Archief Januari 2006

Netvliesschade vaak een voorbode van hart- en vaatziekten

31 Januari 2006

Netvliesschade is een voorbode voor hart- en vaatziekten en sterfte, bij zowel mensen met als zonder suikerziekte.

Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Manon van Hecke. Diabetische retinopathie ofwel netvliesschade is een vaak voorkomende complicatie van de kleine bloedvaten van diabetes mellitus en is een van de hoofdoorzaken van blindheid in de Westerse wereld. Over de precieze oorzaken van retinopathie is nog weinig bekend. Wel is bekend dat complicaties aan de kleine bloedvaten gerelateerd zijn met het optreden van complicaties aan de grotere bloedvaten.

Een groot deel van het verhoogde risico op hart- en vaatziekten en sterfte dat mensen met netvliesschade hebben, wordt verklaard doordat deze mensen dus gemeenschappelijke risicofactoren hebben voor hart- en vaatziekten en netvliesschade, zoals hoge bloedsuiker waarden, diabetesduur, hoge bloeddruk en een afwijkende vetstofwisseling. Klinisch betekent dit dat cardiovasculaire risicofactoren bij mensen met retinopathie extra aandacht en behandeling behoeven.

Verder toonde de promovenda aan dat ook andere factoren een rol kunnen spelen bij de ontwikkeling van netvliesschade. Voorbeelden zijn ontstekingsactiviteit, endotheeldysfunctie, dysfunctie van het autonome zenuwstelsel en een afwijkend homocysteïne metabolisme. Herkenning van deze tot nu toe relatief onbekende risicofactoren draagt bij aan een beter begrip over de ontstaanswijze van retinopathie, en zou een basis kunnen vormen voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingsstrategieën.
[Pharma]

Zetmeel en suikers verhogen bloeddruk bij suikerziekte

30 Januari 2006

Voeding rijk aan zetmeel en suikers verhoogt de bloeddruk bij patiënten met diabetes type-2, ofwel ouderdomssuikerziekte. Vervanging van een gedeelte van de koolhydraten door enkelvoudig onverzadigde vetzuren kan dit voorkomen. Dit blijkt uit een Amerikaans onderzoek onder leiding van dr. Abhimanyu Garg.

Het onderzoek werd uitgevoerd bij 42 suikerpatiënten. Zij kregen voeding die rijk was aan koolhydraten of rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetzuren (EOV). Na zes weken was er een week pauze en daarna werd er van voedingtype gewisseld. Bij de koolhydraatrijke voeding bestond 55% van de calorieën uit koolhydraten, 30% uit vet waarvan 10% uit EOV. In de voeding rijk aan EOV bestonden de calorieën voor 40% uit koolhydraten, 45% uit vet waarvan 25% uit EOV.

Aan het eind van beide perioden van zes weken werd geen verschil gevonden in bloeddruk en hartslag. Na de tweede periode van zes weken werd het onderzoek met acht weken verlengd zodat men dus veertien weken achter elkaar dezelfde soort voeding kreeg.

Nu werd wel een verschil gevonden. Na veertien weken koolhydraatrijke voeding was de bloeddruk significant hoger dan na zes weken voeding rijk aan EOV. De bovendruk was 132 tegen 126 mmHg en de onderdruk was 83 tegen 76 mmHg. De hartslag was met zeven tot acht slagen per minuut toegenomen. Na veertien weken voeding met veel EOV was de bloeddruk lager dan na zes weken koolhydraatrijke voeding. Dit verschil was echter niet significant.
[Ortho Institute]

Uroloog pleit voor zelfonderzoek zaadballen

30 Januari 2006

Alle mannen zouden na hun pubertijd de zaadballen maandelijks moeten controleren op veranderingen of verdikkingen die mogelijk op kanker kunnen wijzen. Als zaadbalkanker namelijk tijdig wordt ontdekt, is de kans op volledige genezing 90 procent.

