Enschedese kinderen leren meer over eten en bewegen

14 Maart 2010 Geen reacties »

overgewicht obesitas babyVanaf 15 maart start vanuit Brede School West de themaweek `Eten en Bewegen 0-6 jarigen’. Tot eind maart besteden de peuterspeelzalen, kinderopvang en onderbouw van de basisscholen stadsdeelbreed extra aandacht aan een gezonde leefstijl, voeding en het belang van voldoende lichaamsbeweging. Samen met Livio, GGD Regio Twente Jeugdgezondheidszorg en bibliotheek Stadsveld is er een gevarieerd programma over eten en bewegen opgezet.

Onder de naam `West Wil Wel! Gezond zijn’ worden diverse projecten georganiseerd. Tijdens de themaweek kunnen de kinderen naar de theatervoorstelling `Het verhaal over de jongen die niet meer wou bewegen’ die geheel in het teken staat van een gezonde leefstijl. De kinderen kunnen ook meedoen aan diverse activiteiten zoals; kinderyoga en -dans, gymmen samen met ouderen en tandenpoetslessen.

In de aanloop naar de themaweek werd donderdagavond 11 maart een succesvolle thema-avond `Bewegen 0-6 jarigen’ gehouden voor ruim 100 professionals in Enschede West.

Voor meer informatie kunt u terecht op de website www.bredeschoolwest.nl.

Sanquin gaat het bloed van donors op Q-koorts testen

14 Maart 2010 Geen reacties »

Vanaf 15 maart test Sanquin het bloed van donors uit risicogebieden op de aanwezigheid van de Q-koorts-bacterie. Hoewel het risico van bloedoverdraagbaarheid verwaarloosbaar klein is, neemt Sanquin het zekere voor het onzekere.

Sinds enige jaren vindt er in een deel van Nederland jaarlijks omstreeks deze tijd een uitbraak van Q-koorts plaats. Dit gebeurt vooral in gebieden waar veel geiten en schapen worden gehouden. Via dieren wordt Q-koorts verspreid naar de mens.

In het belang van de patiënten die bloed ontvangen, neemt Sanquin nu deze voorzorgsmaatregel. In veel gevallen merken mensen niet dat zij met de bacterie besmet zijn. Daarom worden de donaties van donors uit gebieden met een verhoogd risico op Q-koorts getest. Als uit de test blijkt dat de donor recent besmet is, wordt de donatie niet voor patiënten gebruikt en wordt de donor ingelicht. Sanquin doet er alles aan om de veiligheid van de bloedvoorziening op het huidige hoge niveau te houden.

Alcohol en obesitas is gevaarlijke combinatie

13 Maart 2010 Geen reacties »

wijnMannen met obesitas die regelmatig alcohol drinken, hebben 19 meer kans op een leverziekte en hieraan  dan mensen met een gemiddeld gewicht. Vrouwen met overgewicht die twee glazen wijn per dag nemen, lopen dubbel zoveel risico op deze ziekte.

Vrouwen en alcohol
Het aantal mensen met een leverziekte dat sterft hieraan is verdubbeld de laatste tien jaar.  De onderzoekers bestudeerden daarom het verband tussen het BMI (de verhouding tussen het lichaamslengte en het gewicht) en levercirrose bij 1,2 miljoen Britse vrouwen. Ze werden 6,2 jaar in de gaten gehouden. Daaruit blijkt dat bij vrouwen die gemiddeld een derde tot een halve eenheid alcohol per dag nemen de kans 0,8 op 1000 bedraagt dat ze levercirrose krijgen. Bij vrouwen met obesitas stijgt dit naar 1 op 1.000. Degenen die meer dan twee en een halve porties alcohol per dag drinken hebben 2,7 op 1000 kans om levercirrose te krijgen, dat stijgt naar 5 bij vrouwen met obesitas.

Mannen en alcohol
Een tweede studie bij 9.000 mannen van gemiddeld 29 jaar toonde aan dat degenen met obesitas die meer dan 15 eenheden alcohol per week drinken, dat is ten minste een glas bier per dag, de grootste kans op leverziekte lopen. Dat is 19 keer hoger dan mensen met een normaal gewicht. Professor Liu: “Het gematigd drinken van alcohol en overgewicht zijn slecht voor de gezondheid van je lever, zeker de combinatie is slecht.”

Belangrijkste oorzaak

Alcohol is de belangrijkste oorzaak van levercirrose, dit onderzoek bewijst echter dat een te hoog lichaamsgewicht ook een rol speelt. Onderzoeker Bette Liu: “Obesitas zorgt voor een opstapeling van vet in de levercellen, wat leidt tot een vette lever. Hierdoor kan deze ontsteken en zo ontstaat een cirrose. Dit komt vaak voor bij mensen die veel alcohol drinken en diabetes hebben.”

