Archief Februari 2006

Minder vaak dialyse voor oudere nierpatiënt

24 Februari 2006

Nederlandse oude nierpatiënten krijgen beduidend minder vaak nierdialyse aangeboden dan in Duitsland en België. Dat blijkt uit onderzoek van het Universitair Medisch Centrum in Groningen, waar De Gelderlander vrijdag over heeft geschreven.

Onderzoeker A. Visser wil weten hoe dit komt. In samenwerking met de Nierstichting en de Nierpatiënten Vereniging Nederland wil ze aanvullend onderzoek doen onder vijfhonderd huisartsen, betrokken specialisten en twintig oudere nierpatiënten.

Als hieruit blijkt dat er inderdaad sprake is van blokkades voor oudere nierpatiënten zijn, dan wil de Nierstichting daar actie tegen ondernemen, zo maakte de organisatie bekend.
[ANP]

Europeanen worden steeds gezonder oud

24 Februari 2006

We worden in opeenvolgende generaties gezonder oud. Lichamelijk functioneren, psychisch welzijn en het geheugen nemen minder af bij het ouder worden. Ziekte en sterfte worden hierdoor steeds meer uitgesteld. De gezondheid van duizenden personen van middelbare leeftijd en van ouderen in dertien Europese landen werd gedurende 35 jaar bestudeerd in het door de Europese Unie gefinancierde HALE-project. In dit onderzoek, gecoördineerd door het RIVM in samenwerking met Wageningen Universiteit, stonden voeding en leefstijl centraal.

HALE staat voor “Healthy Ageing: a Longitudinal study in Europe”, ofwel “Gezond ouder worden: een langlopende vervolgstudie in Europa”. De resultaten tonen aan dat de gevolgen van ouder worden samenhangen met voeding en leefstijl (roken, alcohol, bewegen). Mediterrane voeding, matig alcoholgebruik, niet roken en regelmatig bewegen dragen ieder afzonderlijk en vooral in combinatie bij aan het verlagen van het sterfterisico bij ouderen. Deze resultaten bevestigen uitkomsten van eerdere onderzoeken uitgevoerd bij personen van middelbare leeftijd.

Het onderzoek toont aan dat gezond leven ook op hogere leeftijd een groot effect kan hebben. Een lage bloeddruk en weinig cholesterol in het bloed zijn ook bij ouderen gerelateerd aan een lager risico op sterfte aan hart- en vaatziekten. Blijven bewegen, matig koffiegebruik, getrouwd zijn of samenwonen verkleinen de kans op achteruitgang in het geheugen. Door de lange looptijd van dit onderzoek kan ook geconcludeerd worden dat de huidige epidemie van overgewicht niet iets is van alleen de laatste jaren: het aantal mensen met overgewicht neemt al toe sinds 1960.
[RIVM]

Krachttraining tot spieruitputting levert weinig extra op

24 Februari 2006

DumbellBij krachttraining wordt aangeraden om de beweging te blijven herhalen tot spieruitputting is bereikt. De gedachte hierachter is dat er bij vermoeidheid, extra units worden bijgeschakeld die normaal de kantjes ervan aflopen. Het resultaat zou dan een volledigere training zijn en dus een beter resultaat. Laten ze dat nu eens proefondervindelijk getest hebben.

Een groep (1) van 14 mannen ging tot spieruitputting en een controle groep (2) van 15 mannen deed dat niet. Zij trainden elf weken, gevolgd door nogmaals vijf weken waarbij het accent gelegd werd op maximale krachtinspanning.

Er werd bloed afgenomen in de zes, de elfde en in de laatste zestiende trainingsweek. De resultaten waren als volgt:

Beide groepen hadden vergelijkbare krachttoenames (1 RM) bij bankdrukken, squaten, armbuigingen en beenstrekken. Groep 1 kon meer herhalingen doen bij het bankdrukken, terwijl groep 2 meer kracht in de benen kreeg. Bloedonderzoek wees bij groep 2 uit dat het cortisol (stress) hormoon afnam en de hoeveelheid testosteron toenam.

De onderzoekers concluderen dat trainen tot spieruitputting niet per definitie leidt tot een beter resultaat en dat voor maximale kracht, het tegenstelde wel eens het geval kan zijn.
[Chivo.nl]

Middelen bij ADHD voor de helft uit eigen portemonnee

24 Februari 2006

RitalinHet gebruik van geneesmiddelen bij ADHD blijft toenemen. Nadat Ritalin® lange tijd het enige beschikbare geneesmiddel bij ADHD was, zijn sinds 2003 nieuwe producten beschikbaar. Een groot deel van de kosten van de ADHD-middelen wordt door eigen bijdragen opgebracht, zo blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen.