Dat bepleit uroloog R. Spermon, die in februari aan de Radboud Universiteit in Nijmegen promoveert op een onderzoek naar de verfijningen in de behandeling van zaadbalkanker. Spermon noemt het onbegrijpelijk dat zelfonderzoek aan de zaadballen bij mannen niet net zo bekend is als het borstonderzoek bij vrouwen. ,,Op de een of andere manier pikken mannen dit niet op, terwijl het absoluut zinvol is´´, aldus de promovendus.

Jaarlijks krijgen ongeveer vijfhonderd mannen in Nederland zaadbalkanker. De ziekte komt het meest voor tussen de 20 en 35 jaar. Het aantal patiënten neemt sinds 1990 toe. Daarvoor is tot nu toe geen afdoende verklaring gevonden. Spermon benadrukt dat de toename een extra reden is voor jonge mannen om geregeld hun zaadballen af te tasten.

,,We horen heel vaak dat meer jonge mannen afwijkingen hebben gevonden, als er eenmaal één slachtoffer in een groep is. Dan pas onderzoeken ze zichzelf eens. Vroeger kwam de ziekte ook nog wel eens aan het licht bij de keuring voor de militaire dienst. Zaadbalonderzoek was daar een vast onderdeel van´´, aldus de uroloog.

Zaadbalkanker wordt behandeld door de aangetaste zaadbal via het lieskanaal operatief te verwijderen. Als er verder geen uitzaaiingen zijn, is regelmatige controle gedurende vijf tot tien jaar na de operatie voldoende. Ook de behandeling met chemotherapie is tegenwoordig zo goed, dat bijna iedereen overleeft.
[ANP]

Genotrim DNA-pil bij Kassa

30 Januari 2006

GenoTrimAfgelopen zaterdag was de GenoTrim-pil van Salugen één van de onderwerpen bij het consumentenprogramma Kassa. Al eerder waren er al kritische geluiden op diverse websites en na de officiele reactie van het Voedingscentrum is er nu ook een kritisch geluid van het consumentenprogramma Kassa.

Ook volgens Kassa is de DNA-pil toekomstmuziek:

Volgens diverse Nederlandse wetenschappers van Universiteit Wageningen, het AMC, Universiteit Maastricht, het Hubrecht Laboratorium en het LUMC die Kassa heeft geraadpleegd, kunnen de claims van Salugen absoluut niet worden waargemaakt. Op internet zijn nog veel meer kritische geluiden te horen. Ze zijn het er allemaal over eens dat het afstemmen van pillen op basis van DNA-materiaal om af te vallen grote onzin is. De wetenschap is nog niet zover om op deze wijze in te grijpen op het lichaam. Er spelen ontzettend veel genen een rol bij overgewicht, maar hoe en wat precies is nog niet echt bekend.

Op de website van Kassa kwam ik ook nog een stukje tegen over de ingrediënten van de dieetpil:

Lange tijd stond er bij de ingrediënten op de site de stof dehydroëpiandrosteron (DHEA). In Nederland mag die stof niet in een vrij verkrijgbaar voedingssupplement zitten en toen Kassa aan Salugen vroeg hoe dat zit, werd er opeens gezegd dat dat een vergissing is en dat het er helemaal niet in zit. De Inspectie voor de Volksgezondheid zal er in ieder geval een onderzoek naar instellen.

Het eerste bericht over de DNA-pil heeft Salugen waarschijnlijk behoorlijk wat geld opgeleverd, er schijnen al 3000 mensen de Genotrim-pil te hebben aangevraagd. Ik hoop dat nu het onderwerp ook in Kassa is behandeld niemand meer deze pillen besteld!

De uitzending van Kassa is overigens nog te bekijken. Het gedeelte over Genotrim en Salugen begint ongeveer na 13.40 minuten.

» KASSA 28 januari 2006 – Genotrim & Salugen

Hormoontherapie geeft hoger risico op borstkanker

30 Januari 2006

BorstonderzoekHet gebruik van hormonen tegen overgangsklachten kan de kans op borstkanker vergroten. Rond de overgang neemt het borstklierweefsel af, maar vrouwen die een hormoontherapie volgen, houden meer klierweefsel. Dit verhoogt het risico op borstkanker.