Nieuwe lente, nieuwe FietsActief

13 Maart 2010 Geen reacties »

FietsActiefFietsActief trapt het nieuwe fietsseizoen af met een nieuwe look. Zowel de vormgeving als de inhoud van dit tijdschrift voor recreatieve fietsers heeft een metamorfose ondergaan.

De vernieuwde FietsActief – met nieuw logo, nieuwe kleuren en meer foto’s – besteedt meer aandacht aan wat er náást de fiets gebeurt. Hoofdredacteur Rodrick de Munnik: “Opvallend veel vrouwen lezen FietsActief. Met de nieuwe vormgeving en een aantal inhoudelijke aanpassingen zoals nieuwe rubrieken spreken we een breder publiek aan. Bijvoorbeeld Bermtoeristen, een nieuwe rubriek waarin dieren en planten worden besproken die je onderweg tegenkomt. Zodat je nog meer plezier haalt uit fietstochten. Verder is er in elk nummer aandacht voor nieuws, reizen en techniek. Ook onderhoudstips en adviezen voor de aanschaf van een nieuwe fiets ontbreken niet.”

Unieke fietsroutes

Onveranderd, want nog steeds mateloos populair, zijn de vier unieke FietsActief-routes in het hart van elk nummer. Hiermee kan een fietser direct zelf op pad om met eigen ogen te zien hoe mooi Nederland is. Zo staan in het eerste nieuwe nummer fraaie lenteroutes langs landgoed Slangenburg, door het Land van Maas en Waal, het Noordhollands Duinreservaat en het groene poldergebied tussen Leiden en Zoetermeer.

Het eerste, vernieuwde nummer van FietsActief ligt vanaf 13 maart in de winkel voor 4,95 euro.

Te veel lood in vibrators en andere speeltjes

13 Maart 2010 Geen reacties »

In één op de vijf elektronische apparaten zit lood, terwijl dat al jaren niet meer mag. Het gaat vaak om kinderspeelgoed dat op kermissen en braderieën aan de man wordt gebracht, maar bijvoorbeeld ook om vibrators en radio’s. Dat blijkt uit onderzoek van de VROM-Inspectie.

De inspectie testte afgelopen jaar 450 apparaten op giftige stoffen als lood, cadmium en kwik. Het ging daarbij om speelgoed, koffiezetapparaten, scheerapparaten, radio’s en videocamera’s. Vooral goedkope apparaten uit Azië bleken niet pluis. Al het geteste kermis- en braderiespeelgoed bevatte te veel zware metalen. Verder werden goedkope radio’s, op afstand bedienbaar speelgoed, föhns en vibrators regelmatig afgekeurd.

Het lood zit meestal in soldeerverbindingen binnen in een apparaat, aldus de Inspectie. ,,De gebruiker loopt hierdoor geen direct gevaar. Wel is het een probleem bij de verwerking van afdankertjes.” De gewraakte apparaten, met een handelswaarde van enkele tonnen in totaal, zijn van de markt gehaald. Bijna twee derde van de 47 importeurs kreeg een proces-verbaal.

Minder vrouwen met baarmoederhalskanker bij invoering HPV-thuistest

12 Maart 2010 Geen reacties »

baarmoederhalskankerEen test waarmee vrouwen thuis zelf een onderzoekje kunnen doen om te kijken of ze baarmoederhalskanker hebben, is een goed uitvoerbaar en effectief middel om de dekkingsgraad van het bevolkingsonderzoek te verhogen. Als de HPV-thuistest standaard wordt aangeboden aan vrouwen die niet reageren op de uitnodigingen van het reguliere bevolkingsonderzoek, kan het aantal vrouwen met baarmoederhalskanker met zeker 100 gevallen afnemen. Dit blijkt uit onderzoek van VU medisch centrum dat vandaag in het vooraanstaande medische tijdschrift British Medical Journal wordt gepubliceerd.

Ruim de helft van het aantal baarmoederhalskankers wordt aangetroffen bij vrouwen die niet deelnemen aan het reguliere bevolkingsonderzoek. “In Nederland zijn er nu nog jaarlijks 600 a 700 vrouwen die baarmoederhalskanker krijgen en zo’n 230 vrouwen komen zelfs te overlijden. Voor vrouwen die, om welke reden dan ook, geen uitstrijkje willen laten doen, is alleen de thuistest een manier om zich toch op baarmoederhalskanker te laten testen,” aldus patholoog professor Chris Meijer, leider van het onderzoeksteam van het VU medisch centrum.