Aan personen met Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) kunnen twee verschillende geneesmiddelen worden voorgeschreven: methylfenidaat en atomoxetine. Methylfenidaat is het klassieke ADHD-middel dat sinds 1982 via de openbare apotheken wordt verstrekt. De meest voorgeschreven variant is methylfenidaat 10 mg (merknaam Ritalin®). Van dit middel zijn sinds eind 2003 enkele generieke varianten beschikbaar. In het tweede kwartaal van 2003 is ook methylfenidaat in een tabletvorm met gereguleerde afgifte geïntroduceerd. Deze vorm, die door Janssen-Cilag onder de merknaam Concerta® op de markt is gebracht, is speciaal bedoeld om het gebruiksgemak, daarmee de therapietrouw en in het verlengde daarvan de effectiviteit te bevorderen. Aanvankelijk waren er twee sterktes van Concerta® beschikbaar, 18 mg en 36 mg. Sinds 2005 wordt ook Concerta® 54 mg verkocht. Atomoxetine is ook in 2005 op de markt gekomen. Dit middel wordt in verschillende sterktes verkocht onder de naam Strattera®.

Eigen bijdrage
Met de komst van meerdere vormen van methylfenidaat is er een vergoedingslimiet ingevoerd. Momenteel geldt er een eigen bijdrage voor twee van de drie sterktes van Concerta®, namelijk voor die van 18 mg en 36 mg. Concerta® 54mg komt standaard helemaal niet voor vergoeding door de zorgverzekeraar in aanmerking. De varianten van methylfenidaat 10 mg kennen geen eigen bijdrage en worden volledig vergoed. De totale kosten aan methylfenidaat (inclusief eigen bijdragen) bedroegen in het derde kwartaal van 2005 € 1,9 miljoen. De twee varianten waarvoor een eigen bijdrage van toepassing is, zijn samen verantwoordelijk voor 55% van dat bedrag, dat is € 1,05 miljoen. Daarvan moet in totaal € 890.000 (84,6%) worden opgebracht door de gebruikers zelf. Daarnaast komen de kosten van methylfenidaat 54 mg van € 209.000 volledig voor de rekening van de gebruiker. De patiënten die methylfenidaat gebruiken betalen 58% van de kosten van het geneesmiddel zelf (figuur 1).

Generiek het meest verstrekt
Het gebruik van methylfenidaat is in de afgelopen 3 jaar met 68% gestegen. In het derde kwartaal van 2005 is methylfenidaat bijna 85.000 keer afgeleverd via de openbare apotheken. Het meest gebruikt zijn de 10 mg tabletten, die 63.500 keer zijn verstrekt. Hiervan betreft 28% het specialité Ritalin®, de overige verstrekkingen zijn generieke producten van methylfenidaat 10 mg Het aantal voorschriften van Concerta® 18 mg en 36 mg, waarvoor moet worden bijbetaald, bedroeg in het derde kwartaal van 2005 bijna 18.000. Nieuwkomer atomoxetine werd 3800 keer verstrekt sinds april 2005.

Leeftijdsverdeling
In figuur 2 is te zien dat al aan jonge kinderen, met name jongens, methylfenidaat wordt voorgeschreven. In 2005 hebben 1.000 zesjarigen en 2.000 zevenjarigen het middel minstens één keer via de apotheek gekregen. Het gebruik is het hoogst bij 11- tot 13-jarigen. Na de adolescentie neemt het gebruik snel af. Er zijn minder negentienjarigen dan zesjarigen die methylfenidaat gebruiken. Bij meisjes is ongeveer de zelfde leeftijdsverdeling te zien. Het aantal meisjes dat methylfenidaat gebruikt, ligt echter een factor 5 lager dan het aantal jongens.