Dat stelt epidemioloog F. Van Duijnhoven in haar proefschrift waarmee ze dinsdag promoveert aan de Universiteit Utrecht. Voor haar onderzoek onderzocht ze achthonderd vrouwen die hormonen gebruikten en een even grote groep die dat niet deed. Bij de eerste groep was de afname van klierweefsel geringer.

Uit eerdere onderzoeken was al duidelijk geworden dat hormoontherapie borstkanker in de hand werkt, maar hoe dat kwam was nog onduidelijk. Hoe langer een vrouw de hormonen gebruikt, hoe hoger het kankerrisico.

Van Duijnhoven stuitte ook op aanwijzingen dat sommige vrouwen door erfelijke aanleg gevoeliger zijn voor de effecten van hormoontherapie op het klierweefsel. Zij zouden beter kunnen afzien van het gebruik van de hormonen.

Frankrijk gaat obesitas te lijf

29 Januari 2006

Uit gezondheidsenquêtes blijkt dat 11,3 procent van de Fransen aan zwaarlijvigheid lijdt. Dat is nog altijd veel minder dan in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, waar respectievelijk 40 en 30 procent van de bevolking obees is. Wel is het zo dat in Frankrijk het aantal zwaarlijvigen bijzonder snel toeneemt, de afgelopen twintig jaar is er sprake van een verdubbeling. Daarom heeft gezondheidsminister Xavier Bertrand zwaarlijvigheid uitgeroepen tot nationaal gezondheidsprobleem.

Het fenomeen lijkt vooral de Franse jongeren te treffen. Jaarlijks neemt het aantal zwaarlijvige kinderen met 17 procent toe. Als die evolutie zich doorzet, zal Frankrijk in 2020 evenveel dikke burgers hebben als de VS. Die cijfers verklaren waarom Frankrijk obesitas tot een nationale gezondheidskwestie heeft gepromoveerd. “Obesitas is een van de grootste gezondheidsuitdagingen voor Frankrijk van de 21ste eeuw”, luidt het. Bertrand zal volgende maand een actieplan presenteren dat in de eerste plaats gericht zal zijn op kansarme risicogroepen.

Uit onderzoek zou blijken dat zwaarlijvigheid vooral een probleem is van laaggeschoolde en economisch achtergestelde groepen, die vaak in arme buitenwijken van de Franse grootsteden wonen. Deze groepen zouden de laatste jaren overgeschakeld zijn van verse voedingsproducten op goedkope en vetrijke maaltijden. Ook de opkomst van fastfoodketens zou volgens Franse voedingsdeskundigen nefast zijn voor de volksgezondheid.

De Franse regering kondigde ondertussen al een verbod aan op de verkoop van suikerhoudende dranken op school. Begin deze maand organiseerden vrijwillige kinderartsen in tachtig steden en dorpen een ‘nationale weegschaaldag’ om kinderen en ouders advies te geven over gezonde eetgewoonten.

Het Comité National des Associations d’obèses (CNAO) pakt dezer dagen uit met een opvallende sensibiliseringscampagne. Op de CNAO-affiche staat een naakte, zwaarlijvige vrouw. De slogan laat evenmin veel ruimte voor interpretatie: “Obesitas is een ernstige ziekte die in Frankrijk jaarlijks aan 55.000 mensen het leven kost. Obesitas doodt, vindt u dat nog altijd grappig?”
[De Morgen]

Insuline niet meer injecteren maar spuiten

29 Januari 2006

De Amerikaanse keuringsdienst voor voedsel en medicijnen heeft vrijdag het groene licht gegeven voor de verkoop van insuline die met een inhalator kan worden ingenomen, in plaats van met een injectie.