Het onderzoek
Het onderzoek dat nu in het British Medical Journal is beschreven, is gedaan onder zo’n 28.000 vrouwen in Noord-Holland en Flevoland. Deze vrouwen, tussen de 30 en 60 jaar, hadden eerder al twee keer niet gereageerd op de oproep om een uitstrijkje te laten maken. Van de vrouwen die een thuistest kregen toegestuurd deed 27,5% de test en stuurden deze naar VUmc voor de uitslag. Een significant hoger aantal dan bij de controlegroep, die nogmaals werd uitgenodigd voor een traditioneel uitstrijkje, waarop 16,6% van de vrouwen reageerde.

Bij de vrouwen die de thuistest terugstuurden werden meer ernstige voorstadia en baarmoederhalskanker gevonden dan bij vrouwen die wel meededen aan het reguliere bevolkingsonderzoek. Wanneer deze  vrouwen bovendien ook niet hadden deelgenomen aan de eerdere ronde van het bevolkingsonderzoek, was het risico op ernstige voorstadia zelfs ruim twee keer hoger dan bij de groep die vijf jaar eerder wel een uitstrijkje had laten maken.

Redenen om niet deel te nemen aan bevolkingsonderzoek
Alle vrouwen tussen de 30 en 60 jaar krijgen elke vijf jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Van deze vrouwen verschijnt zo’n 25% niet. Een gedeelte komt niet om hele legitieme redenen, bijvoorbeeld omdat de baarmoeder is verwijderd of omdat de vrouw zwanger is. Maar bij een groot aantal vrouwen spelen waarschijnlijk andere oorzaken een rol om niet naar de huisarts te gaan voor de test; zoals schaamte, ongemak, angst of tijdgebrek. Juist bij deze groep wordt vaker baarmoederhalskanker geconstateerd.

Werking HPV-test
De HPV-test, waarbij vrouwen zelf materiaal uit de vagina afnemen en opsturen naar het lab, kijkt naar de aanwezigheid van het Humaan Papilloma Virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Daardoor spoort deze test eerder voorstadia van baarmoederhalskanker op dan het traditionele uitstrijkje waarbij celafwijkingen worden onderzocht.
[VUmc]

Mobiele telefoon als hulpmiddel bij diabetestherapie

12 Maart 2010 Geen reacties »

mobiele telefoonDe provincie Groningen geeft subsidie voor een nieuw zorgproject waarbij kinderen met diabetes via hun mobiele telefoon geholpen worden om hun therapie beter te volgen.

Suikerpatienten moeten op gezette tijden hun medicijnen innemen om zo het suikergehalte in hun bloed op peil te houden. Om die regelmaat voor kinderen gemakkelijker te maken kunnen ze bijvoorbeeld met een sms’je gewaarschuwd worden dat het tijd is voor hun medicijn.

Een Gronings ICT bedrijf heeft het project ontwikkeld waarbij patientjes en hun ouders met een persoonlijke website en een mobiele telefoon de ziekte onder controle kunnen houden. De provincie subsidieert het project met ruim 90.000 euro.

Surinaamse en Antilliaanse vrouwen ‘leven om te eten’

11 Maart 2010 Geen reacties »

overgewichtIn de beleving van vrouwen met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond wegen de voordelen van gezonder eten niet op tegen de nadelen. Dit belemmert deze vrouwen om gezonder te eten. Zo luidt één van de uitkomsten van een onderzoek uitgevoerd door het LEI, onderdeel van Wageningen UR, dat is gefinancierd door het ministerie van LNV.

Naast leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status speelt etniciteit een belangrijke rol bij het vóórkomen van overgewicht. Bij Surinamers en Antillianen komt overgewicht vaker voor dan bij autochtonen.

Bij het onderzoek is, in de vorm van zes groepsinterviews, gesproken met 31 vrouwen van Surinaamse of Antilliaanse afkomst. Doel was om beter zicht te krijgen op wat deze vrouwen belemmert om gezonder te eten en meer te bewegen. Ook was een vraag waarom er bij hen meer acceptatie is van een bovengemiddeld lichaamsgewicht dan bij autochtone Nederlanders.