Bron: Stichting Farmaceutische Kengetallen

Diabetes-testmateriaal: Grote verschillen

24 Februari 2006

In Nederland betrekken ruim 205 duizend mensen insuline van de openbare apotheek. Ruim 55% (114 duizend) van hen betrekt ook diabetes-testmiddelen uit de apotheek. Daarnaast verstrekken de apotheken aan ruim 43 duizend mensen die geen insuline gebruiken diabetes-testmateriaal, zo blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen

Diabetes-testmateriaal
In Nederland is het verstreken van receptgeneesmiddelen waaronder insuline alleen toegestaan aan apotheken. De verkoop van testmiddelen, die worden gebruikt om het bloedglucosegehalte te bepalen, is niet voorbehouden aan apothekers. Bij diabetes-testmaterialen kan worden gedacht aan bloedglucosemeters, de daarbijbehorende teststrips en prikkertjes om een klein beetje bloed ter beschikking te krijgen, waarvan het bloedglucosegehalte kan worden bepaald. Voor het leveren van diabetes-testmaterialen moesten apothekers een aparte overeenkomst sluiten met de zorgverzekeraars. Er blijken aanzienlijke verschillen te zijn tussen de zorgverzekeraars waarbij de insulinegebruiker is aangesloten en de mate waarin deze het diabetes-testmateriaal van de apotheek betrekken. Van de 15 zorgverzekeraars die het grootste aantal insulinegebruikers binnen hun geleding hebben, betrekken de verzekerden van De Friesland Zorgverzekeraar (ZV) het diabetes-testmateriaal relatief het meest bij de apotheek (74%). Voor ZV Trias is dat het laagst (35%).

Grote verschillen
Het aantal verzekerden dat insuline gebruikt en die ook bij de openbare apotheek betrekt is voor De Friesland bijna 3700, waarmee die zorgverzekeraar op de 15de plaats staat. De nationale lijst wordt aangevoerd door Agis Zorgverzekeringen met ruim 24 duizend insuline spuitende diabetici. De metingen van de SFK hebben betrekking op de eerste drie kwartalen van 2005, dus nog voor de invoering van de zorgverzekeringswet. Daarom worden hier de ziekenfondspoot en de particuliere poot van de zorgverzekeraars nog afzonderlijk beschouwd. In de top 15 komen, op twee uitzonderingen na, uitsluitend ‘klassieke’ ziekenfondsen voor. De uitzonderingen zijn het IZA en Zilveren Kruis Achmea. Het IZA, een zorgverzekeraar voor ambtenaren staat op plaats 10 (6300 insulinegebruikers). Op de 12de plaats staat Zilveren Kruis Achmea (5500). Vanuit apothekersperspectief vertonen de cijfers een ongeveer gelijk beeld. In het Departement Gouda, verstrekken de apothekers slechts bij 30% van de insulinegebruikers ook diabetestestmateriaal. In het Departement Groot Twente is dat percentage tweeënhalf keer zo hoog (75%). Het departement Amsterdam komt op de 2de plaats (74%) en de apothekers in Friesland staan derde (72%).

Kosten
Gemiddeld verstrekken apothekers per insulinegebruiker voor ca. 460 euro per jaar aan testmateriaal. Dit bedrag is gebaseerd op de adviesverkoopprijs excl. BTW zoals opgenomen in de G-standaard en is geëxtrapoleerd uit meting over de eerste 9 maanden van 2005. Zorgverzekeraars betalen doorgaans een lagere prijs voor het materiaal aan de apothekers; er worden kortingsafspraken gemaakt. De bedragen per gebruiker wisselen per regio, maar niet zo sterk als het aandeel dat diabetes-testmateriaal van de apotheek betrekt. Insulinegebruikers in Dordrecht zijn het zuinigst met slechts 370 euro aan diabetestestmateriaal per patiënt per jaar, terwijl diezelfde kosten in Friesland het hoogst zijn, namelijk 525 euro. De kosten aan diabetes-testmateriaal bij de 43 duizend mensen, die geen insuline gebruiken zijn een stuk lager, gemiddeld 159 euro. Ook bij deze categorie geven de Dordtenaren, met 138 euro het minst uit, terwijl de Midden-Gelderlanders gemiddeld met 179 euro het meest hebben besteed. Het gaat hierbij om mensen bij wie diabetes is geconstateerd, maar het glucosegehalte met orale bloedglucoseverlagende middelen wordt gereguleerd.

Bijlage 2
Overigens dienen alle cijfers in deze rubriek met de nodige voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd. Als vanzelf zijn alleen de gegevens gebruikt die aan de SFK zijn aangeleverd. Er is door de SFK geen onderzoek gedaan naar de aard van het testmateriaal dat is verstrekt en verstrekkingen aan passanten zijn buiten beschouwing gelaten. Ook heeft de SFK er geen zicht op of de leveringsafspraken tussen zorgverzekeraars en apothekers gevolgen hebben voor de wijze waarop de apotheek de verstrekkingen van testmateriaal in hun informatiesysteem vastleggen.