Daarmee kunnen in de VS mogelijk 3 miljoen mensen die lijden aan diabetes overstappen op een meer gebruiksvriendelijke manier om het medicijn toe te dienen.

De inhalator komt van het concern Pfizer. Hij komt mogelijk over enkele maanden op de markt. Analisten van banken denken dat het tot 1 miljard dollar per jaar kan opbrengen voor het bedrijf.

Virus verantwoordelijk voor extra kilo’s

29 Januari 2006

Wie te kampen heeft met overgewicht hoeft de schuld niet noodzakelijk te zoeken bij de eigen eet- of leefgewoonten. Volgens nieuw Amerikaans onderzoek is een virus vaak verantwoordelijk voor die extra-kilo’s en kan zwaarlijvigheid in die gevallen zelfs besmettelijk zijn.

Tot die conclusie komen Amerikaanse vorsers die hun onderzoek uitvoerden in opdracht van de National Institute of Health, een overheidsinstelling. De leidster van dat project, Leah Whigham van de universiteit van Wisconsin, zegt bewijzen te hebben gevonden dat bepaalde virussen verantwoordelijk kunnen zijn voor overgewicht. Dat eetgewoonten en een tekort aan lichaamsbeweging daarbij een belangrijke factor vormen, wordt ook door Whigham bevestigd, maar zij voegt een nieuw element toe: de rol van adenovirussen. Dat is een groep van ongeveer 50 virussen waarvan al bekend was dat ze verantwoordelijk zijn voor ademhalingsmoeilijkheden.

Lees verder bij Het Laatste Nieuws

Belgische jongeren vinden zichzelf gezond

28 Januari 2006

Een grote meerderheid van de Belgische jongeren verklaren dat ze in goede gezondheid verkeren. Bijna 9 op de 10 jongeren (89%) denken dat het zo is. Dat blijkt uit een enquête die het OIVO voerde bij jongeren tussen 10 en 17 jaar.

Hoe ouder de jongeren worden, hoe minder ze denken dat ze in goede gezondheid verkeren. Op de leeftijd van 10 jaar vinden 90% van de jongeren zichzelf gezond. Op de leeftijd van 17 jaar zijn nog 84% van de jongeren daarvan overtuigd. Volgens de Nationale Gezondheidsenquête oordeelt 77% van de Belgische bevolking ouder dan 15 jaar dat hun gezondheid bevredigend is.

De perceptie van hun eigen gezondheid wordt beïnvloed door het rookgedrag: van diegenen die veel roken in het weekend, verklaart 1 op de 3 jongeren in slechte gezondheid te verkeren.

Bijna 6 op de 10 jongeren verklaren op te letten met wat ze eten en drinken, maar bijna 7 op de 10 jongeren verklaren dat ze toch liever eten wat ze graag lusten dan te letten op wat ze eten. Hoe ouder de jongeren worden, hoe minder aandacht ze besteden aan wat ze eten of drinken.

Minder dik door Kids in Balanz

28 Januari 2006

Dikke kinderen die meedoen aan het Dordtse project Kids in Balanz, blijken binnen enkele maanden tijd fors af te vallen.
Van de 45 kinderen die aan het nieuwe project hebben deelgenomen, blijkt 70 tot 80 procent behoorlijk wat kilo’s kwijt te zijn, een smallere taille te hebben en minder vet en een betere Body Mass Index (BMI) te hebben. Die index geeft de verhouding tussen lengte en gewicht weer.

Die resultaten hebben Balanz Fysiotherapie en Bureau Sportstimulering van de gemeente Dordrecht bekendgemaakt. De organisaties hebben het project samen met de GGD en enkele huisartsen ontwikkeld.

Zij begonnen in oktober 2004 met de eerste lichting dikke kinderen. Inmiddels is de 59ste deelnemer ingeschreven.

Tijdens het project leren kinderen met behulp van een voedingsconsulent gezonder te eten. Daarnaast werken ze in de fitnessruimte aan hun conditie en leren via sport- en spelactiviteiten hoe ze beter kunnen bewegen. Ze houden eetdagboeken bij, kunnen op de computer zien hoe hun conditie vooruit gaat en hun gewicht, tailleomvang en vetpercentage afneemt.