De geïnterviewde vrouwen noemen als belangrijkste nadeel van gezonder eten dat het minder smaakvol is en dus leidt tot minder genieten. En dat terwijl Surinaamse en Antilliaanse vrouwen naar eigen zeggen ‘leven om te eten’. Een groot verschil met Nederlanders die, volgens de vrouwen, ‘eten om te leven’. Verder verwachten de vrouwen vanuit de sociale omgeving weinig steun voor een gezonder eetpatroon, of voor afvallen. De vrouwen gaan uit van een dikker schoonheidsideaal, twijfelen aan het verband tussen gezonder eten en afvallen en zijn niet overtuigd van de gezondheidsrisico’s van overgewicht.

Om overheidscommunicatie over overgewicht en obesitas beter te laten aansluiten bij de beleving van vrouwen met een Surinaamse en Antilliaanse achtergrond wordt onder andere aanbevolen om te belichten dat en hoe gezonder eten niet per se minder smaakvol hoeft te zijn en ook niet duurder, moeilijker, of minder gezellig.
[Wageningen Universiteit]

Farmaceuten omzeilen verbod op reclame geneesmiddelen

11 Maart 2010 Geen reacties »

medicijnenDe Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Stichting Code Geneesmiddelenreclame moeten beter toezien op overtredingen van de reclameregels voor receptgeneesmiddelen. Uit onderzoek van ‘Gezonde scepsis’ blijkt dat persberichten van farmaceutische bedrijven vaak ten onrechte niet-feitelijke informatie bevatten. Dit is in strijd met de reclameregels voor receptgeneesmiddelen. Ingrijpen is hard nodig, zo stelt de Consumentenbond.

Publieksreclame voor receptgeneesmiddelen is in Nederland verboden, maar het verbod wordt niet altijd even strikt nageleefd. Dat bleek ook in oktober 2009 toen Tros Radar het fenomeen ’symptoomreclame’ onder de loep nam. De Consumentenbond verzamelde destijds bijna 20.000 handtekeningen, die in de vorm van een petitie zijn aangeboden aan minister Klink (Volksgezondheid). Met de petitie pleit de bond voor scherpere en duidelijkere regels voor medicijnreclame en informatie over medicijnen.

Het onderzoek van Gezonde scepsis, onderdeel van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik, onderstreept wederom dat de industrie creatief gebruik maakt van de grenzen van wat is toegestaan rondom geneesmiddeleninformatie en wat niet.

Databank
De Consumentenbond is voorstander van meer informatie over medicijnen, mits die informatie objectief, volledig en wetenschappelijk onderbouwd is. De informatie kan verstrekt worden via internet. De bond denkt aan een databank die gevuld kan worden door de overheid, de farmaceutische industrie en belangenorganisaties.

24 miljoen voor Schizofrenie-onderzoekers

11 Maart 2010 Geen reacties »

Nederlands wetenschappelijk onderzoek naar schizofrenie krijgt een financiële injectie van 24 miljoen euro. René Kahn, hoogleraar psychiatrie van het UMC Utrecht, en Jim van Os, hoogleraar psychiatrie van Maastricht UMC +, krijgen ieder een Europese subsidie van twaalf miljoen euro.

René Kahn van het UMC Utrecht en zijn internationale onderzoeksgroep besteden het geld aan vijf studies, allemaal gericht op de behandeling van schizofrenie. Ten eerste: het optimaliseren van het behandelprotocol van schizofrenie. Wanneer moeten welke medicijnen gegeven worden?

Het tweede onderzoek draait om therapietrouw. Schizofreniepatiënten nemen vaak hun medicijnen niet en vallen daardoor terug in een psychose. Betere voorlichting, het betrekken van de familie en sms-reminders kunnen patiënten helpen hun medicijnen te blijven gebruiken.

De derde studie onderzoekt of het nodig is bij een eerste psychose eerst een MRI-scan te maken, om een neurologische oorzaak uit te sluiten.

In onderzoekslijn nummer vier proberen wetenschappers op basis van genetische informatie en de structuur van de hersenen te voorspellen bij welke patiënten de behandeling zal aanslaan en bij welke niet.

Het laatste onderzoek draait om een mogelijk nieuw medicijn tegen schizofrenie. Het is een stof die voorkomt in cannabis, cannabidiol, en die wellicht effectief is tegen psychose. In totaal doen aan de vijf onderzoeken zo’n vijfhonderd Europese schizofreniepatiënten mee.

De internationale groep van Jim van Os van Maastricht UMC+ verricht onderzoek naar de oorzaken van schizofrenie, met name naar het ingewikkelde samenspel tussen genen en omgeving. Ze gebruiken hiervoor de Europese diversiteit in genetische variatie en sociale omgeving. In de eerste onderzoekslijn brengen ze bij meer dan tienduizend patiënten en hun familieleden de invloed van gen-omgevingsinteracties in kaart op het niveau van het brein. Het is de grootste onderzoeksgroep die ooit in schizofrenieonderzoek bij elkaar is gebracht.