Bron: Stichting Farmaceutische Kengetallen

» meer nieuws over diabetes | suikerziekte

RSI-duim rukt op door sms-en

23 Februari 2006

Mobiele telefoonHet schrijven van sms-berichten is zo populair onder Britten dat miljoenen sms’ers chronisch een zere duim en zere vingers hebben. Elke dag versturen de Britten gezamenlijk meer dan 93,5 miljoen tekstberichten.

Het aantal mensen dat klaagt over zere polsen en duimen veroorzaakt door het schrijven van sms-berichten is in vijf jaar tijd met 38 procent gestegen. 3,8 miljoen mensen klagen elk jaar over RSI veroorzaakt door veelvuldig sms’en.

Twaalf procent van de Britten zegt dan ook elke dag 20 tekstberichten te versturen en tien procent geeft zelfs toe tot 100 berichten per dag te versturen. Hoewel psychologen het er over eens zijn dat communiceren belangrijk is, zit er een gevaar in het veelvuldig communiceren per sms en e-mail. Mensen kunnen zich ongemakkelijk gaan voelen bij face-to-face contact.
[i-Mail]

10 mixdrankjes = 9 kroketten

22 Februari 2006

Carnaval komt eraan en als je na afloop niet precies weet waar de extra kilo’s vandaan zijn komen, dan is dit het “antwoord”: 10 mixdrankjes = 9 kroketten.

Dit staat in een artikel in de SP!TS over de schadelijke effecten van drank. Zij verwijzen naar de site Alcoholinfo.nl van het NIGZ. Zo is alcohol bijvoorbeeld een dikmaker. In een mixdrankje zouden evenveel calorieën zitten als in een kroket. Tien mixjes komen volgens de site overeen met het eten van negen kroketten.

De website staat boordevol met informatie over alcohol, een echte aanrader.

» Alcoholinfo.nl

Vogelgriep

22 Februari 2006

De vogelgriep is de laatste tijd veel in het nieuws, maar wat is het precies? Onderstaande informatie komt uit de Wikipedia, een online encyclopedie.

Vogelgriep, vogelpest of aviaire influenza is een ziekte die voorkomt bij vogels, voornamelijk hoenderachtigen, die griepachtige verschijnselen veroorzaakt, met sufheid, tranende ogen en opgezette kelen. Ook verkleurt de kam van de vogel. Sommige vogels sterven direct na de eerste besmetting. De incubatietijd bedraagt drie dagen tot twee weken. De ziekte is dodelijk voor kippen en kalkoenen.

De veroorzaker van de ziekte is een variant van het influenzavirus. Dit virus is zeer variabel, zodat telkens nieuwe varianten ontstaan. Virussen vermenigvuldigen in een gastheercel. In één op de 10.000 gevallen kan door kleine foutjes in het vermenigvuldigingsproces (mutaties) een virus ontstaan dat anders, en mogelijk gevaarlijker, is dan het oorspronkelijke virus. Als dit in voldoende mate gebeurt, kan een laagpathogeen virus muteren in een zeer besmettelijke, dodelijke variant. Met een epidemie als gevolg.

Vogels die vatbaar zijn voor vogelpest zijn: kippen, kalkoenen, parelhoenders, eenden, ganzen, pauwen, duiven met uitzondering van postduiven, kwartels, fazanten en patrijzen. Wilde watervogels kunnen besmet zijn, maar worden meestal niet ziek. Ook loopvogels zoals struisvogels, emoes en nandoes kunnen worden besmet. Ook zoogdieren, waaronder mensen, kunnen door het vogelpestvirus worden besmet.

Meer informatie staat in de Wikipedia bij Vogelgriep

Tai Chi heeft geen invloed op insuline gevoeligheid

22 Februari 2006

Tai ChiEen van de bekende indicatoren van hart- en vaatziekte en natuurlijk ook diabetes is een verminderde gevoeligheid voor insuline. Beweging en vooral krachttraining verhogen de insulinegevoeligheid weer. Tai Chi, een Chinese bewegingsvorm die veelal wordt ingezet vanwege de heilzame werking, blijkt weinig effect te hebben op de insulinegevoeligheid.

In totaal werden er in dit Chinese onderzoek 207 oudere, maar gezonde deelnemers in drie groepen verdeeld. De eerste groep nam Tai Chi lessen, drie keer week. De tweede groep deed drie keer per week krachttraining en de laatste groep veranderde niets aan de bestaande dagelijkse activiteiten. Dit was de controlegroep.