In sommige gevallen verloren kinderen twaalf kilo, werd hun taille tien centimeter smaller en slonk hun vetpercentage met 12 procent. Slechts enkele kinderen haakten af of werden juist dikker tijdens het project.

,,Het concept werkt niet zoals een campagne die zegt: pas op, je wordt te dik. We moeten wat doen om de kinderen in beweging te krijgen. Als de kinderen zich bewust worden van wat ze eten en ze zien hoe ze beter kunnen bewegen, dan slaat het aan,” legt A. Hendriks van Balanz Fysiotherapie het succes van Kids in Balanz uit.

In principe mag elke fysiotherapeut het concept van hem overnemen. Ook zijn er goede afspraken gemaakt met de zorgverzekeraar over de vergoeding van de behandeling van kinderen met obesitas.

Kinderen die geen medische indicatie hebben betalen zelf een gering bedrag voor deelname.
[AD]

Kinderen met overgewicht

28 Januari 2006

Het aantal kinderen dat te dik is, neemt in vergelijking met vroeger toe. Ze zijn op jongere leeftijd al te dik en ze zijn zwaarder dan de dikke kinderen vroeger. Het is duidelijk dat te dik zijn niet gezond is. Maar voor ouders en kinderen is het niet eenvoudig het te dik zijn te veranderen in het hebben en houden van een normaal gewicht. Het boek Kinderen met overgewicht is een hulpmiddel voor ouders en kinderen om een andere en gezonde manier van eten aan te wennen. Nadrukkelijk gaat het daarbij niet om afzien en honger lijden, maar om een gedragsverandering, met als beoogd resultaat een gezond eetpatroon en gewicht.

Het boek verschijnt in twee delen in één pakket. In het gewone boek vinden ouders en kinderen alle algemene informatie en tips. Het bijbehorende werkboek is voor de kinderen die aan de slag willen met hun overgewicht.

Fruit en groente verkleinen kans op beroerte

27 Januari 2006

GroentenMensen die dagelijks vijf stuks fruit of groente eten hebben 26 procent minder kans op een beroerte dan personen die minder dan drie porties per dag nuttigen. Het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet publiceert zaterdag een vergelijking van acht studies naar eetgewoonten en gezondheid.

In totaal waren meer dan een kwart miljoen personen uit Europa, Japan en de Verenigde Staten betrokken bij de onderzoeken. Mensen die dagelijks tussen de drie en vijf porties eten hebben 11 procent minder kans op een hersenbloeding.

Gemiddeld eten ´westerlingen´ drie stukken fruit per dag. Door meer groente en fruit te eten kunnen niet alleen beroertes worden voorkomen, maar ook sommige vormen van kanker. In westerse landen zijn hart- en vaatziektes en kanker de belangrijkste doodsoorzaken.

Donkere mensen krijgen sneller kanker van roken dan blanken

27 Januari 2006

sigarettenZwarte Amerikanen en etnische Hawaïanen die roken, hebben meer kans om longkanker te krijgen dan rokende blanken. Zij lopen echter weer meer risico dan Amerikanen van Japanse of Latijns-Amerikaanse komaf. Dat is gebleken uit onderzoek waarvan de resultaten gisteren zijn gepubliceerd in het vakblad New England Journal of Medicine.

Blanken bleken in de groep die tot tien sigaretten per dag rookt 55 procent minder risico te lopen dan zwarten en Hawaïanen, zelfs 79 procent minder dan Japanners en latino’s.

Volgens hoofdonderzoeker Christopher Haiman van de universiteit van Californië namen de verschillen tussen de etnische groepen af naarmate de proefpersonen meer rookten. Bij een consumptie van meer dan dertig sigaretten per dag waren de verschillen nagenoeg verdwenen.