In de tweede onderzoekslijn zal nieuwe technologie (PSY-MATE), ontwikkeld aan het Maastricht UMC +, worden gebruikt om continue ambulante metingen te verrichten die de respons van mensen op hun micro-omgeving meet. Deze nieuwe technologie maakt het mogelijk om zeer subtiele genetische effecten in kaart te brengen die bepalen hoe mensen op hun omgeving reageren. Het moet duidelijk maken waarom sommige mensen reageren met depressie, wanen of hallucinaties.

De resultaten van de eerste twee onderzoekslijnen zullen worden gebruikt om een methode te ontwikkelen die bij mensen met een hoog risico kan worden gebruikt om specifieke kwetsbaarheden te identificeren en vroegtijdig te behandelen.

De onderzoeken starten dit jaar en lopen tot 2015. De subsidie valt onder het Europese Zevende Kaderprogramma. De subsidies zijn mogelijk gemaakt dankzij eerder onderzoek van de universiteiten van Amsterdam, Groningen, Maastricht en Utrecht (GROUP studie).

Schizofrenie is een psychiatrische ziekte waaraan ongeveer honderdduizend Nederlanders lijden. De ziekte ontstaat vaak tussen het twintigste en vijfentwintigste levensjaar. Anderhalf keer meer mannen dan vrouwen hebben schizofrenie. Tweederde van de schizofreniepatiënten is, in wisselende mate, chronisch ziek en heeft veel last van de ziekte. Patiënten met schizofrenie leven gemiddeld vijftien jaar korter door een combinatie van slechte lichamelijke gezondheid en zelfdoding.
[UMC Utrecht]

World Kidney Day in teken van diabetes

11 Maart 2010 Geen reacties »

nierenDe vijfde editie van World Kidney Day staat donderdag in het teken van diabetes. Deze ziekte is namelijk een belangrijke oorzaak van nierfalen. De Nierstichting en het Nederlands Huisartsen Genootschap grijpen deze dag aan om alle huisartsen in Nederland de komende tijd via een informatiepakket te wijzen op de nieuwe richtlijnen voor controle en behandeling van nierschade.

,,Een regelmatige controle van de nierfunctie bij diabetespatiënten is belangrijk”, aldus Paul Beerkens, algemeen directeur van de Nierstichting. ,,Zo kan in veel gevallen worden voorkomen dat een diabetespatiënt ook nog nierpatiënt wordt.”

World Kidney Day wordt jaarlijks georganiseerd en is een initiatief van de Internationale Vereniging van Nierstichtingen, bedoeld om besef van de ernst van nierziektes te creëren.

Wereldwijd hebben meer dan 500 miljoen mensen last van nierschade, onder meer als gevolg van diabetes. Dit aantal stijgt volgens de Nierstichting jaarlijks met ruim 6 procent.

Vaccinatiecampagne Nieuwe Influenza A (H1N1) afgerond

10 Maart 2010 Geen reacties »

vaccinatie Mexicaanse griepDe vaccinatiecampagne tegen de Nieuwe Influenza A (H1N1) is ten einde. Er is geen sprake meer van een epidemie zoals die eind vorig jaar heerste. In totaal zijn er bijna 11 miljoen vaccins gedistribueerd. In een kort tijdsbestek hebben vele zorgprofessionals de vaccinaties uitgevoerd. Overgebleven vaccins bij huisartsen, zorginstellingen en GGD’en worden binnenkort teruggehaald.

De Gezondheidsraad adviseerde op 9 november vorig jaar om bepaalde risicogroepen te vaccineren tegen Nieuwe Influenza A (H1N1). Voor het vaccineren van mensen die niet tot deze risicogroepen behoren, zag de Gezondheidsraad geen aanleiding.

Huisartsen
Huisartsen hebben mensen met een medisch risico, zwangere vrouwen die langer dan 13 weken zwanger waren, gezinsleden en mantelzorgers van mensen met een ernstige ziekte en een hoog risico op sterfte door griep en gezonde 60-plussers gevaccineerd. Van de mensen die zijn uitgenodigd door de huisarts kwam 70 procent de twee prikken halen.

Zorginstellingen
Binnen de zorginstellingen heeft 68 procent van de medische risicopatiënten zich tweemaal laten vaccineren. Voor de medewerkers in de zorg was dit percentage 43 procent.
Opvallend was dat in ziekenhuizen ruim 54 procent van de medewerkers twee vaccinaties heeft gehaald. Het opkomstpercentage is in die groep hoger dan het gemiddelde bij de zorgverleners.

