongeveer 30.000 mensen getroffen door een hartinfarct. Ongeveer een kwart van de patiënten komt na een hartinfarct in een depressie terecht, waardoor het beloop van de hartziekte verder kan verslechteren. Uit De Jonge’s onderzoek blijkt dat deze omstandigheid het risico dat zij vervolgens overlijden ruim twee keer zo groot maakt. Dit geeft het grote belang aan om deze ‘post-infarct depressies’ zo effectief mogelijk te behandelen.

Peter de Jonge volgde voor zijn onderzoek 468 patiënten na een hartinfarct. De patiënten die depressief werden na het hartinfarct liepen een groter risico op cardiologische complicaties en waren twaalf maanden na het infarct minder goed hersteld. De depressieve klachten uitten zich vooral in moeheid, lusteloosheid en apathie. Uit het onderzoek van De Jonge blijkt dat hier sprake is van een andere vorm van depressie dan tot nu toe bekend uit de psychiatrie. De gebruikelijke psychiatrische behandelingen hebben daardoor niet het gewenste effect.

Andere behandeling
De Jonge pleit daarom voor een ander type behandeling. ‘Deze groep heeft geen last van een negatief zelfbeeld of een schuldcomplex. Dit zijn gevoelens die vaak ten grondslag liggen aan een depressie en waarop de reguliere behandeling meestal is gericht. De patiënt met een post-infarct depressie voelt zich vooral heel vermoeid en heeft nergens meer zin in. Voor hen kunnen juist behandelvormen die gericht zijn op beweging of bewustwording van wat er leeft in hun lichaam heel effectief zijn. Hierbij is te denken aan fysieke behandelingen op de hometrainer of aan meditatie. Dit zou eveneens een preventief effect kunnen hebben op de hartprognose.’
[UMCG]