Volgens Haiman is een verschil in de manier waarop het lichaam nicotine verwerkt een mogelijke verklaring voor de opvallende uitkomsten van het onderzoek.

Dikke kinderen extra gevoelig voor suiker

27 Januari 2006

Te dikke kinderen zijn gevoeliger voor het krijgen van diabetes als gevolg van suikergebruik. Dit blijkt uit een onderzoek uitgevoerd in Los Angeles bij kinderen met een Latijns-Amerikaanse achtergrond .

Bijna een op de vier Latijns-Amerikaanse kinderen is te dik. Met de toename van obesitas bij deze kinderen neemt ook het aantal gevallen van prediabetes en diabetes type-2 bij tieners toe. Het onderzoek werd gehouden onder 63 kinderen met overgewicht. Ze waren tussen de negen en dertien jaar oud. Gedurende drie dagen werd er bijgehouden wat er werd gegeten en gedronken. Hierna werd de insulinegevoeligheid, acute insulinerespons en een index van de bètacelfunctie bepaald.

Het bleek dat hoe groter de totale suikerinname was hoe lager de acute insulinerespons en de bètacelfunctie. Deze relaties waren beide significant en onafhankelijk van leeftijd, geslacht en lichaamsbouw. Ook voor suikerhoudende dranken werd dit verband gevonden, maar de getallen waren niet significant.
Een vermindering van de bètacelwerking is een voorbode van diabetes type-2. Het is dus van belang dat er nu al wordt ingegrepen in de voedingsgewoonten van kinderen met overgewicht om suikerziekte in de toekomst te voorkomen.
[Ortho Institute]

Basilicum mogelijk slecht voor rokers

27 Januari 2006

BasilicumHet eten van veel basilicum kan bij mensen die roken mogelijk kanker veroorzaken. Datzelfde geldt voor de consumptie van kruiden en specerijen als dragon, foelie, nootmuskaat en steranijs. Onderzoekers van de Wageningen Universiteit zoeken uit of deze geliefde smaakmakers werkelijk gezondheidsrisico’s veroorzaken.

Een groot aantal kruiden en specerijen bevat stoffen als estragol, methyleugenol en safrol. Die stoffen, die bij ratten kanker veroorzaken, komen onder meer ook voor in de Caribische smaakmaker sassafras, in dong quai, een populair Aziatisch alternatief tegen overgangsklachten en in venkel.

Het Voedingscentrum raadt venkelthee voor baby’s met darmkrampjes tegenwoordig dan ook af, terwijl het eerder als probaat middel werd aanbevolen. Ook in vis in saus in blik komt te veel verdachte stof voor, aldus het Voedingscentrum.

De Wageningse toxicoloog ir. S. Jeurissen doet onderzoek naar methyleugenol, wat veel voorkomt in basilicum. Volgens haar is de stof op zich onschadelijk, maar in het lichaam verandert het onder invloed van leverenzymen in een kankerverwekkende stof. De Wageningen Universiteit heeft nu achterhaald welk enzym precies voor de verandering zorgt. „Rokers en mensen die veel kool eten, maken meer van dit enzym aan, waardoor er ook meer methyleugenol verandert in kankerverwekkende stof”, aldus Jeurissen.

De EU denkt op basis van zulke onderzoeken dat het verstandig is minder methyleugenol te gebruiken. Het Voedingscentrum adviseert daarom niet te vaak pesto te eten. Het gebruik van sassafras en dong quai wordt helemaal afgeraden. Maar volgens de Amerikaanse smaakstoffenidustrie is er niets aan de hand, aangezien de stoffen pas schadelijk worden als mensen ze in gigantische hoeveelheden zouden eten.

Toxicoloog Jeurissen vindt het nog veel te vroeg om voedingsadviezen te geven. „Nu we weten hoe de verandering in het lichaam plaatsheeft, gaan we onderzoeken welke voedingsmiddelen dat proces zouden kunnen afremmen. En misschien zit in basilicum zelf wel zo’n stof, dat weten we nog niet.”