GGD
GGD’en organiseerden de vaccinatie van kinderen van 6 maanden tot en met 4 jaar en van huisgenoten van baby’s tot en met 5 maanden. Voor mensen die door overmacht een van de prikken in november of december hadden gemist, is in de week van 11 januari een inhaalronde georganiseerd. Bij de GGD’en heeft 62 procent van de kinderen twee vaccinaties ontvangen en 52 procent van de huisgenoten met een baby tot en met 5 maanden.

Verkoop
In juni 2009 heeft minister Klink 34 miljoen vaccins tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) gekocht. Bijna 11 miljoen vaccins zijn gedistribueerd voor vaccinatie. De minister houdt een voorraad van 2,2 miljoen vaccins aan omdat de kans aanwezig blijft dat het virus een verandering ondergaat waardoor het nodig kan zijn een bepaalde groep mensen te vaccineren. Voor het restant van 21 miljoen vaccins geldt dat ze zo mogelijk worden afbesteld bij de fabrikant of worden doorverkocht aan andere landen. De onderhandelingen hierover lopen nog.

Evaluatie
De komende maanden wordt de totale gang van zaken uitvoerig geëvalueerd. Belangrijke onderwerpen daarbij zijn de inhoudelijke advisering, het bestuurs- en beleidsproces, de voorlichting en communicatie en de uitvoering van de vaccinatiecampagne zelf. Een (of meer) onafhankelijke externe partij(en) voeren de evaluatie uit. Alle organisaties en partijen, actief bij de beheersing van de pandemie, worden hierin betrokken. De uitkomsten worden eind dit jaar verwacht.
[Grieppandemie.nl]

Resultaat door 20 jaar diabetespreventie in West-Friesland

10 Maart 2010 Geen reacties »

diabetesTwintig jaar diabetesonderzoek in Hoorn
De Hoorn-studie, opgezet door VU medisch centrum bestaat 20 jaar. Naar aanleiding van dit onderzoek is de zorg rond diabetespatiënten in West-Friesland ingrijpend veranderd. En met resultaat: onderbeenamputaties komen vrijwel niet meer voor, het aantal oogcomplicaties door diabetes is meer dan gehalveerd en het optreden van hart- en vaatziekten is sterk verminderd. Om twintig jaar diabetesonderzoek in Hoorn te vieren is er op 10 maart een ontbijt voor sponsoren in het Diabetes Onderzoek Centrum in Hoorn. Zij zijn nadrukkelijk uitgenodigd, want de Hoorn-studie heeft meer ruimte nodig en zoekt sponsoren om een noodzakelijke verbouwing te kunnen realiseren.

In Hoorn doet sinds 1989 een grote groep mensen van 50 tot en met 75 jaar mee aan een onderzoek naar ouderdomsdiabetes. Deze zogenoemde ‘Hoorn-studie’ is opgezet door het Instituut voor Extramuraal Geneeskundig Onderzoek (EMGO) van VU medisch centrum. De Hoorn-studie had als doel inzicht te krijgen in de schaal waarop diabetes voorkomt en wat de ziekte precies inhoudt. Het bevolkingsonderzoek startte in Hoorn in 1989 onder 2083 willekeurige personen tussen de 50 en 75 jaar. Het leverde een schat aan nieuwe gegevens en informatie op. In 2006 is de nieuwe Hoorn-studie gestart, waarbij de gegevens uit 1989 worden vergelijken met de huidige situatie. De Hoorn-studie wordt georganiseerd door het Diabetes Onderzoek Centrum.

Uit het onderzoek zijn belangrijke resultaten naar voorgekomen, zegt projectleider professor Giel Nijpels: “Ouderdomsdiabetes komt veel vaker voor dan men altijd heeft gedacht. Naast iedere bekende diabeet blijkt er dus ongemerkt nog één rond te lopen. Ook vonden we dat vaatziekten, zoals ernstige vernauwingen in de halsslagaders, kransslagaders of de bloedvaten in de benen bij maar liefst 35 procent van de nieuw ontdekte of al bekende diabeten voorkomt. Dat is driemaal meer dan bij mensen die geen diabetes hebben. Een andere bevinding is dat mensen met diabetes veel meer risico te lopen om vroegtijdig te overlijden, vooral aan hart- en vaatziekten. Tien jaar na de start van de studie bleek 50% van de mensen die bij de start bekend waren met diabetes overleden. Bij mensen zonder diabetes is dat 10%.”