Van alle deelnemers werd de lichaamscompositie, de bloeddruk, de vrije vetzuren en de insulinegevoeligheid gemeten bij de start van het programma en ook weer na 12 maanden.

In totaal volbrachten 180 deelnemers de 12 maanden lange studie en daarbij werd het volgende geconstateerd. Op de meeste indicatoren werden tussen de onderlinge groepen nauwelijks verschillende gevonden. Alleen de insuline gevoeligheid was bij krachttraining significant toegenomen. De verschillen tussen Tai Chi en de controle groep waren minimaal.
[Chivo.nl]

Kauwgum helpt na darmoperatie

21 Februari 2006

Kauwen op kauwgum kan het herstel na een darmoperatie bespoedigen, heeft een Amerikaans team ontdekt. Na zo´n operatie zijn de darmen vaak erg van streek, maar het kauwen zou ervoor zorgen dat de spijsvertering sneller weer normaal is. Dat heeft de BBC dinsdag gemeld.

Een ingreep aan de ingewanden kan het functioneren van het darmstelsel erg verstoren en zelfs stilleggen. Dat veroorzaakt veel pijn en de patiënt moet langer in het ziekenhuis blijven.

De Amerikaanse onderzoekers bekeken 34 patiënten van wie de helft drie keer per dag een kauwgumpje nuttigde. Die groep kon het ziekenhuis gemiddeld twee dagen eerder verlaten dan de niet-kauwers. De artsen denken dat het kauwen dezelfde zenuwen stimuleert als gebeurt bij het eten van gewoon voedsel, waardoor meer hormonen vrijkomen die de spijsvertering regelen.
[ANP]

Gezond eten en bewegen met kinderen van 9 – 12 jaar

21 Februari 2006

Het Voedingscentrum heeft een nieuwe gratis folder, “Zó gezond! Gezond eten en bewegen met kinderen van 9 – 12 jaar“. Overgewicht bij kinderen is ook in Nederland een groeiend probleem. Het aantal kinderen met overgewicht is de laatste 20 jaar verdubbeld. Op dit moment is één op de zeven kinderen in Nederland te dik en dat aantal neemt alleen maar toe. Veel ouders vragen zich af wat zij kunnen doen om te voorkomen dat hun schoolgaande kinderen te dik worden.

“Zó gezond! Gezond eten en bewegen met kinderen van 9 – 12 jaar” staat boordevol informatie en praktische tips over een gezonde invulling van de dagelijkse voeding. Ook het belang van beweging komt aan bod. Het geeft antwoord op vragen als ‘Hoeveel heeft mijn kind nu eigenlijk nodig?’, ‘Hoe krijg ik mijn kinderen aan het bewegen?’ en ‘Wat is mijn rol als ouder?’. De tips over bewegen zijn opgesteld in samenwerking met het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB).

De folder maakt deel uit van de campagne ‘Gezond eten en bewegen met kinderen – voorkom overgewicht’. Doel van deze campagne is om ouders, verzorgers en leerkrachten ervan bewust te maken dat gezond eten en voldoende bewegen, erg belangrijk zijn om te voorkomen dat kinderen te dik worden. In het kader van deze campagne verschenen eerder de folders ‘Eten en bewegen met peuters’, ‘Gezond eten, gezond bewegen met kinderen van 4-8 jaar’, het boekje ‘Gezond de basisschool door’ en de Traktatieposter.

Download de folder:
» “Zó gezond! Gezond eten en bewegen met kinderen van 9 – 12 jaar” (pdf)

[Voedingscentrum]

Depressie even vaak bij jongeren als ouderen

20 Februari 2006

Uit onderzoek van de KU Leuven blijkt dat depressies even vaak voorkomen bij middelbare scholieren als bij volwassenen.

De onderzoekers van de KU Leuven volgden een half jaar lang 450 scholieren tussen 15 en 20 jaar van het algemeen secundair onderwijs. Eén op vijf blijkt aan depressie te lijden, volgens de normen van een internationaal gehanteerde checklist.

Vijftien procent van de volwassenen krijgt in de loop van zijn leven met depressie te maken. Het hogere cijfer in middelbare scholen moet genuanceerd worden, zeggen de onderzoekers, maar echte depressie komt vermoedelijk even vaak voor bij de jongeren als bij volwassenen.
[HLN]