Diabeteszorg
Op basis van de uitkomsten van de Hoorn-studie was het voor de hand liggend de diabeteszorg goed te organiseren. Sinds 1997 ondersteunt het Diabetes Zorgsysteem de huisartsen in West-Friesland bij de diabeteszorg. Ook dit wordt vanuit het Diabetes Onderzoek Centrum georganiseerd. Begin 2010 maakten ruim 5400 mensen met diabetes gebruik van deze zorg. De resultaten hiervan zijn indrukwekkend. Onderbeenamputaties komen vrijwel niet meer voor, het aantal oogcomplicaties door diabetes is meer dan gehalveerd en het optreden van hart- en vaatziekten is sterk verminderd.

Toekomstig onderzoek
Het onderzoek richt zich nu, naast het ontdekken van mechanismen waardoor mensen met diabetes meer risico lopen om hart- en vaatziekten te krijgen, op methoden om de zorg voor mensen met diabetes te verbeteren. Ook onderzoek naar preventie van diabetes en hart- en vaatziekten wordt momenteel in Hoorn uitgevoerd.

Sponsorontbijt
Om alle onderzoeken en de diabeteszorg goed uit te voeren moet er meer ruimte komen in het Diabetes Onderzoek Centrum. Nijpels:”Om uit te kunnen breiden moet er verbouwd worden. Daar zoeken we sponsoren voor. Daarom organiseren we op 10 maart van 7.30 tot 10.30 een ontbijt. Sponsoren kunnen dan de Hoorn-studie feliciteren en hopelijk kunnen we ze enthousiast maken voor een bijdrage aan belangrijk diabetesonderzoek in Hoorn.”.
[VUmc]

Nieuwe manier van communiceren tussen cellen ontdekt

10 Maart 2010 Geen reacties »

Cellen wisselen genetische informatie uit via kleine blaasjes
Tot voor kort was alleen bekend dat cellen met elkaar communiceren door stofjes, voornamelijk eiwitten, af te scheiden. Nu blijkt dat cellen waarschijnlijk nog veel ingenieuzer met elkaar kunnen communiceren. Namelijk door het uitwisselen van pakketjes genetische informatie via kleine blaasjes, ‘exosomen’ genaamd. Het gaat hierbij niet om het totale DNA of RNA, maar om minuscule afgeleide deeltjes ervan, zogenaamde microRNA’s. Deze belangrijke ontdekking werd gedaan door onderzoekers van VU medisch centrum, waaronder viroloog Michel Pegtel, werkzaam in de groep van prof. Jaap M. Middeldorp. Het artikel over het onderzoek is maandag 8 maart gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS: Proceedings of the National Academy of Sciences.

Uitwisseling van genetisch materiaal
Pegtel kwam tot deze ontdekking door het bloed van patiënten met een verminderde afweer te onderzoeken op het Epstein Barr virus (EBV). Dit virus is in de volksmond bekend als veroorzaker van de ziekte van Pfeiffer, maar is ook betrokken bij het ontstaan van diverse vormen van kanker. EBV zit bij elk mens in een klein deel van de bloedcellen (de B-cellen) opgeslagen, maar wordt pas actief bij mensen met een verstoorde afweer. In de geïnfecteerde cel maakt EBV wel 40 verschillende microRNAs, waarvan gedacht werd dat ze alleen binnen in de cel functioneren. Nu blijkt dat deze virale microRNAs geëxporteerd worden en ook in niet-geïnfecteerde bloedcellen van patiënten terecht komen. Dit is het eerste bewijs in mensen dat cellen genetisch materiaal met elkaar kunnen uitwisselen. ‘Kennelijk hebben virussen in de evolutie deze ‘communicatie route’ gekaapt om omliggende cellen te beïnvloeden’ aldus Pegtel. In celkweekjes toonden de onderzoekers aan dat microRNAs verpakt in exosomen naar omringende cellen worden getransporteerd, waarin deze actief worden en specifieke genen kunnen ‘uitschakelen’.

Genen ontregeld
Deze ontdekkingen zijn van groot belang, omdat veel ziekteprocessen zoals kanker ontstaan doordat cellen niet meer goed met elkaar communiceren. Nu is er dus een nieuwe manier van communiceren gevonden, die erfelijk materiaal verplaatst via blaasjes. De onderzoekers denken dat overdracht van verkeerde microRNAs, de omringende cellen kunnen ontregelen door genen die aan zouden moeten staan, ‘uit’ te zetten … met allerlei kwalijke gevolgen van dien. Handig is dat het proces relatief eenvoudig te onderzoeken is, aangezien de blaasjes aanwezig zijn in het bloed, speeksel en zelfs in urine. Voor de diagnostiek en behandeling van diverse ziekten is het dus van groot belang om te weten hoe normale cellen met elkaar communiceren en hoe bijvoorbeeld tumorcellen omringende cellen ‘infecteren’ met een kwaadaardige genetische boodschap. De onderzoekers benadrukken dat nog veel werk zal moeten worden verricht voordat duidelijk is hoe deze manier van communicatie precies verloopt.

VENI-subsidie
Het onderzoek van Pegtel was mogelijk door een VENI-subsidie die hij in 2008 kreeg van het NWO, de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek. Hij voerde het onderzoek uit met professor Middeldorp van de afdeling Pathologie als onderdeel van door KWF-gesubsidieerd onderzoek in samenwerking met Thomas Würdinger en Tanja de Gruijl, kankeronderzoekers binnen VUmc Cancer Center Amsterdam (CCA). Daarnaast werd er samengewerkt met Amerikaanse onderzoekers  van de Tufts University Medical School in Boston.
[VUmc]

Obesitas lijkt op verslaving

9 Maart 2010 Geen reacties »

overgewichtDat ieder pondje door het mondje gaat wil niet zeggen dat het individu volledig verantwoordelijk kan worden gesteld voor zijn eetgedrag. Dit stelt Ilse Nijs in haar proefschrift Attentional Mechanisms in Food Craving and Overeating. A study of an addiction model of obesity. Zwaarlijvige mensen zijn, meer dan slanke mensen, gericht op calorierijk voedsel en kunnen, zeker als zij honger hebben, snacks minder goed weerstaan. Dat is niet helemaal een vrije keuze, maar wordt gestuurd vanuit de hersenen. Bij de behandeling van obesitas moeten dan ook meer handvatten komen om te leren omgaan met de verleidingen van calorierijk eten, aldus Nijs. Zij promoveert vrijdag 12 maart 2010 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Dat het aantal zwaarlijvige mensen de afgelopen dertig jaar sterk is toegenomen lijkt te komen doordat mensen meer zijn gaan eten onder invloed van het grotere aanbod aan calorierijk gemaksvoedsel in de omgeving. Uit diverse studies blijkt dat er opvallende gelijkenissen zijn in de manier waarop de hersenen van verslaafde en obese personen reageren op respectievelijk drugs- en voedselgerelateerde prikkels in de omgeving. Bij beide lijkt het te gaan om verstoringen in de hersengebieden die de aandacht voor en het verlangen naar plezierige prikkels (d.i. voedsel en drugs) reguleren.

Uit onderzoek is gebleken dat drugsverslaafde mensen gekenmerkt worden door een verhoogde aandacht voor en een sterk verlangen naar drugs. Deze sterke reactiviteit voor druggerelateerde prikkels speelt een belangrijke rol spelen in het onvermogen van drugsverslaafden om (blijvend) te stoppen met hun druggebruik. Dezelfde verslavingsachtige mechanismen kunnen een rol spelen bij het feit dat het voor de meeste obese personen moeilijk is om (blijvend) te lijnen. In haar promotieonderzoek, waarin gebruik werd gemaakt van gedragsmaten en een maat van hersenactiviteit, vond Nijs aanwijzingen dat obese personen, sterker dan slanke personen, in een automatisme de aandacht richten op informatie gerelateerd aan hoog-calorisch voedsel. Dit is vergelijkbaar met wat in onderzoek met verslaafden is vastgesteld. Ook bleek dat obese personen hun calorie-inname minder goed kunnen beheersen dan slanke personen wanneer zij worden blootgesteld aan calorierijke snacks, met name als ze honger hebben.

Obesitas lijkt, net als verslaving, een kwestie van een sterke drive om te eten, die gestuurd wordt door onbewuste, moeilijk controleerbare hersenprocessen. Hierdoor kan men vraagtekens zetten bij het heersende stigma dat obesitas volledig een kwestie is van vrije keuze. Cognitief-gedragstherapeutische technieken die de obese persoon helpen om te gaan met de voortdurende verleiding van calorierijk voedsel lijken noodzakelijk, naast een evenwichtig eet- en bewegingspatroon, om blijvend gewichtsverlies te bereiken. Overheid en werkgevers kunnen een belangrijke rol spelen in het reduceren van verleidelijke voedselprikkels in onder meer scholen, bedrijfskantines en reclameboodschappen.
[Erasmus Universiteit Rotterdam]